Bilirkişi raporu Demirtaş’ın lehine

İzmir Ticaret Odası(İZTO) eski Başkanı Ekrem Demirtaş ve 22 sanık hakkında açılan davada mahkemeye ulaşan bilirkişi raporunda iddianamede yer alan suçlamalara ilişkin birçok konuda Ekrem Demirtaş’ın lehine tespitte bulunduğu görüldü

Bilirkişi raporu Demirtaş’ın lehine
02 Aralık 2021 Perşembe 09:56

FATİH ÖZKILINÇ- İzmir Ticaret Odası(İZTO) eski Başkanı ve İzmir Ekonomi Üniversitesi Mütevelli Heyet eski Başkanı Ekrem Demirtaş ile birlikte toplam 22 kişinin yargılandığı davanın dördüncü duruşmasında bilirkişi raporu 10. Ağır Ceza Mahkemesi’ne ulaştı. İZTO'da 26 yıl yönetim kurulu başkanlığı yapan Demirtaş, görevi kötüye kullanma, kamu kurum veya kuruluşlarının ihalesine fesat karıştırma, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık suçlarından yargılanıyor. Demirtaş ve 22 sanığın yargılandığı davanın 144 sayfalık bilirkişi raporunda sanıkların eylemlerine ilişkin olarak iddianamede yer alan ve savcılık bilirkişi raporunda inceletilerek hazırlanan iddianamede yer alan ihaleli işler, hizmet alımı, yemek ve kantin işletme ihaleleri uygulamaya esas yönetmelik kapsamında değerlendirildi. Bilirkişi raporunda birden çok noktada savcılık bilirkişi raporundan ayrışılırken iddianamede isnat edilen suçlamalara ilişkin ise birçok konuda Ekrem Demirtaş lehine tespitte bulunulduğu görüldü.

Plan çizimi yönetmeliğe uygun, proje bedelini şehir plancısı hesaplasın

İddianameye konu olan Güzelbahçe'de İzmir Ekonomi Üniversitesi'ne ait üç parselde yapılması planlanan kampus arazisi master planı çizdirilmesine ilişkin eyleme ilişkin bilirkişi değerlendirmesinde şunları kaydetti: “İEÜ yıl sonu Yönetim raporunda üniversitenin hizmet vereceği fakülte ve öğretim bakımından acilen Güzelbahçe’deki kampus yerinin sorun alanının çözümü için gereğinden yapılması yününde üniversiteye tavsiye verildiği ve işlemlerin hızlandırılması ihtar edildiği, dosyada yer alan YÖK denetim raporunda anlaşılmaktadır. Bu rapordan sonra Üniversitenin tüzel olarak temsilcisi olan Mütevelli Heyetinin Güzelbahçe’deki satın alnına arazinin ilgili belediyesinden satın alınan arazinin Yüksek öğretim alanı olarak ayrılmasına ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi plan aşamasında gerekli yazışmayı ve müracaatların yapıldığını, belediyece bu alanın nazım planda ağaçlandırılacak alan olarak yer alan üniversite arazisinin yüksek öğretim alanına çevrilmesi için Mütevelli Heyetinin yaptığı çalışmalardan sonra imara alındığı dosyadaki yazışma ve belgelerden tespit edildi. İddia konu olan husus, yapılan master planının üniversiteyi zarara sokacak bedelle yaptırılması iddiasına dayanmaktadır. Şikayete konu imarsız alan iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan hizmet alımında yönetmeliğin 1/g maddesine uygulandığı bununda yönetmeliğe uygun olduğu savcılık raporlarıyla da sabittir. Ayrıca Mimari asgari projenin bedeli fiyatlandırılmasında ise Mahkeme tarafından şehir plancına maliyet hesabının yapılmasının uygun olduğu mütalaa edildi.”

