Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülen torba kanun teklifinde aday sürücülere yönelik yeni kurallar kabul edildi.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle, ilk kez sürücü belgesi alanlar ile ehliyeti iptal edildikten sonra yeniden belge almaya hak kazananlar iki yıl süreyle aday sürücü sayılacak.
Bu dönemde belirlenen trafik kurallarını ihlal eden aday sürücülerin belgeleri trafik zabıtası tarafından iptal edilebilecek.
Aday sürücülük dönemi iki yıl sürecek
Düzenlemeye göre ilk defa sürücü belgesi alan kişiler, belgenin düzenlendiği tarihten itibaren iki yıl boyunca aday sürücü kabul edilecek.
Sürücü belgesi daha önce herhangi bir nedenle iptal edilen ve yeniden ehliyet almaya hak kazanan kişiler de yeni belgelerini aldıkları tarihten itibaren aynı iki yıllık denetim dönemine tabi olacak.
Aday sürücülük döneminde normal sürücülere göre daha düşük ceza puanı ve alkol sınırı uygulanacak.
Hangi ihlaller ehliyetin iptaline yol açacak?
Kabul edilen düzenlemeye göre aday sürücülük süresi içinde belirli ihlallerin gerçekleştirilmesi halinde sürücü belgesi doğrudan iptal edilecek.
Ehliyet iptaline neden olacak durumlar şöyle:
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir trafik ihlalinin gerçekleştirilmesi
Toplam 75 ceza puanının aşılması
Araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması
Dönüş kurallarının üç kez ihlal edilmesi
Yayalara ilk geçiş hakkı verilmesi kuralının üç kez ihlal edilmesi
Emniyet kemeri, çocuk koruma sistemi veya kask gibi koruyucu sistemlerin kullanılmasına ilişkin kuralların üç kez ihlal edilmesi
Bu ihlallerden herhangi birinin kanunda belirtilen şartlarda gerçekleşmesi halinde aday sürücü belgesi trafik zabıtası tarafından iptal edilecek.
0,20 promil sınırı uygulanacak
Aday sürücülerin araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullandığının belirlenmesi, ehliyetin iptal edilmesi için yeterli olacak.
Bu düzenlemeyle aday sürücüler için daha düşük bir alkol sınırı uygulanması öngörülüyor.
Alkol tespitinin ardından yalnızca geçici geri alma işlemi yapılmayacak, aday sürücü belgesi tamamen iptal edilecek.
75 ceza puanını aşan ehliyetini kaybedecek
İki yıllık aday sürücülük dönemi içinde toplam 75 ceza puanına ulaşılması veya bu sınırın aşılması da sürücü belgesinin iptal edilmesine neden olacak.
Ceza puanları, sürücünün farklı tarihlerde gerçekleştirdiği trafik ihlallerine göre birikiyor.
Bu nedenle aday sürücülerin yalnızca ağır ihlallerden değil, tekrarlanan farklı trafik ihlallerinden dolayı da ehliyetlerini kaybetmeleri mümkün olacak.
Bazı ihlallerde üç tekrar yeterli olacak
Dönüş kuralları, yayalara geçiş hakkı verilmesi ve koruyucu sistemlerin kullanılmasıyla ilgili hükümlerden herhangi birinin üç kez ihlal edilmesi halinde aday sürücü belgesi iptal edilecek.
Koruyucu sistemler kapsamında emniyet kemeri, motosiklet kaskı ve mevzuatta zorunlu tutulan diğer güvenlik donanımları yer alıyor.
Bu kuralların iki yıllık dönem içinde üç kez ihlal edilmesi, ceza puanı 75’e ulaşmasa bile iptal işlemi doğurabilecek.
Yeniden ehliyet almak için kursa dönülecek
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişiler, yalnızca belirli bir sürenin geçmesini bekleyerek ehliyetlerini geri alamayacak.
Bu kişilerin yeniden sürücü belgesi alabilmek için sürücü kursuna kayıt yaptırmaları, eğitimlere devam etmeleri ve sınavlarda yeniden başarılı olmaları gerekecek.
Sınavların tamamlanmasının ardından motorlu taşıt sürücüsü sertifikası alınması şartı aranacak.
Psikoteknik ve psikiyatri muayenesi zorunlu olacak
Ehliyeti iptal edilen aday sürücüler, yeniden sürücü kursuna başlayabilmek için psikoteknik değerlendirmeden geçirilecek.
Ayrıca psikiyatri uzmanı tarafından muayene edilmeleri ve sürücülüğe engel durumlarının bulunmadığını gösteren belgeyi sürücü kursuna sunmaları gerekecek.
Psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesinden geçemeyen kişiler yeniden sürücü kursuna kayıt yaptıramayacak.
Trafik cezalarının tamamı ödenecek
Aday sürücünün yeniden ehliyet alabilmesi için hakkında düzenlenen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekecek.
Varsa ehliyetin iptal edilmesinin ardından uygulanacak bekleme süresinin de tamamlanması şartı aranacak.
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren başka bir karar bulunması halinde bu sürenin de sona ermesi beklenecek.
Düzenleme ne zaman uygulanacak?
Aday sürücülere ilişkin hükümler torba kanun teklifinde kabul edildi.
Ancak düzenlemenin fiilen uygulanabilmesi için teklifin yasama sürecinin tamamlanması, kanunlaşması ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesi gerekiyor.