Aydın'ın Nazilli ve Bozdoğan ilçeleri başta olmak üzere birçok bölgede Kurban Bayramı boyunca ortaya çıkan kurban derileri bu yıl ekonomiye kazandırılamadı. Türk Hava Kurumu'nun (THK) deri toplama organizasyonunu gerçekleştirmemesi nedeniyle tonlarca deri ya çöpe atıldı ya da gömülerek bertaraf edildi.
Yıllardır Kurban Bayramı dönemlerinde THK veya çeşitli kurumlar aracılığıyla toplanan ve deri sanayisinde kullanılan kurban derilerinin bu yıl sahipsiz kalması, vatandaşlar arasında da tartışma konusu oldu.
Sıcak hava nedeniyle hızlı müdahale edildi
Bayram boyunca kesilen kurbanlardan çıkan deriler, özellikle yüksek hava sıcaklıklarının etkisiyle kısa sürede bozulmaya başladı. Kötü koku ve halk sağlığı açısından risk oluşturan durum karşısında bazı mahallelerde muhtarlıklar ve belediyeler harekete geçti.
Vatandaşların derileri bırakabilmesi için çeşitli noktalara traktör römorkları yerleştirildi. Toplanan deriler daha sonra belirlenen alanlara taşınarak gömülmek suretiyle bertaraf edildi.
Tonlarca ham deri ekonomiye kazandırılamadı
Deri sektöründe kullanılabilecek önemli miktardaki ham derinin değerlendirilmeden yok edilmesi, kamuoyunda "milli servet toprağa gömüldü" yorumlarına neden oldu.
Sektör temsilcileri ve uzmanlar, kurban derilerinin ekonomik değer taşıyabilmesi için kısa süre içerisinde uygun koşullarda muhafaza edilmesi ve işleme tesislerine ulaştırılması gerektiğini belirtiyor. Aksi halde deri hızla bozuluyor ve sanayide kullanılabilecek niteliğini kaybediyor.
Çevresel etkiler de gündemde
Kurban derilerinin gömülmesi yalnızca ekonomik kayıp açısından değil, çevresel etkileri nedeniyle de tartışılıyor.
Uzmanlar, kontrolsüz ve uygun olmayan alanlarda yapılan gömü işlemlerinin uzun vadede çevre sağlığı açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Özellikle yer altı su kaynakları ve toprak yapısı üzerinde olumsuz etkiler oluşabileceği ifade ediliyor.
Bu nedenle bertaraf işlemlerinin ilgili mevzuata uygun şekilde yapılmasının önem taşıdığı belirtiliyor.
Vatandaşlar neden toplanmadığını soruyor
Yıllardır sürdürülen deri toplama sisteminin bu yıl işlememesi vatandaşların da dikkatini çekti. Birçok kişi, kurban derilerinin neden toplanmadığını ve değerlendirilmediğini sorgularken, oluşan ekonomik kaybın önlenmesi için yeni çözümler geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Özellikle kırsal mahallelerde vatandaşlar, geçmiş yıllarda derilerin düzenli olarak toplandığını ve çeşitli kurumlar aracılığıyla ekonomiye kazandırıldığını hatırlattı.
THK maliyetleri gerekçe göstermişti
Türk Hava Kurumu Aydın Şubesi daha önce yaptığı açıklamada, artan maliyetler ve yapılan ihalelerde alıcı bulunamaması nedeniyle 2026 yılında kurban derisi toplama faaliyetinin sürdürülebilir olmadığını duyurmuştu.
Açıklamada, deri piyasasında yaşanan daralma ve lojistik maliyetler nedeniyle organizasyonun ekonomik açıdan uygulanabilir olmaktan çıktığı belirtilmişti.
Kurban Bayramı sonrasında ortaya çıkan tablo ise yıllardır süren uygulamanın sona ermesinin ekonomik ve çevresel sonuçlarını yeniden gündeme taşıdı.