Uzmanlar uyarıyor: Kazalara karşı dikkatinizi şoföre verin!

Son günlerde karayolu yolcu taşımacılığında ardı ardına yaşanan ölümlü kazalar Türkiye'deki trafik terörünü bir kez daha gözler önüne serdi. Yaşanan kazaların kanıksanmaması gerektiğini kaydeden İleri Sürüş Teknikleri Uzmanı İlkay Sular, otobüsle şehirlerarası yolculuk yapan vatandaşların seyahat esnasında dikkatlerini şoföre vermesi gerektiğini ve uyumamalarını söyledi. Psikolog Ela Dursun ise yük ve yolcu taşımacılığı yapan şoförlerin psikolojik açıdan sürekli değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti

Uzmanlar uyarıyor: Kazalara karşı dikkatinizi şoföre verin!
10 Ağustos 2021 Salı 08:31

FATİH ÖZKILINÇ- Türkiye'de her yıl yüzlerce kişi trafik kazalarında yaşamını yitirirken yüzlerce kişi de yaralanıyor. Son günlerde Manisa ve Balıkesir'de yaşanan otobüs kazaları ve İzmir'deki minibüs kazası Türkiye'deki trafik terörünü gözler önüne serdi. Onlarca kişinin öldüğü ve yaralandığı kazaların ardından İleri Sürüş Teknikleri Uzmanı İlkay Sular ve Psikolog Ela Dursun değerlendirmelerde bulundu.

 

Vasıflı sürücü yetişmiyor

Türkiye'de şoförlüğe gerekli önemin gösterilmediğini vurgulayan İleri Sürüş Teknikleri Uzmanı İlkay Sular, "Maalesef Türkiye'de şoförlük bir meslek olarak görülmüyor. Otobüs kaptanlığıyla ilgili birkaç okul var. Ülkemizde bu konuda çok büyük sıkıntı var. Vasıflı sürücüler yetişmiyor. İyi bir şoförün ailesini geçindirebileceği maaşlar bu sektörde yok. Şehirlerarası yolcu taşımacılığında ne kadar niteliksiz olursa maliyet o kadar düşük olur gözüyle bakılıyor. Yollarımızın iyileştirilmesine, günümüz teknolojisine uygun araçlar olmasına rağmen maalesef sürücü eğitimleri yetersiz. Sektörde bir şoförün daha fazla direksiyon başında vakit geçirmesi isteniyor. Böyle olunca da sürücünün üzerinde bir baskı oluyor. 'Yolcu yetiştirmem lazım, bir tur daha gitmem lazım' deyince son model araçlarla, gelişmiş yollarda kazaları görüyoruz. Bunlar artık kaza değil. Göz göre göre oluyor. Bu konuda özellikle meslek örgütlerinin kendilerini gözden geçirmesi gerekiyor. İnsan hayatı bizim ülkemizde bu kadar ucuz olmamalı. Bir insan hayatından daha değerli bir şey yok. Bir uçak kazası olduğunda gündem oluyor. Kovid-19 gündemimize girdiği günden bu yana her gün tablolarla vefat ve vaka sayıları bildiriliyor. Lütfen artık ülkemizdeki trafik kazaları kanıksanmasın. Bu kaza yapan otobüslerin içinde biz de olabilirdik" dedi.

Otobüsle yolculukta uyumayın

Karayolunda yolcu taşıma hizmeti veren sektör yöneticilerinin kazalardan ders çıkarması gerektiğini ifade eden Sular, "Benim güvenli sürüş eğitimi verdiğim şoför firmasına gittiğinde benim öğrettiğimin tersi uygulamalara muhatap oluyorsa mecburen o yanlışları yapmaya devam ediyor. Örneğin; uykusuz direksiyon başına geçmek gibi. Firmaların belirlediği kurallar çok önemli. Bu olan kazaların iç kamera görüntülerini izlememiz lazım. Eğer ki bu şoförler kazaları uyuyarak yapıyorsa bu insanlara yazık. Bazen otobüsteki yolcular şoförü uyarıyor; 'Uyuyorsun' diye. Tesadüfen kurtuluyorlar. Ama çoğu zaman içerdeki yolcularda uyuyor. Şehirlerarası seyahatlerde tüm yolcular özellikle öndeki yolcular uyumasın. Yolcuların dikkati sürekli şoförde olsun. Çünkü şoför kaç saattir direksiyon başında bilemiyoruz. Firmaların bunun garantisini vermesi lazım. 'Ben sürücümü yorgun ve uykulu olarak direksiyon başına geçirmiyorum' diye taahhüt vermesi lazım. Havayolundaki kaptanların istirahat sürelerine bakın bir de karayoluna bakın. Hangisi daha tehlikeli? Karayolu. Bir de karayolunda sürücüye verilen öneme bakın. Havayolu yönetenler bir standart belirlemiş ve bunu uyguluyorlar. Karayolunda niye bu yapılamıyor? Maliyetler arttı deyip şoförden tasarruf yapıyorlar. Sonrada bu olanlar kaçınılmaz oluyor. Ciddi bir risk altındayız" dedi.

