İzmir'n endüstri mirası haline gelen Tarihi Elektrik Fabrikası'nın özelleştirme söylemleriyle AK Partililerin de konuya dahil olması tarihi fabrikanın atıl durumundan gündem konusu olmaya itti. Bu fabrika, elektrik üretimine 1905 yılında küçük jeneratörlerle başlayıp kentin elektrik fabrikasına ve aydınlanmaya 1. Dünya Savaşı’ndan doğan tahribat ve ekonomik ile politik yıkım sebebiyle 1928 yılında ulaşır. Makinelerin elektriğe ihtiyaç duyması, modern kentlerin aydınlatılması ve elektriğin üretildiği yapıların modern döneme ait olmasıyla modernleşmenin simgesi haline gelen Tarihi Elektrik Fabrikası, Şehre ışıltılı ve ileri teknolojiye sahip bir görünüm kazandırmış oldu. Tarihi ün kazanan bu fabrika, 1989 yılında kapatılarak atıl haline terk edildi.
Uygun teklif özelliştirmeye yetmedi
Tarihi Elektrik Fabrikası, kentin iktisadi, sosyo-kültürel ve mekânsal gelişimine katkı sağlayabilecek, özgün haliyle de arkeoloji konularına miras bırakan bir yapıda. Bu sayede ise İzmir I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 8 Ocak 1998 tarih ve 7003 sayılı kararla '2. Grup Yapı' olarak da tescil altına alınırken bu yapının Mülkiyeti de TTA Gayrimenkul A.Ş.'ye ait olduğu ve üzerinde de Tarihi Elektrik Fabrikasının bulunduğu 3535 ada 6 parselin 'Özelleştirme İdaresi' tarafından satışı 16 Nisan 2019 tarihinde açık attırmayla ihaleye çıkıldı. Öte yandan İktisadi teşekkülü de Grand Plaza A.Ş'nin en uygun teklifi vermesi kamu teşekkülü olan fabrikanın ihalesi geçersiz sayıldı.
Restorasyon önerisi
İzBB, bu tarihi fabrikanın özelleştirilmesi konusundaki eleştirilerine ilişkin restore edilmesi gerektiğine vurgu yaparak "Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi tarafından Elektrik Fabrikası’na ilişkin hazırlanan ve Belediye Başkanlığı’mızın görüşü talep edilen öneri 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planları ile tescilli yapının bulunduğu parsele 'Emsal:3.00, Yükseklik:30 kat' yapılaşma koşullu 'Ticaret-Turizm Alanı' kullanım kararı getirilmiştir. Bu alanlarda yeni yapılaşma önerilmemiş mevcut yapıların restore edilerek kullanılması yeterli görülmüştür" açıklamasını yaptı.
Ayrıca İzBB, açıklamasında "Yapının kültürel kullanıma yönelik bir anlayış yerine, özel kullanımı içeren bir anlayış ile turizm ve ticaret amaçlı planlanarak kamunun kullanımından çıkarılması amaçlanmaktadır" diyerek kamu yararı esasına dikkati çekip bu tarihi dokuyu İzmir'e kazandırmak için gerekli mücadeleyi göstereceklerini bildirdi.
AK Parti'den 'çelişkili' eleştirisi
İzBB Meclisi AK Parti İzmir Grup Başkanvekili Hakan Yıldız, konuyla ilgili yaptığı açıklamada sert eleştiriler sundu. CHP'nin kendisiyle çeliştiğini söyleyen Yıldız, "Bitişikteki Elektrik Fabrikası parselinde 'Özelleştirme İdaresi' plan öncesi kurum görüşü talep ettiğinde gösterilen tepkiyle bu durum çelişmektedir. Devlet, tescilli yapıyı Alsancak Tekel Binaları’nda olduğu gibi kentin kültür hayatına kazandırmak için çalışırken algı yaratmaya çalışmak, çelişkili CHP yönetim anlayışının kente hizmet edemeyen siyasetinin bir sonucudur. Artık kent yönetiminde, çelişkilerinizden kurtulmanın zamanı gelmedi mi? Fotoğraftaki plan, Tarihi Elektrik Fabrikası’nın da içinde bulunduğu tescilli parsel ve çevresindeki koruma alanına yönelik bir plan değişikliğidir. CHP’li Konak Belediyesi ve Büyükşehir Belediyesi tarafından 2023 yılının Mayıs ve Haziran aylarında yapılan meclis toplantılarında, Konak Belediyesi için 'Belediye Hizmet Alanı' olarak belirlenen bu alan oy birliği ile kabul edilmiştir. Aradan yaklaşık bir yıl geçtikten sonra, Konak Belediyesi, aynı yerde 'Belediye Hizmet Alanı' kararından vazgeçerek, bu kez 'Turizm-Ticaret Alanı' olarak yeni bir öneri sunmuştur. Bu durumda, Konak Belediyesi’nin kendi kullanımında kalacak bir alandan, yalnızca üst yapıdaki enkaz bedelini ödememek adına vazgeçip 'Turizm-Ticaret Alanı' önerisi yapması ilginçtir. Aynı koruma alanı içinde yer alan ve bitişikteki Elektrik Fabrikası parselinde Özelleştirme İdaresi plan öncesi kurum görüşü talep ettiğinde gösterilen tepkiyle bu durum çelişmektedir" ifadelerine yer verdi.
'Algı' tepkisi
AK Partili Yıldız, "Son 15 yılda kentte yaklaşık 30 gökdelene ruhsat verirken sorun yok; devlet, tescilli yapıyı Alsancak Tekel Binaları’nda olduğu gibi kentin kültür hayatına kazandırmak için çalışırken algı yaratmaya çalışmak, çelişkili CHP yönetim anlayışının kente hizmet edemeyen siyasetinin bir sonucudur. Kentin tarihi mirasına sahip çıktıklarını iddia ederken, mukiyetlerinde 'Belediye Hizmet Alanı' kararı alıp bir yıl sonra 'Turizm-Ticaret Alanı' olarak değiştirmeye çalışmaları halkı şaşırtıyor. Alsancak’ta, Bayraklı'da gökdelenlere ruhsat verirken sorun görmeyen bu zihniyet, devletin İzmir’e kültürel katkı sağlamasını engellemek için sürekli algı yaratmaya çalışıyor. Bu çelişkilerle dolu yaklaşım, CHP’nin kente hizmet edemediğinin bir göstergesi. Artık kent yönetiminde, çelişkilerinizden kurtulmanın zamanı gelmedi mi? İzmir, kendini tekrarlayan ve günü kurtarmaya yönelik politikalardan bıktı; artık gerçek çözümler ve tutarlı bir yönetim anlayışı bekliyor" şeklinde konuştu.