Meme kanserine hedefli yerli radyofarmasötik geliştirildi
Ege Üniversitesi (EÜ) Eczacılık Fakültesi Radyofarmasi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Meliha Ekinci’nin yürütücülüğünü üstlendiği proje, Doktorclub Awards 2024 “Yılın Sağlık Profesyoneli Ödülleri” kapsamında “Yılın Yenilikçi Eczacısı” ödülünü kazandı. “Meme Kanserine Hedefli LapatinibDitosilat İçeren Nano Yapılı Lipit Taşıyıcı Sistemlerin Geliştirilmesi ve Hedeflendirme Etkinliğinin in vitro Olarak Değerlendirilmesi” başlıklı BAP projesi, meme kanserinin erken evrede tanısına olanak sağlayan ve yerli üretim potansiyeli taşıyan yenilikçi bir yaklaşım sunuyor.
Proje, sağlıkta dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor
Geliştirilen sistem sayesinde, meme kanseri hücrelerinde yüksek tutulum sağlayan ve sağlıklı hücrelerdeki radyasyon hasarını minimuma indiren yeni nesil bir radyofarmasötik tasarlandı. Doç. Dr. Meliha Ekinci, “Projede geliştirilen bu yerli radyofarmasötik, Türkiye’nin sağlık alanındaki dışa bağımlılığını azaltma potansiyeli taşıyor. Aynı zamanda ileri düzey tanı yöntemleriyle erken evre tespit imkânı sunuyor” dedi.
Proje, HER2 pozitif meme kanserine odaklanıyor
Proje kapsamında, HER2 reseptörünü hedefleyen ve FDA onaylı bir tirozinkinaz inhibitörü olan lapatinibditosilat baz alınarak geliştirilen lipid taşıyıcı sistem, hücresel düzeyde sintigrafik görüntülemeyi mümkün kılıyor. Ekinci, “HER2 pozitif meme kanserlerinde, daha düşük sağkalım oranları görülüyor. Bu reseptör, tedavi hedefi olarak öne çıkıyor. Bu sistem sayesinde, özellikle HER2 pozitif vakalarda tanı başarısı artacak” açıklamasında bulundu.
Erken tanı, tedavi başarısını artırıyor
Doç. Dr. Ekinci, radyolojik görüntülemelerin morfolojik değişimlere dayandığını, bu nedenle erken evre tanıda yetersiz kalabildiğini ifade etti. Ancak nükleer tıp tekniklerinin fizyolojik değişimleri gösterebildiğini belirterek, “Bu teknolojiyle erken teşhis mümkün hale geliyor. Bu da tedavi başarısını doğrudan etkiliyor” dedi.
Rektör Budak: “Bilimsel üretim uluslararası ödüllerle taçlanıyor”
Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak da projeyi ve ödülü değerlendirdi. “Ege Üniversitesi, sağlık temalı tam akredite araştırma üniversitesi olarak güçlü bir bilimsel üretim kapasitesine sahiptir. Bu tür projeler, akademik altyapımızın ulusal ve uluslararası düzeyde ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Doç. Dr. Meliha Ekinci’yi ve ekibini tebrik ediyoruz” dedi.
Yerli üretim ile sağlık ekonomisine katkı sağlanacak
Ekinci, geliştirilen radyofarmasötiğin sadece sağlık alanında değil, ekonomi alanında da önemli kazanımlar sağlayacağını vurguladı. “İlaç, tıbbi cihaz ve tanı kitlerinde yerli üretim oranı hâlen düşük seviyelerde. Projede geliştirilen bu ürün, yatırım ve teknoloji transferiyle birlikte sağlık ekonomisine de katkı sağlayacak” ifadelerini kullandı.