Kamuoyunun görüşüne açılan yönetmelik taslağı; firmalara yetki belgesi zorunluluğu getirilmesinden araçların teknik kriterlerine, depozito iadesinden dijital denetime kadar pek çok alanda yeni kurallar içeriyor. Amaç, hem tüketiciyi daha güçlü korumak hem de kayıt dışı faaliyetleri azaltmak.
Yapılacak düzenleme ağırlıklı olarak bireysel müşterilere sunulan kısa ve orta vadeli kiralamaları kapsıyor. Şirketler arasındaki uzun dönem filo kiralamaları ise taslağın dışında bırakıldı.
Yetki belgesi olmadan faaliyet yok
Yeni dönemde kiralama işi yapan tüm işletmeler Bakanlıktan yetki almak zorunda olacak. Bu belge için firmaların vergi kaydının bulunması, ilgili meslek odasına üye olması ve faaliyet gösterdiği yerin konut niteliği taşımaması şartı aranacak. Ayrıca işletme sorumlularının belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve mesleki yeterlilik belgesi alması gerekecek.
Denetimlerin daha etkin yapılabilmesi amacıyla tüm bilgiler merkezi bir dijital platformda toplanacak. Kurulacak sistem sayesinde araçların kayıtları, başvurular ve kontrol süreçleri elektronik ortamda izlenecek. Böylece merdiven altı faaliyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Filoya yaş ve kilometre freni
Taslak, kiraya verilecek araçlara da net sınırlar getiriyor. Klasik statüdeki otomobiller hariç olmak üzere 5 yaşını doldurmuş ya da 100 bin kilometreyi aşmış araçlar filoda yer alamayacak. Firmaların en az beşi kendilerine ait olmak üzere minimum 10 aracı bulunması zorunlu olacak.
Büyükşehirlerde çalışan şirketlere çevreci araç şartı da geliyor. Filolara en az iki elektrikli veya hibrit otomobil eklenmesi istenirken, bunlardan birinin yerli üretim olması planlanıyor. Bu düzenlemeyle hem karbon salımının azaltılması hem de yerli üretimin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Depozitoya süre, iptale hak
Araç kiralayan vatandaşların en çok şikâyet ettiği başlıklardan biri olan teminat uygulaması da yeniden tanımlanıyor. Kısa süreli kiralamalarda alınabilecek depozitoya üst sınır getirilecek. Araç sorunsuz teslim edildikten sonra ücretin en geç bir hafta içinde iade edilmesi zorunlu hale gelecek. Günlük kullanım nedeniyle oluşan olağan yıpranmalar için müşteriden bedel talep edilemeyecek.
Ön ödeme yapan kullanıcılar ise teslim saatinden 24 saat öncesine kadar rezervasyonlarını ücretsiz iptal edebilecek. Yargı kararı olmadan “değer kaybı” adı altında ek ücret çıkarılmasının da önü kapatılacak.
Bakım zorunlu, destek hattı 7/24
Periyodik bakımı yapılmamış araçların kiraya verilmesine izin verilmeyecek. Mevsim şartları gerektiriyorsa ve müşteri isterse, kış lastiği sağlamak firmanın yükümlülüğünde olacak.
Sigorta ve kasko hizmetleri kiralama ücretine dahil sayılacak; bunlar için ayrıca bedel istenemeyecek. Olası arıza veya kazalarda müşterilerin günün her saati ulaşabileceği bir iletişim hattı kurulması da şart olacak. Bebek koltuğu, navigasyon ve HGS etiketi gibi donanımlar talep edildiğinde ücretsiz verilecek.
İlan platformlarına denetim görevi
İnternet siteleri ve mobil uygulamalar da düzenlemenin kapsamına giriyor. Bu platformlar, ilan veren firmaların yetki belgesini kontrol etmekle yükümlü olacak. Belgesi bulunmayan işletmeler reklam veremeyecek.
Mevcut şirketlere kurallara uyum sağlamaları için geçiş süresi tanınacak. Tüm düzenlemelerin 1 Ocak 2027’ye kadar hayata geçirilmesi öngörülüyor. Yeni sistemin sektörde daha güvenilir ve kurumsal bir yapı oluşturması bekleniyor.