Özellikle internet üzerinden verilen emlak ilanlarında fahiş fiyat artışlarını önlemek amacıyla yapılan denetimler yoğunlaştırıldı. Bakanlık, sosyal medya üzerinden paylaşılan bir gayrimenkul ilanında usulsüzlük tespit ettiğini açıklayarak ilan sahibine idari para cezası uygulandığını duyurdu. Yıl başından bu yana gerçekleştirilen denetimlerde ise toplam 1.416 kişiye 172 milyon TL tutarında para cezası kesildiği bildirildi.
Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, 30 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeye dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
“Yönetmeliğe göre, internet ortamında taşınmaz satışı yapan kişilerin genel ekonomik göstergelerle örtüşmeyen, haklı gerekçeye dayanmayan fiyat artışları yapması yasaklandı. Aynı şekilde emlak işletmelerinin de bu tür ilanlara aracılık etmeleri yasak. Artık sadece emlak ofisleri değil, ilan veren mal sahipleri de fiyat hareketlerinden doğrudan sorumlu.”
Özelmacıklı, yeni uygulamalarla birlikte mal sahiplerinin verdikleri ilanların yakın takibe alındığını, haksız fiyat artışı yapanlara da ciddi yaptırımlar uygulandığını vurguladı.
“Sahibinden” İlan Her Zaman Uygun Fiyat Anlamına Gelmiyor
Piyasada “sahibinden satılık” ibaresinin, ilanların gerçek değerinde olduğu algısı yarattığını ancak durumun her zaman böyle olmadığını belirten Özelmacıklı, şu ifadeleri kullandı:
“Bazı malikler ilanı kendi başına vererek değerinin oldukça üzerinde fiyat belirleyebiliyor. Hatta kimi zaman satış niyeti olmadan, sadece piyasayı yoklamak amacıyla sahte veya gereksiz ilan girildiğine de rastlıyoruz. Profesyonel emlak işletmeleri ise portföy değerinin üzerinde fiyatla gelen taşınmazlara aracılık etmeyi genellikle kabul etmiyor.”
Ayrıca bazı ilan sahiplerinin, ilan yayındayken keyfi fiyat artışına gittiğini söyleyen Özelmacıklı, bu durumun emlak işletmelerine de cezai yaptırım olarak yansıdığını hatırlattı.
“Fahiş Fiyat” Tanımı Netleşmeli
Uygulanan cezaların yasal dayanağının, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler olduğunu aktaran Özelmacıklı, mevcut ceza aralıklarının 22.500 TL ile 428.000 TL arasında değiştiğini söyledi. Ancak “fahiş fiyat artışı” kavramının netleştirilmesi gerektiğini vurguladı:
“Bugün bir gayrimenkulün fiyat artışında neyin baz alınacağı belirsiz. Altın fiyatları mı, TÜFE mi, yoksa Merkez Bankası’nın konut fiyat endeksi mi referans olacak? Bu oranların net şekilde belirlenip ‘bu oranın üzerinde artış yapılamaz’ denilmesi gerekiyor. Ayrıca ilan portallarında bu tür kontrol mekanizmaları devreye sokulmalı. Tadilat ya da iskan gibi özel durumlar da istisna olarak tanımlanabilir.”
Özelmacıklı ayrıca, 65 yaş üzeri vatandaşların tapu işlemlerinde sağlık raporu ibraz etmelerinin zorunlu olmadığını hatırlattı. Rutin şekilde sağlık raporu istenmesinin ayrımcı bir uygulama olacağını belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Avrupa Temel Haklar Şartı’nın 21. maddesi yaş nedeniyle ayrımcılığı yasaklıyor. Medeni Kanun’a göre de ayırt etme gücüne sahip, kısıtlı olmayan her yetişkin kişi işlem ehliyetine sahiptir. Şüpheli durumlar dışında yaş tek başına bir kriter olamaz. Tapu müdürlükleri ya da noterler yalnızca fiil ehliyetinden şüphe edildiğinde rapor isteyebilir.”
Ticaret Bakanlığı’nın başlattığı bu yoğun denetimlerle birlikte, gayrimenkul piyasasında fahiş fiyat artışlarına karşı daha şeffaf, denetlenebilir bir sistem kurulması hedefleniyor. Yeni düzenlemeler, hem ilan sahiplerini hem de emlak işletmelerini fiyat politikalarında daha dikkatli olmaya zorluyor.