Adalet Bakanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen 12. Yargı Paketi, yargı süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine getirilmesi planlanan paket kapsamında, bazı dava türlerinde istinaf aşamasının atlanarak dosyaların doğrudan Yargıtay'a gönderilmesi değerlendiriliyor.
Paket kapsamında boşanma davalarından dijital dolandırıcılığa, görevsizlik kararlarından yüksek bedelli gayrimenkul işlemlerine kadar birçok başlıkta değişiklik yapılması öngörülüyor.
Bazı dosyalar doğrudan Yargıtay'a gönderilebilecek
Paketin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri olarak belirli dava türlerinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nin, yani istinaf aşamasının atlanması planlanıyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde bazı yerel mahkeme kararları, istinaf incelemesine tabi tutulmadan doğrudan Yargıtay'ın ilgili hukuk veya ceza dairelerine gönderilebilecek.
Özellikle tüm ülkeyi ilgilendiren, ticari veya toplumsal etkisi yüksek ve emsal niteliği taşıyan davaların bu kapsamda değerlendirilmesi planlanıyor.
Amaç dava süreçlerini kısaltmak
Hukuk çevrelerinde yapılan değerlendirmelere göre, 2016 yılında faaliyete geçen istinaf mahkemeleri başlangıçta Yargıtay'ın iş yükünü azaltmak amacıyla kurulmuştu.
Ancak bazı dava türlerinde süreçlerin uzamasına neden olduğu yönündeki eleştiriler üzerine yeni düzenlemeyle yargılamaların daha kısa sürede sonuçlandırılması hedefleniyor.
Düzenleme ile Yargıtay'ın içtihat mahkemesi niteliğinin güçlendirilmesi ve önemli uyuşmazlıklarda daha hızlı karar alınması amaçlanıyor.
Görevsizlik kararlarında yeni uygulama
Vatandaşların sık karşılaştığı görev ve yetki uyuşmazlıkları da paket kapsamında ele alınıyor.
Mevcut sistemde görevsiz veya yetkisiz mahkemelerde açılan davalarda tarafların yeniden başvuru yapması ve bazı usul işlemlerini tamamlaması gerekiyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte mahkemelerin görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi halinde dosyaların herhangi bir ek başvuru şartı olmadan doğrudan görevli mahkemeye gönderilmesi planlanıyor.
Boşanma davalarında ayrıştırma modeli
- Yargı Paketi'nde aile hukukuna ilişkin önemli düzenlemeler de yer alıyor.
Yeni model kapsamında boşanma kararının, nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımı gibi konulardan ayrılması öngörülüyor.
Buna göre mahkemeler öncelikle boşanma kararını kesinleştirecek. Velayet, nafaka, tazminat ve mal rejimi tasfiyesi gibi konular ise ayrı dava süreçlerinde değerlendirilecek.
Düzenleme ile uzun süren boşanma davalarının neden olduğu mağduriyetlerin azaltılması hedefleniyor.
Dijital dolandırıcılığa yeni yaptırımlar geliyor
Paket kapsamında dijital dolandırıcılıkla mücadeleye yönelik yeni hükümler de hazırlanıyor.
Türk Ceza Kanunu'nun 158'inci maddesinde yapılması planlanan değişiklikle, banka hesaplarını veya IBAN bilgilerini başkalarının kullanımına açan kişilere yönelik yaptırımların artırılması öngörülüyor.
Özellikle dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılan hesapların sahiplerine yönelik yeni sorumluluklar getirilmesi planlanıyor.
Gayrimenkul işlemleri ve noterlik sisteminde değişiklik
Hazırlık aşamasındaki düzenlemeler arasında yüksek bedelli gayrimenkul işlemlerine yönelik yeni kurallar da bulunuyor.
Buna göre değeri 30 milyon liranın üzerindeki taşınmaz satış ve devir işlemlerinde tarafların avukat bulundurmasının zorunlu hale getirilmesi değerlendiriliyor.
Öte yandan noterliklerde yaşanan yoğunluğun azaltılması amacıyla "noter yardımcılığı" sisteminin kurulması planlanıyor.
Yeni sistemle birlikte noter işlemlerinin daha hızlı yürütülmesi ve kamu kurumlarının belge erişiminin kolaylaştırılması hedefleniyor.
TBMM gündemine gelmesi bekleniyor
Adalet Bakanlığı'nın çalışmalarını sürdürdüğü 12. Yargı Paketi'nin önümüzdeki süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine sunulması bekleniyor.
Taslak çalışmalardaki düzenlemelerin yasama sürecinde değişikliğe uğrayabileceği belirtilirken, nihai metnin TBMM'deki görüşmeler sonrasında şekilleneceği ifade ediliyor.