Sovyet istihbarat servisi KGB, Nisan 1969'da Selanik'te Atatürk'ün doğduğu eve bombalı saldırı düzenleyerek Türkiye ve Yunanistan'ı birbirine düşürmeyi hedeflemiştir. Bu operasyon, NATO'nun güneydoğu kanadını zayıflatmayı amaçlayan bir stratejinin parçasıdır.
Yumurta operasyonu detayları
KGB, bu gizli planı "Yaytso Operasyonu" (Yumurta Operasyonu) olarak adlandırmış, 6-7 Eylül olaylarından esinlenerek tasarlamıştır. Plan gereği, Türkiye'den Yunanistan'a göç eden bir KGB casusu, Selanik'teki Atatürk evinin karşısına küçük bir bomba yerleştirecekti. Patlama anında, bombayı tetikleyecek cihazın parçaları, Türkiye'de yayın yapan bir Rum gazetesine sarılmış olarak bırakılacaktı.
Saldırıya hazırlık
Seçilen ajanın, ABD, Britanya, Batı Almanya veya Fransa gibi nötr ülkelerin pasaportunu taşıması kararlaştırılmıştır. Saldırıyı düzenleyecek KGB elemanı, görevini tamamladıktan sonra en yakın tren veya uçakla Atina'ya dönecekti.
Kod adları ve uygulama
KGB'nin dış istihbarat bölümünün hazırladığı plan, sabotaj ve suikast eylemleriyle ilgilenen V departmanı tarafından icra edilmesi planlanmıştır. Saldırıya yönelik çeşitli kod adları belirlenmiştir: bombalı saldırı için "zambak", ajana "bahçıvan", Atatürk'ün evine "vazo", bombaya "çiçek", ateşleme mekanizmasına "buklet", patlamaya ise "su sıçraması" adı verilmiştir.
Planın askıya alınması
Mayıs 1969'da bu plan "üzerinde tekrar çalışılmak üzere geçici olarak" askıya alınmış ve KGB arşivlerine kaldırılmıştır. KGB arşiv görevlisi Vasili Mitrokhin'in belgeleri, İngiliz tarihçi Christopher Andrew tarafından "The Sword and the Shield" adlı eserinde gün yüzüne çıkarmıştır.