Türkiye’de milyonlarca emekliyi ilgilendiren maaş düzenlemeleri, çalışan emeklilere önemli avantajlar sunuyor. Yasalar çerçevesinde, emekli maaşının yanı sıra eşinden ölüm aylığı alan ve bir işte çalışan kişiler, üç ayrı gelirden faydalanabiliyor.
Çalışan emeklinin sigortası yapılıyor mu?
Emekli olup çalışanlar, kayıt dışı olmamak şartıyla işverenleri tarafından sigortalanıyor. Bu durumda Sosyal Güvenlik Destek Primi ödeniyor. Ancak bu primler emekli maaşını artırmıyor ve ikinci bir emeklilik hakkı doğurmuyor.
Maaşlarda kesinti oluyor mu?
Emeklilerin çalışması, aylıklarında herhangi bir azalmaya yol açmıyor. Hem iş yerinden aldıkları ücret hem de emekli maaşları tam ödeniyor. Daha önce Bağ-Kurlulardan yapılan kesinti de kaldırıldığı için çalışan emekli her iki gelirden de faydalanabiliyor.
Üçlü maaş formülü nasıl işliyor?
Eşi vefat eden emekliler, ölüm aylığı hakkından yararlanabiliyor. Böylece emekli aylığına ek olarak eşinden maaş bağlanıyor. Aynı zamanda bir iş yerinde çalışan emekli, üç ayrı gelir kaynağına kavuşuyor:
-
Kendi emekli maaşı
-
Eşinden ölüm aylığı
-
Çalıştığı iş yerinden aldığı ücret
Ne kadar ödeme yapılıyor?
En düşük emekli maaşı 16 bin 881 TL’ye yükselirken, ölüm aylığı oranına göre bu tutara ek gelir bağlanıyor. Örneğin; eşinden yüzde 50 oranında aylık alan bir emekliye en az 8 bin 440 TL, yüzde 75 oranında aylık alan bir kişiye ise en az 12 bin 660 TL ödeniyor. Böylece iki maaşın toplamı 25 bin 321 TL’ye çıkıyor. Emekli ayrıca bir işte asgari ücretle çalışıyorsa aylık kazanç 47 bin 425 TL’yi bulabiliyor.
Memuriyete dönüş mümkün mü?
Emekliler özel sektörde rahatlıkla çalışabiliyor. Ancak kamuya memur olarak dönenlerin emekli maaşı kesiliyor. Kamu görevinden ayrıldıklarında ise maaşları yeniden güncellenerek bağlanıyor.
Haklar korunuyor
Çalışan emekliler, izin ve kıdem haklarından da yararlanıyor. 50 yaş üzerindekilerin yıllık izin hakkı en az 20 gün olarak uygulanıyor. İşten kendi isteğiyle ayrılan emekliye tazminat ödenmiyor, ancak işveren tarafından çıkarıldıklarında kıdem ve ihbar tazminatı hakkı doğuyor. Öte yandan, işsizlik sigortası primi kesilmediği için emekliler işsizlik maaşı alamıyor.
Uzmanlar, bu düzenlemenin özellikle dul kalan emekliler için ciddi bir gelir avantajı sağladığını vurgularken, başvuru sürecinde SGK mevzuatına uygun hareket edilmesi gerektiğinin altını çiziyor.