Haber Ekspres Gazetesi’nden Turgay Kılıç’ın haberine göre, Batı Anadolu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (BASİFED) tarafından REV Holding ana sponsorluğunda ve İzmir Büyükşehir Belediyesi, İzmir Ticaret Odası ile TURKONFED destekleriyle 18-19 Şubat tarihlerinde Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde "Kadın ve İktisat: Güçlü Kadınlarla Güçlü Ekonomi" mottosu ile hazırlanan 4. İzmir Kadın ve İktisat Kongresi Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde başladı.
Kadının iş dünyasında yerinin konuşulduğu kongreye İzmir Valisi Süleyman Elban, İzBB Başkanı Cemil Tugay, CHP İzmir Milletvekili Ednan Arslan, AK Parti İzmir Milletvekili Ceyda Bölünmez Çankırı, Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Ferdi Zeyrek, BASİFED Başkanı Semiha Güneş, İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener, çok sayıda iş dünyasında bulunan kadın, erkek ve basın mensubu katıldı.
İlk hareketi Atatürk başlattı
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, yaptığı konuşmasında 100 yıl öncesinde başlatılan İktisat Kongresi’ne değinerek “1923 yılında İzmir’in kuruluşunda sonra atatürk iktisat kongresini yine İzmir’de yapmayı uygun gördü ve dedi ki sava şalanlarında kazanılmış askeri zaferle ve siyasi başarılar iktisadi başarılarla taçlanmadıkça tamamlanmış olmaz. Bu vizyon bir ülkenin ekonomisine verdiği değeri anlattı. Ama o defa insan iktidar kongresini 17 Şubat’ta kimsenin beklemediği bir şey yaptı ve kadın kongresini düzenledi. O kongrede topluma bir şeyler anlatmak istedi dedi ki ,”Bu ülkedeki insanlar yarısı kadın-erkek bir yarısının önünü açıp diğer yarısını bağlıyorsunuz. Bu şekilde olmaz. Bu eşitsizliği gidermek gerek” diye. O gün yapılmalı bu kongreyle ve kadın kongresine katılan 500 kadınla Türkiye’de bir kadın hareketini başlattı. Cumhuriyet bir kadın devrimidir ve bunun önderi erkektir. Buraya kadar gurur duyduğumuzu Cumhuriyet’in bir parçasıyız ve 100 yıl sonra dönüp kendimize baktığımızda hâlâ burada kadınlarla ilgili eşitsizlikleri konuşuyor olmamız, kadınların eğitimdeki maruz kaldığı eşitsizliği, dışlanmışlıkları, haksızlıklar, siyasette kotalara maruz kalmalarını konuşuyoruz. O başlangıçtan 100 yıl sonra iyi noktada olmadan duramıyoruz. Atatürk yaşsaydı, bizlere ne derdi ve nasıl bir puan verirdi? Dün Medeni Kanun kabul edilişinin 99. yıl dönümüydü. Kadınların pek çok ülkede hakkını teslim etmiş başka kanunlardan biridir. Halen bu kanuna rağmen kadının aile içerisinde de toplumda da kısıtlanıp tacize uğradığı bir ülkeden bahsediyoruz. Bugünkü toplantı iktisatla, ekonomik ve kadının buradaki rolüyle ilgili. O nedenle de çok kısaca kadın olmadan kalkınma, ekonomik gelişme, dünyada ve ülkede hiçbir şey olmaz” dedi.