Zarar yok, fazla ödeme yapılmamış

Sağlık tesisi kaba inşaatına ilişkin alım satım yönetmeliğine aykırı işlemler yapıldığı adrese teslim ihale yapıldığı iddiasına ilişkin raporda “Heyetimizin teknik bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile sonradan 2. Atanan teknik bilirkişi İ. Y. Teknik inceleme raporlarında gerekçeleri açıklanarak yükleniciden kaynaklanmayan nedenle sürenin uzatılması ayrıca projenin değiştirilerek inşaat alanın büyütülmesi toprak altında ilave bodrum katlarının yaptırılması ile sözleşmenin tek taraflı idare tarafından tamamen değişik bir proje uygulanarak teklife esasa imalat miktarının 3 ve 4 katlarına varan miktarda imalat yaptırarak oluşan durumda her iki raporda da oluşan kanaat fiyat farkı vermesi yönünde olup takdir hakem heyetine bırakılmıştır. Tahkim bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada fiyat farkının verilmemesi yönünde ki bir karara İ.Y bu alternatifte yüklenicinin alacağının olmadığını ortaya koymuş olduğunu, bir başka deyimle herhangi bir borç ortaya çıkmadığı, yani fazla ödeme yapılmadığının tespiti yapılmıştır. Esasen bu tür yapı işlerinde oluşan yeni şarlarda tüm işlerinde oluşan yeni şartlarda tüm imalatlar için kamu dahi fiyat farkını ödemektedir. Somut davaya konu olan işte ise demir, beton ve kalıp olarak 3 iş kalemi fiyat farkı talebi ve idarenin onayı ile yapılan ödemelerde bu tür yapım işlerinde uygulanan yöntemler idari lehine olduğu, yükleniciye fazla ödeme yapılmadığı bu işten kaynaklı idarenin zarının da oluşmadığı görüş ve kanaatine ulaşılmıştır” denildi.

Usulsüzlük yok

İzmir ekonomi üniversitesi Rekreasyon alanı eylemine ilişkin ise raporda “Somut incelemeye konu olan işi götürü bedel teklif alınarak ihaleye edilen yapım işi olduğu görülmektedir. Yükleniciye ihale dokümanında verilen dokümanlara göre verildiği teklif kadar ödeme yapmak durumdadır. İşin hakkedişsel olarak ödeminde götürü bedel kapsamında iş bazında verilen teklif fiyatlarına göre artan/eksilen uygulaması esasen bu tip işlerde uygulanmayacak yöntemdir. Sözleşme götürü bedel 5  milyon 635 bin 980 TL olan yapım işinde, iş sonunda toplam hakkediş olarak 5 milyar 732 milyon 814 bin TL ödendiği görülmektedir. İdarenin ek iş olarak ödediği 96 bin 834 TL teklif kapsamında olmayan iş tutarı olup, idarenin onayı ile yeni fiyatlı ek iş olarak ödemesinde bir usulsüzlük olmadığı kanaatine varılmıştır” denildi.

İdare zararı tespiti yerinde bulunmadı

İzmir Ekonomi Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu inşaatı işinde somut davaya konu olan yapım işinin kamu ihale mevzuatına tabi olmayan bir yapı işi olduğu, ihalenin teklif birimi fiyatlı ihale olduğu, dolayısıyla ihale fiyatlarına göre yapılan iş ve ödemede bir fazla ödeme tespitinin olmadığı, yapılan incelemede anlaşıldığı ve savcılık bilirkişi raporundaki bakanlık fiyatlarına göre idare zarar tespiti yerinde bulunmadığı belirtildi.

İhale teklif şartlarına aykırı hesaplama yapılmış

İzmir  Ekonomi Üniversitesi Balçova Belediyesi Tribün ve Engel Sosyal Merkezi Binası İnşaatı İşleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tesisat ödemeleri esas poz tariflerine ve fiyatlarına göre çıkartılan fazla ödeme teklif şartlarına ve sözleşmeye aykırı işlem tesisi olup savcılık bilirkişi heyetince dikkate alınmadığı, Çevre Bakanlığı birim fiyatları ile yapılmış olası işe 26 milyon 992,94 TL ödeme yapılmayacağına ilişkin hesapta taraflar arasındaki ihale teklif şartlarına aykırı hesaplamaların yapıldığı  yine Çevre Bakanlığı Birim fiyat ile yapılmış olsa isi 26 milyon 992, 94 TL ödeme yapılamayacağına ilişkin hesapta taraflar arasındaki ihale teklif şartlarına aykırı hesaplamalar yapıldığı bu nedenle savcılık raporuyla ayrışıldığı belirtildi.

