Küresel ısınma kertenkeleleri tehdit ediyor

Avrupa, Asya ve Afrika'da yaygın olan eski dünya kertenkelelerinin termofizyolojisine ve filogenisine (çeşitli organizma grupları arasındaki ilişki) yönelik, aralarında Türk bilim insanlarının da bulunduğu 17 ülkeden 45 araştırmacı, yaklaşık 3 yıl süren ve 262 kertenkele türünün incelendiği bir çalışma yaptı.

Küresel ısınma kertenkeleleri tehdit ediyor
25 Eylül 2019 Çarşamba 16:15

Araştırma sonuçları, dünyanın en prestijli bilimsel dergilerinden Nature Communications'da yayımlandı. Araştırmada Türkiye'den, yaygın olan türler cüce kertenkele, Kapadokya-Kayseri kertenkelesi, Valentin kertenkelesi ve Hatay kertenkelesi dahil toplam 12 tür yer aldı.

Kuzey Kutbu'na doğru

Küresel ısınmanın kertenkele türlerini olumsuz etkilediği ve nesillerini tehdit ettiği belirlenen çalışmada, Namib, Sahara ve Kalahari çölleri gibi çok yüksek sıcaklığa sahip habitatlarda yaşayanların yanı sıra, 2000 rakımın üzerindeki serin habitatlarda yaşayan türlerin de bulunduğu belirlendi. Hatta bu türlerden birinin Kuzey Kutup dairesine kadar yayılarak bilinen diğer tüm sürüngen türlerinden daha kuzeye ulaşabildiği ve canlı doğumla çoğaldığı açıklandı.

Türkiye'den 12 tür

Çalışmada, Lacertidae familyasından 12'si Türkiye'de toplam 262 kertenkele türünün evrimini yeniden yapılandırmak için son teknoloji DNA sekanslama yöntemleri ve fosil analizler kullanıldığını belirten Dr. Mert Karış, "Kertenkeleler son yıllarda yüzlerce bilimsel çalışmanın odak noktası olmuştur. Yeni nesil genomik analizler nihayet türlerin evrimsel açıdan birbiriyle nasıl ilişki kurduklarını ve ne zaman ortaya çıktığını tespit etmiştir" dedi.

Çok hassaslar

Bu kertenkele türlerinde fizyoloji ve çevre sıcaklığı arasında güçlü bir uyum tespit ettiklerini, bunun da onları küresel ısınmaya karşı çok hassas hale getirdiğini söyleyen Karış, ılıman ortamlarda ise 50'den fazla türün yeni derlenmiş fizyolojik verilerine göre biyolojilerinin iklim tarafından belirlendiğini söyledi. Dr. Karış, "Bu türlerin çevrelerine nasıl hızla uyum sağladıklarını tespit edebilmek şaşırtıcı. Fizyolojileri, dağılış alanlarının genişliği, tür zenginliği ve hatta mutasyon oranları, türlerin vahşi doğada yaşadıkları sıcaklıklarla güçlü bir şekilde bağlantılı" diye konuştu.

Benzersiz karışım

Ülkemizdeki kertenkelelerin yüksek düzeydeki çeşitliliği, serin-nemli habitatlardan sıcak-kurak habitatlara kadar birçok farklı koşula adapte olmuş benzersiz bir tür karışımından oluştuğunu söyleyen Karış, "Çalışma sonuçlarımıza göre, yüksek dağ ve platolarda yaşayan türler ile serin habitatlara adapte olmuş olan kertenkele türlerimiz küresel ısınmadan en çok etkilenecek olanlar" dedi.

Yok olabilirler

Türkiye'nin, küresel ısınma sebebiyle gelecekte serin çevresel koşulları tercih eden türler için çok sıcak hale geleceğini vurgulayan Dr. Karış, şu uyarıda bulundu: "Eğer bir an önce iklim değişikliğini hafifletme çabalarımızı geliştirmezsek, bazı kertenkele türleri/popülasyonları giderek azalacak ve sonuç olarak yok olacaktır. Bu gibi geri dönüşümü imkânsız biyolojik çeşitlilik kaybının gerçekleşmesi, tüm ekosistem için öngörülemeyen ciddi sonuçlara sebebiyet verebilir."

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.