‘100’lerce kadın şoför eğitim aldı’
Başkan Tugay, “İzBB Başkanı olarak gurur duyduğum bir kurumun kadınlarla ilgili yapılan çalışmaları da anlatabilirim, İzmir’de olan herkes bunu biliyoz. Kadınların eğitiminde eksik kalan kısmında genç kızlarımıza ve kadınlara katkı veriyoruz. Onların iş hayatı için de çalışmalarımız var. Belediyede her alandaki en fazlası ise otobüs şoförlüğüdür, 100’lerce otobüs şoförü kadın eğitim aldı ve istihdam ediliyorlar. Kadınların azmi, cesareti ve hepimizin de gözlemlediği bir özellik. Izmirli kadınlarda değil Türk kadınlarında olduğuna inanıyorum. Türk kadınlarının her zaman önünde saygıyla eğildiğimi söylemek isterim. Buradaki toplantıda değişiklikler, kararlıkla olmalıdır. Doğruları anlatmakla değil buralardan çıktıktan sonra doğruları konuşmak yerine yapmak da zorundayız. Burada söylediğimiz ise yarın yaptıklarımız birbirini tutmalı. Önderimizin bize biçtiği o rolle kadınların iktisat ve siyasette de bu kent, öncü olacaktır. Bu kentteki en büyük ispat ise 8 belediye başkanın kadın olmasıdır. Manisa’da ise bir kadın belediye başkanı olarak seçildi. Önümüzdeki dönemde ise kadın arkadaşlarımızın da çok fazla görev alacaklarına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
‘Atatürk kadın ve erkeği ayırmadı’
İzmir Valisi Süleyman Elban, “Çok şey söylemeyi düşünüyordum ve benden önceki kıymetli konuklar her şeyi söylemiş oldu. Bir asır önce iktisat kongresi doğru bir şehirde ve o dönemin en kalkınmış, dünya ticaretine hakim şehir İzmir’de yapıldı. Kadın kongresi doğru yerde yapılıyor, en aydın ve yetişmiş, sosyal hayatın içerisinde kadının olduğu yer İzmir’de oldu. 100 yıl önce Atatürk, toplumu bir bütün olarak ele aldı. Avrupa’nın bile ötesinde bir vizyonla erkek ve kadını ayırmadı. Siyaset, sosyal hayat ve ekonomide kadın ve erkeği birlikte görüp ikisinin de gücünden, enerjisinden yararlanmak isteyen bir anlayışla Cumhuriyet’in temelini bu kentte attı. Kongre kadına yönelik olunca kadınlarla ilgili sorun ve eksiklikler konuşulmalı. Bu konuda sıkıntı ve eksiklikler olduğunu söylemek gerek” diyerek iki önemli konuya pencere açtı.
‘Pozitif bakmak lazım’
İzmir Valisi Elban, “Pozitif bakmak lazım. Akademide artık kadın - erkek sayısı neredeyse eşit. Üniversiteye devam eden öğrencileriden kadınların oranı erkekleri geçmiş durumda. Bazı fakültelerde kız öğrenciler, erkek öğrencilere oranla ezici çoğunlukta. Ziyaret ettiğimiz fabrika, işletme veya beni ziyarete gelen iş dünyasından en az birkaç yönetici kadınla karşılaşıyoruz. Yine de bu olan hiçbir şeyi yeterli görmüyorum. Ama çok da karamsar değilim. Yaklaşık 21 yıl önce uzun süre kadın çalışmalarında bulunduğum dönemde biz, toplumun en aydın insanlarına tolumsal cinsiyet eşitliğinin ne olduğunu anlatmaya çalışmıştık ve anlatmakta zorlanıyorduk. Bugün ise bir konuşmacının sözünde ‘toplumsal eşitliği söylemi geçince, artık iş anlaşılmış oldu sanıyorum” şeklinde ifade etti.