Savcılık bilirkişi raporundan ayrışıldı

İzmir Ekonomi Üniversitesi Balçova Belediyesi Rekreasyon Alanı Saha aydınlatma elektrik işlerinde dosyada yer alan satın alım tutanağında götürü fiyat esasına göre 3 firmanın davet edildiği yapılan pazarlık sonucunda SYS Elektrik Firmasına 265 milyon TL + KDV bedel üzerinde sözleşme imzalandığı tespit edildi. 15.06. 2017 tarihli teklif formunda sözleşme ötürü bedel olarak imzalandığı, ancak teklifin metraja dayalı olarak verildiği tespit edildi. Teknik olarak yapımcı firma ötürü bedel içerinde yapılacak işlere ilişkin ayrı ayrı metraja dayalı birim fiyatı olarak yapım teklifini sunduğu anlaşıldı. Diğer firmaların da aynı şekilde teklif formlarında metraja dayalı teklif verdikleri anlaşıldığı sözleşmenin imza tarihi 14.07. 2017 olduğu ancak incelemede 2002 yılı satın alıma dayalı yönetmeliğine atıfta bulunulduğu işin ise 2017 yılında sözleşmeye bağlandığı dikkate alınarak, en yakın İEÜ yönetmeliğine göre konu değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Bir başka husus ise, işin davet usulü ile götürü bedel teklif değerlendirme yapılması doğru bulunmadı. İEÜ, satın alım yönetmeliğinde, davaya konu olan yapım işinde idarenin ihale yönetmeninde davet usulü benimsendiği ayrıca götürü bedel teklif alınarak açık eksilme uygulandığı ve ödeme esasa unsur teklif bedeli olduğu somut işte 3 adet firmadan davet usulü ile teklif alındığı, alınan tekliflerde ise en düşük teklif veren ile sözleşme akdediliği görüldü. Savcılık birikişi raporunda satın alım yönetmeliğine aykırı olarak yaklaşık maliyet ve teklife esas şartnameler hazırlanmadığı için davet usulü ile yapılmasının yönetmeliğe aykırılığından bahsedilse de ihale olarak değil, davet usulü ile yapılan işlerde gerçek yapım maliyeti firmadan gelen tekliflere göre belirleneceğinden, savcılık bilirkişi raporundan ayrışılmıştır. Teminata ilişkin olarak ise yönetmeliğin ilgili maddeleri kapsamında idarenin davet usulünde işin en başında geçici teminat almamasının bir aykırılık olmadığı, zira işin davet usulü ile yapıldığı, ancak kesin teminatın ise sözleşmenin imzasından sonra verilmesi gerektiği değerlendirildi.

İdarenin zararına bir durum yok

İzmir Ekonomi Üniversitesine ait restoran kafeterya, kantinin kira verilmesi ve personel yemek hizmeti alımını işi ihalesinde söz konusu firmanın işi bıraktığı, işi firmanın idareye olan borcunu işe teminatları karşılandığı savcılık bilirkişi firmanın üniversiteye olan mevcut borcunun genel hukuk hükümlerine göre tahsis edilmediği iddia ettiğini ancak bir nevi tasfiyeyle bittiği anlaşılan sözleşmede idare firmanın borcunu teminattan almakta idarenin zarına bir durum olmadığı değerlendirildi.
 
Üniversite zararı olarak değerlendirilemez görüşü ağırlık kazandı

İzmir Ekonomi Üniversitesine ait kafeterya, güzellik salonu, çamaşırhane, ve restoran kırtasiye malzeme satışı ve fotokopi çekim merkezi, fitness ve sağlık güzellik hizmeti salonunun kiraya verilmesiyle ilgili eylemde Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından atanan bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda hesap mantığında hata bariz olduğu savcılık bilirkişi heyetinin işin mantalitesini ve sözleşme şatlarına göre bir hesap çıkarmadan, kira alınmayan dönemde yüklenicinin Blok 1. Katta tadilat yaptığını ve masraflar karşılığı da kira ödemediğini, ödenmeyen kira bedelini güncelleyerek yapıldığı fazla ödeme hesabı fiili durumla örtüşemediğinden heyetin bu hesap tarzına katılmadı belirtildi. Mütevelli heyetine konu gelmeden önce gerekli alt birimler tarafından proje idari şartname ve teklife esas dosyalar hazırlandığı belirtilirken alt birimlerin uygun görüşle sundukları kararları da onaylamak Mütevelli heyetinin yaptığı işlem olarak görüldüğü yapılan yatırımın ise Ç. Eğitim ve öğretimde olan üniversite içerisinde hizmet sektörüne ilişkin bir yatırım olması nedeniyle açıklamalar ışığında üniversite zararı olarak değerlendirilmemesi gerektiği görüşü ağırlık kazandığı ifade edildi.

