Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM), Eylül 2024 dönemi için hazırladığı “Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması”nın sonuçlarını yayımladı. Türkiye'de sağlıklı ve dengeli bir yaşam sürebilmek için gereken gelir seviyeleri yükseldi. 17 bin lira olan asgari ücret, 12 bin 500 lira seviyesinde olan emekli aylığı yaşam maliyetinin katbekat altında kaldı.
BİSAM verilerine göre, dört kişilik bir ailenin sadece sağlıklı ve dengeli beslenmesi için yapması gereken aylık harcama tutarı, yani açlık sınırı, Eylül 2024 itibarıyla 20 bin 478 TL'ye ulaştı. Eğitim, barınma, ulaşım, sağlık ve diğer temel ihtiyaçlar dâhil edildiğinde bu ailenin toplam aylık harcaması ise 70 bin 835 TL olarak hesaplandı. Raporda şu ifadelere yer verildi:
“Sağlıklı ve dengeli beslenmek için her aile ferdinin alması gereken kalori miktarı farklılık gösteriyor. Yetişkin bir erkeğin sağlıklı ve dengeli beslenmesi için tüketmesi gereken gıdaların aylık karşılığı 5.718 lira. Bu değer yetişkin bir kadın için 5.445, 15-18 yaş bir genç için 5.716, 4-6 yaş arası bir çocuk için 3.609 lira. Sağlıklı bir biçimde beslenmenin toplam aile bütçesine maliyeti ise 20 bin 478 lira olarak tespit edildi. Bu tutar söz konusu ailenin sadece gıda için yapması gereken zorunlu harcama tutardır. Eğitim, sağlık, barınma, eğlence, ısınma, ulaşım gibi giderler ile birlikte bir ailenin yapması gereken harcama tutarı 70 bin 835 liraya ulaşıyor.”
Tek kişilik yaşam maliyeti 32 bin 933 lira
Tek başına yaşayan bir kişinin barınma, ulaşım, eğitim, sağlık vb. harcamalarının toplam tutarı 32 bin 933 TL'ye çıktı. Tespit edilen rakam tek başına yaşayan bireylerin karşı karşıya olduğu ekonomik zorlukları gözler önüne serdi.
Sebze ve meyve grubu harcamaları önde
BİSAM verilerinde, Eylül 2024'te günlük harcamalarda en yüksek maliyetli ürün grubu sebze ve meyve oldu. Bir ailenin bu gruptaki harcaması günlük 197 bin lirayı buldu.
İkinci sırada ise 185.5 TL ile süt ve süt ürünleri yer aldı. Et, tavuk ve balık grubu için günlük 132.56 TL, ekmek için 57.11 TL, katı ve sıvı yağ için ise 33.95 TL harcama gerektiği açıklandı.Rapora göre, yaşam maliyetleri sürekli artarken, özellikle sabit gelirli vatandaşlar için ekonomik koşullar daha da zorlaşıyor.
Yoksulluk sınırının 70 bin lira olmasına karşılık asgari ücretin 17 bin lira, emekli aylıklarının ise 12 bin 500 lira seviyesinde olması, Türkiye’deki ekonomik eşitsizlikleri derinleştiriyor.