‘Beklentimiz yüzde 50-50’
Ayrıca Vali Elban, kadın cinayetlerine de dikkati çekerek “Tabii ki kadın cinayetleri konusu maalesef sadece ülkemizin sorunu değil. Geri kalmış ve gelişmiş ülkelerin sorunu da değil. Dünyada bu hâlâ ciddi bir sorun. Öbür taraftan ise eğitimli-eğtimsiz insan arasında da fark kalmadı. Şiddet bir hastalık ve psikolojik problemle olduğunu düşünüyorum. Cumhuriyet’in kuruluşundan bu yana gelinen mesafenin yeterli olmadığını da biliyoruz. İkincisi ise kadın konusunda bir anlayış değişikliğine gitmeliyiz. Çünkü kadın-erkek eşitliği oranı yüzde 47’ye 53 akademide; ama beklentimiz yüzde 50-50 oranında olmalı. Kantarın topu da bir taraftan başka bir tarafa kaymasın. Ancak bu şekilde olursa düzlemde, dengede olur. Bazı yaklaşımlarla da yeni anlayışlar getirmeliyiz. Bu şehir kadın için çok güvenli, kadın dostudur. Neden? Bu şehir insan içn güvenli?” dedi.
Kadın kooperatiflerine seslendi
Kadın kooperatiflerine de dikkat çeken İzmir Valisi Elban, “Kadın kooperatifleri konusunda anlayış değişikliğine gidilmeli. Sadece sonbaharda tarlada kalmış domatesleri salça yapsın, para kazansın anlayışlı kooperatif anlayışında çıkmalı, sürdürebilir olmalı. Kim bize gelirse gelsin, ‘bu bizim yörenin kadın kooperatiflerinin hazırladığı hediye paketi’ diyorlar. Onlardan nerden getirdiniz? Onlara destek olmak, neden iyilik duygusuyla hareket edip acıyorsunuz? Bu anlayışı da terk etmeliyiz.
Onun yerine bu ürünlere kadın eli değişmiş, daha kaliteli, değerli, lezzetli, ve kutsal değerle getirdik demek gerekiyor. O kapsamsa da getirmeyin lütfen” ricasında bulundu.
‘Geleceğe iz bırakmayı hedefliyoruz’
Açılış konuşması için kürsüye çıkan Başkan Güneş, “Kadınların üniversitelerde, parlamentoda, belediyelerde, sivil toplum örgütlerinde, iş dünyasında daha fazla görev almalarını; kadın girişimci, mühendis, doktor, öğretmen, sanatçı, sporcu ve daha sayamadığım hayatın her alanında çok daha başarılı olmalarını istiyoruz. Bir yandan da bugünden geleceğe kadınların öldürülmediği, hiçbir saldırıya uğramadığı, hayatın hiçbir alanında haksızlığa maruz kalmadığı, cinsiyet eşitliğinin sağlandığı, daha adil, daha insani, daha vicdani ve daha eşit bir ülke için mücadele veriyoruz. BASİFED olarak kadın erkek eşitliğini ve bu eşitliğin getirdiği birlikteliği ve zenginliği savunuyoruz. Bu yıl ki sloganımız “Güçlü Kadınlarla, Güçlü Ekonomi”. İki gün sürecek kongremizde ufuk açıcı ve vizyoner katılımcılarla paneller, söyleşiler, açık oturumlar ve sempozyumlar düzenleyerek geleceğe iz bırakmayı hedefliyoruz “ dedi.
‘Uzun vadeli stratejiler inşa etmek’
TÜRKONFED Başkanı Süleyman Sönmez, ‘Kadınlar güçlenmeden ekonomiyi büyütemeyiz’ diyerek Toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde kadınların güçlenmesinin bir hak mücadelesinin yanı sıra ekonomik büyümenin, inovasyonun ve sürdürülebilir kalkınmanın anahtarı olduğunu söyledi. TÜRKONFED Başkanı Süleyman Sönmez, “Kadınlar güçlenmeden ekonomiyi büyütemeyiz. Eğitimde, istihdamda, yönetimde, girişimcilikte daha fazla kadın yer almadıkça, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşamayız. TÜRKONFED olarak, bu bilinçle hareket etmeye, iş dünyasında kadınların daha güçlü bir şekilde var olmasını desteklemeye ve her fırsatta bu mücadeleyi büyütmeye devam edeceğiz” dedi. Türkiye’de yüksek enflasyon, finansmana erişim zorlukları, gelir adaletsizliği gibi konuların yanında cinsiyet eşitsizliği sorununun da temel bir mesele olarak çözüm beklediğini ifade eden Sönmez, şöyle devam etti; “2025, bu dönüşüm çabalarının belirlendiği kritik eşik olacak. Bu noktada bizlere düşen sorumluluk, günün krizlerini değil, geleceğin dönüşümünü konuşmak, kısa vadeli çözümler yerine uzun vadeli stratejiler inşa etmektir” şeklinde konuştu.
