Manisa’nın Salihli ilçesi, Türkiye’nin en verimli tarım topraklarından biri olan Gediz Havzası’nın tam ortasında yer alıyor. Bölge, ülkenin toplam tarımsal üretiminin yaklaşık yüzde 10’unu karşılamasının yanı sıra, Türkiye üzüm bağlarının yüzde 16’sına ve zeytinliklerinin yüzde 10’una ev sahipliği yapıyor.
Ancak son yıllarda artan jeotermal enerji santrali (JES) projeleri, bölgedeki tarımsal üretimi tehdit ediyor. Özellikle çiftçiler ve çevre örgütleri JES projelerine karşı mücadele verirken, mahkemeler birçok ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) iptal kararları veriyor. Buna rağmen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yeni JES projelerine onay vermeye devam ediyor.
Son olarak Gaziantep merkezli Sanko Holding bünyesindeki SANJES Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Salihli sınırları içinde üç yeni jeotermal enerji santrali için yaptığı başvuruya ‘ÇED Olumlu’ kararı çıktı.
Proje tanıtım dosyasına göre, Yılmaz, Çavlu, Keli, Atatürk, Zafer, Beşeylül, Gaziler ve Kirveli mahallelerini kapsayan 2,378 hektarlık alanda toplam 84 jeotermal sondaj kuyusu açılması planlanıyor. Bunlar arasında 34 üretim kuyusu ve 50 reenjeksiyon kuyusu bulunuyor. Proje kapsamında 1 milyar TL’lik yatırım yapılarak yıllık 640 milyon kWh elektrik üretimi hedefleniyor.
Ancak proje alanı, İzmir-Manisa Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı’na göre “Orman Alanı”, “Tarım ve Sulama Alanı”, “Çayır-Mera ve Sulama Alanı”, “2. ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı” ve “Kırsal Yerleşim Alanı” gibi hassas bölgelerle örtüşüyor. Ayrıca tapu kayıtlarında alanlar tarla ve üzüm bağları olarak görünüyor.
Önemle vurgulanması gereken diğer bir husus ise ÇED sahasının, Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle büyük ova koruma alanı ilan edilen “Manisa Ovası” sınırları içinde kalması. Bu kapsamda, bölgenin önemli geçim kaynağı olan üzüm bağlarının projeyle doğrudan tehdit altında olduğu belirtiliyor. Yeni JES’lerin en yakın konutlara mesafesi ise 680 metreye kadar inecek.
Projenin ÇED toplantısı ise yaptırılmadı. Salihli Çevre Derneği’nin çağrısıyla toplanan vatandaşlar, projenin yapılacağı bölgeye yönelik sert protestolar gerçekleştirdi.
Sanko Holding’in Salihli sınırlarında hali hazırda 3 ayrı jeotermal enerji santrali bulunuyor. Ayrıca firmanın bakanlıkta bekleyen 2 yeni JES projesi daha var.
Geçtiğimiz dönemde şirketin aynı bölgede açmak istediği 17 JES kuyusu projesi, Salihli Çevre Derneği ve halkın açtığı dava sonucunda mahkeme tarafından iptal edilmişti. Bu gelişme, bölgedeki jeotermal projelerine karşı devam eden itirazların ve hukuki mücadelelerin göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Gediz Havzası ve Salihli’deki tarımsal üretim ile doğal yaşamın korunması için jeotermal enerji projelerine karşı mücadele sürerken, yeni projelerin onaylanması bölgedeki endişeleri daha da artırıyor.