Hayvan derisinden parşömen üretiyor

Bergama'da yaşayan Macit Gönlügür, 2005 yılında Bergama Kültür ve Sanat Vakfı (BERKSAV) başkanlığı yaptığı sırada, üzerine yazı yazmak ve resim yapmak için kullanılan özel hayvan derisi parşömeni yeniden üretmeye başladı

Hayvan derisinden parşömen üretiyor
14 Şubat 2018 Çarşamba 11:26

Gamze Geçer- Türkiye'de parşömen üreten son kişi olan 83 yaşındaki 55 yıllık Bergamalı parşömen ve karatabak ustası İsmail Araç ile tanışıp artık birlikte üretime geçtiklerini söyleyen Macit Gönlügür, kozak yolundaki atölyesinde 2005'ten beri üretmeye devam ediyor. Bergama halkının kendi topraklarında ortaya çıkan dünyanın ilk parşömen kağıdına sahip çıkmadığını ve farkındalık olmadığını söyleyen Gönlügür şöyle devam etti: İsmail amacayı bulup konuşmaya gittiğimde sen neyapıyorsun? soruma verdiği yanıt davul derisi yapıyorum olmuştu. Parşömen kağıdı hakkında hiç bilgisi yoktu. Devamında anlattım ve 13 yıldır birlikte üretim yapıyoruz. Sonrasında tekrar büyük hamleler yaptık. Duyurmak istedik. Erkeklerden öğrenme adına hiç talep yok. 4 yıldır yanımda Meltem var. Öğrenmek istediğini söyledi geldi, başladı. İlk başta Demet ile birlikteydik. O şu an yurtdışında.  İsmail amcayla birlikte yapıyorlardı. Şimdi Meltem ile yapıyorlar. Biz iki kişik dev kadroyuz. Bu işin medya ayağında geniş yer verilmesini  istedik. Böylelikle parşömeni  daha geniş kitlelere duyurmuş olacaktık. Nitekim de duyurduk. İnsanlar merak uyandırdık. Yılmadan devam ettim, edeceğim.


Bergama kâğıdı


Parşömeni 'insanlığın kullandığı en mükemmel yazı malzemesi' olarak tanımlayan Gönlügür şunları söyledi: Parşömen yırtılmaması, alev almaması, olağanüstü dayanıklılığı, hat ve tezhip sanatına uygunluğu, üstündeki yazılar okunduğunda gözü yormaması gibi özelliklere sahip. Mısır Kralı, Bergama Kütüphanesi'nin İskenderiye Kütüphanesi'nin gerisinde kalması için Anadolu'ya papirüs ihracatını yasaklamış. Kağıtsız kalan Bergama Kralı II. Eumenes, papirüsün yerini tutabilecek yeni malzeme yapılmasını ve yapanı ödüllendireceğini söylemiş. Bunu duyan Kütüphane Müdürü Krates, oğlak derilerini işleyerek, yazılabilecek hale getirmek suretiyle elde ettiği malzemeyi krala sunmuş. Krates'in yardımcısı İrodikos'un derileri daha ince bölümlere ayırıp istenildiği gibi kullanılacak duruma getirmesiyle çıkan örneğe de Bergama kağıdı 'Charta Pergamena' adı verilmiş. M.Ö. 197- 159 yılları arasına rastlayan ve en iyi kalitede parşömen üretim yöntemleri geliştirilmesine vesile olan bu olaydan sonra, Bergama merkez olmak üzere tüm Ege Denizi çevresindeki elyazması üretimi de katlanarak artmış. M.S. 4'üncü yüzyıla kadar Avrupa, Asya ve Afrika'da papirüs ve parşömen birlikte kullanılmıştır.


Hediyelik eşya dükkânı değiliz


Bergama'da bir dönem Ticaret Odası başkanlığı yapan Gönlügür insanların  ilk önce iki çıtanın üstüne deriyi koymuş boyuyor demesine gocunduğunu ama yılmadığını dile getirirken aynı zamanda hediyelik eşya satan dükkan dediklerinde de üzüldüğünü ve kızdığını insanların değer bilmediklerini Bergama'da 2005 yılında yapılan kamuoyu araştırmasında parşömeni halkın sadece %3'ü bilirken şu an 2017 yılında yaptıkları kamuoyu araştırmasında % 85'e çıktığını ve elinden gelen gayreti göstereceğini, destek görmek istediklerini parşömenin neden bir papirüs olmayacağını vurguladı. Bergama Belediye Başkanı Mehmet Gönenç'in bu değere sahip çıktığını söyleyen Gönlügür, ilçeye gelen konuklara Bergama Belediyesi tarafından parşömenden anı veya teşekkür plaketleri verildiğini söylerken, '13 yıldır yaptığım işten asla pişman olmadım. Ticari kaygım da olmadı. Sevgi olmadan asla bu iş olamaz.  İnsanların daha çok bilinçlenmesini, Parşömenin sadece Bergama'da değil Türkiye genelinde üretilmesini kolay ulaşılmasını yapılacak olan desteklerle görmek istiyorum' dedi.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.