Fırsat eşitliğine vurgu
REV Holding Başkanı Burcu Çetinkaya, kadınların önündeki engelleri ortadan kaldırıp fırsat eşitliğine dikkati çekerek “Kadın ve erkek yan yana omuz omuza çalışarak ortak ve kolektif olarak hareket edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Kadınlara mimarlık ve mühendislik gibi alanlarında, iş sağlığı ve güvenliği gibi alanlarında imkanlar sağlayıp kadın yöneticiler de çalıştırıyor, bunu da yeterli bulmuyoruz. Pozitif ayrımcılık yerine fırsat eşitliği sağlamaya çalışırken liderlik vasfında liyakata bakıyoruz. Bu hedefler toplumumuzun ve ekonomimizin temellerine yayılmalıdır. Buradaki her fikir bizler için yeni ufuklar açacaktır” ifadelerine yer verdi.
Kadınların yaşaması
İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener “Her geçen yıl güçlenerek devam etmesinden memnuniyet duyuyorum. Kadın vekillerimizden birinin babannem Hatice Özgener olmasından da büyük onur duyuyorum. Günümüzde bile birçok ülkede kadınlarımız her alanda erkeklerle eşitlik mücadelesi vermesinde kadınların mücadelesi çok kıymetlidir. İlk olarak hepimize kırmızı çizgisi olmasına gerektiğine inanıyorum. Kadınlarımızın eğitim alması çalışması, ekonomik özgürlüğü çok önemli. Benim için en önemlisi kadınlarımızın yaşaması. 2024’te ülkemizde 394 kadın cinayeti işlendi. 259 kadın şüpheli bir şekilde hayatını kaybetti. Kadınlara yönelik şiddette tolumun her kesimindeki kadınların yaşadığı bu süreç karşımız açılıyor. Kadına yönelik fiziksel şiddetin acı veren her eylemini bu kapsamda değerlendirmeliyiz. Şiddete maruz kalan kadınların yüzde 40’ının hiçbir şekilde yaşadığı şiddeti dile getirmediğini de üniversitelerimizdeki rapordan ortaya çıktı. Yerel yönetimler kadına yönelik şiddete kadar kurduğu her atılım büyük önem taşıyor” şeklinde konuştu.
‘OECD ülkelerinin altındayız’
Başkan Özgener, “Kadın istihdamının artması ve sürdürülebilir ekonomik ilerleme ve makro ekonomik etkileri de beraberinde getiriyor. OECD verilerine göre, kadınların iş gücüne katılma oranları yüzde 53 iken ülkemizde ise bu yüzde 56 ile çok alt sevilerinde yer alıyor. Kadın girişimci ve çalışan olarak iş dünyasına katılıp fark yaratma noktasında başta sosyal ve kültürel alnalarda farklı noktalara dokunmak zorunda. Tarımdan sanayiye kadar pek çok alana kadının dokunması, katılmasına imkan sağlanmalı.
Hedefimizin kadın girişimcilerin sadece sayıca artmasının yanında hedeflere ulaşmaları da önem taşıyor. Başarılı iş kadınlarımızın bu yolda hemcinslerine de bu konuda rol model olmalarını istiyoruz. Tecrübe paylaşımı da çok önem sonuçları doğurur. Kadın girişimcilerinin erkeklere oranla çok daha başarılı olduklarının altını çizmek isterim” ifadelerini kullandı.