Kamu zararına neden olucu bir bulguya rastlanmadı

İzmir Ekonomi Üniversitesi’ne ait Balçova belediyesi rekreasyon alanı içerinde bulunan kafe restoranın kiralanmasıyla ilgili eyleme ilişkin teknik dolarak dosyada yapılan incelemede işin yapım ihalesini değil, esasen bir hizmet satın almaya yönelik yapılmış bir ihale olduğu üniversitenin kamu hizmetini aksatmadan restoran kafeterya işletme işinin hayata geçirmek adına tek istekliyle yaptığı sözleşmede kamu zararına neden olucu bir bulguya da rastlanmadığı üniversitenin hiç ihaleye çıkmadan ilan dahi yapmadan dışarıdan bir firmaya direk bu işi vermesi halinde ancak yanlı bir işlem yapıldığından bahsedilebileceği belirtildi. Somut olayda ise ilana çıkıldığında istek gelmediği eğitim veren bir üniversitedeki restoran ve kafeterya işletmesinin de yapılması gerektiği görüşü ile bilirkişi raporunda savcılık raporundaki tespit görüşünden ayrışıldığı ifade edildi.

Bilirkişinin uzmanlığı dışında kaldı

Raporda İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından Embryoniks Teknoloji San. ve Tic. AŞ.'ye ortak olunması, sermaye artırımına katılım yapılması ve şirketin genel idaresi sebebiyle zarara uğratılmasına yönelik suçlamaya ilişkin bilirkişinin uzmanlık alanın dışında kaldığı için 400 bin TL kamu zararı olarak belirtilen tutarın tespiti noktasında sektör bilirkişi ile birlikte iç denetim, iç kontrol, şirket yönetimi muhasebesi, finans ve bir yeminli mali müşavirin inceleme yapmasının uygun olacağı belirtildi.

Gerçekte zarar olup olmadığı tespit edilemedi

İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından İzmir Bilim ve Teknoloji Park A.Ş.'ye ortak olunması, sermaye artırımına katılım yapılması ve şirketin genel idaresi sebebiyle zarara uğratılmasına ilişkin suçlamaya yönelik ise bilirkişi heyeti dava dosyası kapsamında yapılan incelemelerde şüphelilerin de aralarında bulunduğu raporunda mütevelli heyetinin Nisan 2018 dönemine kadar üniversite yönetiminde olduğu savcılık aşamasındaki bilirkişi raporunda yapılan tespitlerde 2018 yılı Nisan 2018 öncesi ve sonrası diye bir ayırım yapılmadığından Nisan 2018’e kadar bir tespit yapılamadığı belirtildi. Yapılan tespitlerde 13.766.240 TL kamu zararı olarak belirtilen tutarın gerçekte bir zarar oluşturup oluşturmadığının tespiti noktasında bilirkişinin uzmanlık alanı dışında kalması nedeniyle sektör bilirkişisi ile birlikte iç denetim, iç kontrol, şirket yönetimi, yönetim muhasebesi, finans vb. konularında uzman yeminli mali müşavir bir bilirkişinin dosyaya atanmasının uygun olacağı belirtildi.