Ehliyet sınavlarını profesyoneller yapmalı

Batı ülkelerinde karayolu taşımacılığı yapan kişilerin ehliyet almasının Türkiye'deki gibi basit olmadığını aktaran Sular, "Biz de hala Milli Eğitim Bakanlığı'nın öğretmenleri hafta sonları boş vakitlerinde sınava girerek ehliyet dağıtılıyor. Ehliyet böyle verilirse herkes ağır vasıta şoförü olur. Bu ehliyetler nitelikli insanların erişebileceği şekilde verilmeli. Sektöre sürekli nitelikli eleman yetiştirerek bu kazaların önüne geçebiliriz. Avrupa'da bir kişi otobüs firmasında kapatansa bu kişi nitelikli bir insan ve ona göre maaş alıyor. Bir otobüsteki yolcuların sorumluluğunu almak herkesin yapabileceği bir şey değil. Ülkemizde ehliyetler yıllardır dağıtılıyor. Ehliyet sınavlarını profesyoneller yapmalı. İnsan hayatını ilgilendiren bir iş bu. Ben uçak kaptanı olacaksam sınavı matematik öğretmeni, sınıf öğretmeni mi yapıyor?  Neden ehliyet sınavını bu öğretmenler yapıyor? Bu sınavları profesyoneller yapmalı. Hepimiz risk altındayız acilen çözüm bulunmalı" diye konuştu.

Denetimler maddi, manevi kayıpları azaltır

Son günlerde yaşanan kazaları değerlendiren Psikolog Ela Dursun ise ticari yük, eşya ve yolcu taşımacılığı yapan sürücülerin psikoteknik belgesi almasının mecburi olduğunu belirterek Psikoteknik belgesi almayanlar için denetimlerin sıklaştırılmasının önemli olduğunu ve bu denetimlerin trafik kazalarında yaşanan maddi, manevi kaybın azalmasına katkı sağlayacağını söyledi.  65 yaş üstü kişilerin ticari amaçla yük ve yolcu taşımasının yasak olmasına rağmen bu yaş üstü şoförleri trafikte görüldüğünü kaydeden Dursun, "65 yaş üstü kişiler Psikoteknik belgesi alamamalarına ve emekli olmalarına rağmen ticari amaçlı taşıt kullanmaya devam ediyorlar. Yolcu ve yolcu taşımacılığı yapan şoförlerin 5 yılda bir Psikoteknik belgesi alması gerekiyor. Psikoteknik raporları, refleks, algı ve muhakeme gibi testleri ölçmektedir. Bir buçuk saatlik test sürecinde sürekli dikkat testi, muhakeme testi, koordinasyon testi, seçici dikkat testi, hız mesafe tahmin testi, çarpışma tahmin testi, görsel algı bellek testi, kişilik testi, görsel süreklilik testi, çevresel görsel görüş testi, tepki hızı testi ve trafiğe ilişkin görüş testi olmak üzere 9 farklı test uygulanıyor. Riskli sürücüler tespit edilip, bu sürücülerin trafikten uzaklaştırılması ve kazaların azaltılması öngörülüyor. Testin ardından da psikiyatri sürecinde bu belgenin onaylanması gerekiyor. Bu bazen aynı gün içinde yapılabiliyor. Psikiyatri onayı için 45 günlük bir süre var.  Psikiyatri onayı alındıktan sonra sisteme aktarılıyor. Psikoteknik belgesinin 5 yılda bir yenilenmesi çok uzun bir süre. Biz genelde psikolojik testleri iki yılda bir öneriyoruz. Ama prosedür bu şekilde olduğu için beş yılda bir yenileniyor" dedi.

Şoförler kendini kontrol etmeli

Yük ve yolcu taşımacılığı yapan firma ve şoförlere tavsiyelerde de bulunan Psikolog Ela Dursun, "Uzun yol şoförlerinin yola çıkmadan önce sağlığını kontrol etmesi göz önünde bulundurması gerekiyor. Daha planlı araç kullanabilmek için öncelikle kendinin farkına varması gerekiyor. Yola çıkıldıktan sonra ise şoförler yorgunluk belirtilerini göz önünde bulundurarak kendini dinlendirmeli. Yük ve yolcu taşımacılığı yapan firmaların kurumlarında bir psikolog bulundurması gerektiğini düşünüyorum. Psikolojik açıdan şoförlerin sürekli değerlendirilmesi ve sefere çıkmadan önce kurum psikoloğuyla bir ön görüşme yapılması daha faydalı olur" şeklinde konuştu.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.