EÜ’de iklim değişikliğine karşı mavi karbon atağı
İzmir – Ege Üniversitesi (EÜ) Nükleer Bilimler Enstitüsü, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik öneme sahip “mavi karbon” konusunu bilimsel bir platformda gündeme taşıdı. TÜBİTAK 2221 Konuk Bilim İnsanı Destekleme Programı kapsamında Türkiye’ye gelen Doğu Çin Normal Üniversitesi Öğretim Üyesi, oşinografi ve radyokimya uzmanı Prof. Dr. Jinzhou Du, bir ay süreyle EÜ'de akademik çalışmalarda bulundu. Program, Enstitü öğretim üyesi Prof. Dr. Aysun Uğur Görgün’ün katkılarıyla yürütüldü.
“Karbon izotoplarıyla tarihsel veriler analiz ediliyor”
Prof. Dr. Aysun Uğur Görgün, mavi karbonun bilimsel izlenmesine dair şunları söyledi:
“Deniz çayırları ve tuzlu bataklıklar gibi alanlardan aldığımız sediment örneklerinde kurşun izotopları tayin ederek sedimentlerin yaşını belirliyoruz. Aynı örneklerde yapılan karbon ölçümleriyle geçmişe dönük karbon birikimini analiz ediyoruz. Böylece mavi karbonun iklim üzerindeki etkisini nükleer tekniklerle somutlaştırıyoruz.”
Görgün ayrıca, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) destekli teknik iş birliği projesinde Türkiye’yi temsil ettiğini belirterek, Çin ile ortak projeler geliştirmeyi hedeflediklerini kaydetti.
“Mavi karbon, küresel karbonun %50’sini depoluyor”
Mavi karbonla ilgili veri eksikliğine dikkat çeken Görgün, şu bilgileri paylaştı:
“Son 50 yılda bu habitatların %25-50 oranında küçüldüğünü biliyoruz. Oysa deniz çayırları, mangrovlar ve tuzlu bataklıklar, dünya okyanus alanlarının yalnızca %0.2’sini oluşturmasına rağmen, küresel tortul karbonun yaklaşık %50’sini depoluyor. Bu nedenle bu alanların korunması, iklim politikalarının oluşturulmasında da kritik öneme sahip.”
Prof. Dr. Jinzhou Du: “Mavi karbon geleceğe yatırımdır”
Kıyısal mavi karbon ekosistemlerinin önemine dikkat çeken Prof. Dr. Jinzhou Du ise, mavi karbonun sadece karbon depolamakla kalmadığını, aynı zamanda biyolojik çeşitlilik, su kalitesi ve kıyı koruması açısından da yaşamsal bir değer taşıdığını vurguladı:
“Mangrovlar, sulak alanlar ve tuzlu bataklıklar, karasal sistemlerden çok daha yüksek karbon tutma kapasitesine sahip. Gelgitlerle taşınan inorganik karbonun da hesaba katılmasıyla bu kapasite geleneksel tahminlerin çok ötesine geçiyor. Bu ekosistemleri korumak, sürdürülebilir bir gelecek için yapılacak en önemli yatırımlardan biridir.”
“Mavi Karbon ve Radyonüklid” çalıştayı düzenlendi
Ziyaret kapsamında “Mavi Karbon Ekosistemlerinde Radyonüklidlerin Kullanımı” başlıklı bir çalıştay düzenlendi. Çalıştayda Prof. Dr. Du, nükleer tekniklerle karbon izleme yöntemleri konusunda deneyimlerini aktardı. Etkinliğe EÜ Çevre Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi (ÇEVMER), Düzce Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesi’nden akademisyenler de katıldı.
Çalıştayda ayrıca EÜ Nükleer Bilimler Enstitüsü’nden Arş. Gör. Taha Furkan Gül ile Prof. Dr. Du, laboratuvar ortamında mangan fiber senteziyle radyum izotoplarının tutulması üzerine uygulamalar gerçekleştirdi.