Faturalar uzaman bilirkişi tarafından ayrı ayrı incelenmeli

İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından İzmir Ekonomi Holding A.Ş.'ye ortak olunması, sermaye artırımına katılım yapılması ve şirketin genel idaresi sebebiyle zarara uğratılmasına yönelik suçlamaya ilişkin bilirkişi heyeti raporunda yapılan tespitler sonucunda 770.957-TL'lik kamu zararı olup olmadığının tespit edebilmek için şirketin kuruluşunun sermayesi ve yönetimine katıldığı şirketlerin, aynı yönetim ve davranış ilkelerine bağlı olarak daha verimli ve karlı idare edilmelerini sağlamak, planlama, tedarik, üretim, mali finansman vb. alanlarda gelişmiş tekniklerde çalışmalarını sağlamak amacını güttüğü, bu harcamaların hangi alanda gerçekleştiği yönünde fatura bazında tespitinin heyetçe yapılmasının mümkün olmadığı belirtildi. Faturalar üzerinde konusunda uzman bir bilirkişi vasıtası ile inceleme yapılmasının uygun olacağı ifade edilirken öncelikle her bir fatura bazında belirtilen tutarların yapılan işle ilgili olarak düzenlendiği tarihteki birim fiyatı, alınan malın cinsi konularında gerekli açıklamaların olması, bu birim fiyatların o günün şartlarındaki sektörde belirlenen fiyatlarla uyumlu olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. İzmir Ekonomi Holding A.Ş. ile ilgili bilirkişi raporunda 1.008.000-TL kamu zararı olarak belirtilen tutarların gerçekte bir zarar oluşturup oluşturmadığının tespiti heyetin uzmanlık alanı dışında olması nedeni ile değerlendirilemedi. Konuyla ilgili olarak bir sektör bilirkişisi ile birlikte iç denetim, iç kontrol, şirket yönetimi, yönetim muhasebesi, finans konularında uzman yeminli mali müşavir bir bilirkişinin dosyaya atanmasının uygun olacağı görüş ve kanaatine varıldı.

 Konuda uzman bilirkişi incelemeli

İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından İzmir Kültür Sanat Sergi Kongre Yatırım İşletme Ticaret A.Ş'ye ortak olunması, sermaye artırımına katılım yapılması ve şirketin genel idaresi sebebiyle zarara uğratılmasın ilişkin şüphelilere isnat edilen suça ilişkin ise İzmir Kültür Sanat Sergi Kongre Yatırım İşletme Ticaret A.Ş'ye ait mali tabloların savcılık bilirkişi raporunda yer almadığı bu nedenle bir değerlendirme yapılamadığı belirtildi. Söz konusu firmanın tasfiyesinin sonuçlanması nedeniyle firmayla ilgili tespit yapılmasının mümkün olmayacağı mahkeme tarafından inceleme yapılmasına kanaat getirilmesi halinde ise konusunda uzman bir sektör bilirkişi ile birlikte bir yeminli mali müşavirin inceleme yapmasının uygun olacağı ifade edildi.

Şirketin özkaynaklarında ciddi azalma

İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından İşbirliği Yapı Malzemeleri Pazarlama Ticaret ve San. AŞ.'ye ortak olunması, sermaye artırımına katılım yapılması ve şirketin genel idaresi sebebiyle zarara uğratılmasına ilişkin şirketin dönemler itibariyle 2012-2017 yılları hariç özkaynaklarının müspet olduğu ancak yıllar itibariyle öz kaynaklarında ciddi bir azalma olduğu belirtilirken dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre suç isnadı ile ilgili şüphelilerin de aralarında bulunduğu mütevelli heyetinin Nisan 2018 tarihine kadar İzmir Ekonomi Üniversitesi yönetiminde bulunduğu ancak savcılık aşamasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlerde 2018-2019 dönemini kapsadığı 2018 yılı öncesi ve sonrası diye bir ayırım yapılmadığı Nisan 2018 dönemine kadar bir tespit yapılmasının da mümkün olmadığı belirtildi.

2018’e kadar tespit yapılabildi

İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından İşbirliği Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.'ye ortak olunması, sermaye artırımına katılım yapılması ve şirketin genel idaresi sebebiyle zarara uğratılmasına ilişkin Ekrem Demirtaş ve şirket yönetiminde yer alan iki kişinin toplamda 1.794.115 TL üniversitenin zararına neden olmaları sebebiyle nitelikli dolandırıcılık suçunu işledikleri yönündeki suç isnadına yönelik olarak ise bilirkişi heyeti dava dosyasında yapılan incelemelerde şüphelilerin aralarında bulunduğu mütevelli heyetinin Nisan 2018 tarihine kadar İzmir Ekonomi Üniversitesi yönetiminde bulunduğu ancak savcılık aşamasında alınan bilirkişi raporundaki tespitlerin 2018-2019 dönemini kapsadığı 2018 yılı öncesi ve sonrası diye bir ayırım yapılmadığı Nisan 2018 dönemine kadar bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı belirtilerek 2018-2019 yılları dikkate alınmadığı 2017 ile sınırlı kalındığı söz konusu firmanın bilanço tablolarında yapılan incelemelerde şirketin mali tablolarına bakıldığında 2015, 2016, 2017 yıllarında öz kaynakların yıllar itibariyle müspet olduğu belirtildi.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.