İzmir…
Batının gülü, Ege’nin incisi, Avrupa’ya açılan kapı!
“Turizm broşürlerinde” böyle yazıyor(du) eskiden.
Artık bir de gerçeğin broşürü var: Çöplerden geçilmeyen sokaklar, Harmandalı’nın kokuşmuş dağları, belediye başkanlarının birbirine pasladığı yalan projeler. Şehrin gerçek kokusu, Körfez’in meltemi değil; çöp dağlarının boğucu buharı.
Çöpün Tarihi: İzmirlilerin Unutmak İstediği Roman
Çöp, bu kentin kaderi olmuş. 1950’lerde denize dökülen atıklar, 1980’lerde boş arazilere serilen çöpler, 1992’den beri Harmandalı’nda dağa dönüştü. Bir zamanlar “çözüm” diye açılan Harmandalı, bugün İzmir’in ayıbını gökyüzüne haykıran bir anıt gibi artık. Çöp dağının zirvesine bayrak dikilse, adına “İzmir Belediyesi Zafer Tepesi” denir, kimse de yadırgamaz.
İzmir’de günde 5 bin ton çöp çıkıyor. Ne yazık ki bu çöplerin büyük bölümü hâlâ Harmandalı’ya gidiyor. Belediyeler “çöpten enerji üretiyoruz” diye hava atıyor; ama, sokaktaki vatandaş hâlâ taşan konteynerlere, yaz sıcağında kokudan durulmayan caddelere bakıyor.
Vatandaş burnunu tıkıyor, belediye ağzını. İkisinin ortak noktası: sorunu görmezden gelmek.
Manisa ve Diğerleri: Kardeş Şehir mi, Utanç Aynası mı?
28 Nisan 1993’te İstanbul’un Ümraniye ilçesi Hekimbaşı çöplüğünde metan gazının patlaması 39 yurttaşın canını almış, 12 yurttaşın cesedi bile bulunamamıştı. Ama o tarihte İzmir’de, bir yıl önce açılmış Harmandalı tesisleri vardı.
Komşu Manisa’da çöp, enerjiye dönüşüyor. Avrupa standartlarında entegre tesis, çöpten elektrik üretiyor, geri dönüşümü sağlıyor. Cengiz Ergun Manisa Belediye Başkanı iken, İzmir’de Aziz Kocaoğlu başkandı. Cengiz Ergun çöp tesisini devreye aldığında, Aziz Başkan, kendi partisinin ilçe belediye başkanlarını iknaya çalışıyordu! İlginç değil mi?
Bugün Manisa’da, Konya’da, Kocaeli’nde, Eskişehir’de çöp kaynak sayılıyor.
İzmir’de ise kaynak, koku kaynağı sadece.
Manisa’da teknoloji konuşulurken, İzmir’de hâlâ “çöp dağını nereye gömelim” tartışması yapıp, “Mutfak Müzesi” ile gurur duyduğu zırvaları sıralıyor, ilçe belediye başkanlarını fırçalıyor!
Çöpün ne olacağı tartışılacağına, temizlik işçilerinin hak eylemleri hedefe konuluyor.
Mevcut Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, başarılı bir “kriz yöneticisi” ve gerçekten İzmir’in hafızasına hâkim olsaydı, şahsi kusurunun olmadığı, adeta kucağında bulduğu bu soruna, çözüm bulurdu.
Ama Hazret her krizde olduğu gibi kendisini “melek” eleştirenleri “şeytan” görmeye devam ediyor ne yazık ki!
Harmandalı’da o muazzam tesis kurulduğunda yıl 1992 idi ve bu tesis Türkiye’de örnekti. Ama siyaset-inşaat ortaklığı, çöp alanın dibine “imarlar” verdirdi ve çöp alanı gelişeceğine, sınırına yerleşen yurttaşlara kâbus oldu. O dönemlerde kimse de kalkıp Harmandalı Belediyesi’ne “ne halt ettiğini” sormadı!
Üstelik Harmandalı’nın kuruluşunda, mevcut durumunda ömrünün 15 – 20 yıl olduğu sıkça dile getirilmişti. İzmir belediye tarihinde çöp konusunda en gerçekçi çalışmayı yapan Yüksel Çakmur, nereden bilebilirdi ki, kendinden sonra gelecek tüm başkanların bu sorunu “boş vereceğini”? İşin aslı budur işte!
Şimdi biz oturalım “çöpümüzü Manisa’ya mı Mersin’e mi yollayalım, üzerine de İzmirlinin parasını dağıtalım” planlarını tartışalım! Oysa isteyene çözüm çok, istemeyene bahane!
Çöp Dağları, Vizyon Çöplüğü
İzmir’in çöpü, aslında İzmir’in belki de yıllardır yönetim anlayışının aynası oldu. Yıllardır “Avrupa kenti” diye övünen İzmir, en basit Avrupa standardını, çöpünü temizlemeyi bile beceremiyor. 1999’dan beri İzmir’i yöneten CHP, artık yoruldu, değişti, deforme oldu. “Aday” diye İzmirliye sunduklarının çoğu kent cahili. Onlar da eş dost, arkadaş meclisleriyle resmen “zaman öldürüyor”!
Körfez’in üstünde süzülen martılar değil, çöplükten kalkan kargalar İzmir’in sembolü olacak. Çöp dağları sadece atık değil; ihmalin, vizyonsuzluğun ve siyasetin çöplüğü şeklinde de tarihe geçecek.
İzmir’de çöp sorunu çözülür mü? Elbette çözülür. Ama önce şu çöplüğü yönetenlerin kafasındaki “çöplük zihniyeti” temizlenmeli.
Yoksa Harmandalı değil, İzmir’in tamamı bir gün çöplüğe dönecek.
Cemil Tugay kabul etmese de şu anda İzmir, kent aidiyeti ve kentin özellikle yerel yönetim hafızasına sahip olmayan bir kadro tarafından mahvediliyor.
Umarım Sayın Başkan, kibrini yener ve dinlemeye, merak etmeye başlar.
Çünkü başka İzmir yok!