Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) 100 yıllık gizli tarihine ait belgeler kamuoyuyla paylaşıldı. Belgelerde, Mustafa Kemal Atatürk, Enver Paşa, Süleyman Askeri ve diğer önemli isimlerin Trablusgarp, Kafkasya, Libya, Irak ve Afrika’da gerçekleştirdikleri operasyonlara dair detaylar yer alıyor.
Trablusgarp ve Libya operasyonları
Mustafa Kemal Paşa, Enver Paşa ve Süleyman Askeri’nin Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyan işgaline karşı yürüttükleri mücadele, belgelerde öne çıkan detaylardan biri. Sahte kimlikler ve yerel kıyafetlerle Mısır üzerinden Libya’ya giriş yapan Türk subayları, Trablusgarp ve Bingazi çevresinde İtalyanlara karşı direniş örgütledi. Teşkilat-ı Mahsusa’nın ilk başkanı Süleyman Askeri, imam kılığında Libya’ya girerek direnişi koordine etti.
Kafkasya ve Azerbaycan'da özgürlük mücadelesi
Enver Paşa’nın girişimleriyle kurulan Kafkas İslam Ordusu, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’nün Ermeni çeteleri ve Bolşevik birliklerden kurtarılmasında önemli bir rol oynadı. 15 Eylül 1918’de Bakü, Osmanlı birliklerinin yoğun çabaları sonucu düşman işgalinden kurtarıldı. "Bakü Fatihi" olarak anılan Nuri Paşa, bu zaferin kilit isimlerinden biri olarak tarihe geçti.
Süleyman Askeri ve trajik sonu
Teşkilat-ı Mahsusa’nın ilk başkanı olan Süleyman Askeri, Osmanlı’nın Birinci Dünya Savaşı’na girmesiyle Irak ve Havalisi Genel Komutanı olarak görev aldı. İngilizlerle yapılan Şuaybiye Muharebesi’nde alınan yenilgi sonrası büyük bir üzüntü yaşayan Süleyman Askeri, 14 Nisan 1915’te kendi tabancasıyla intihar etti.
Tarihin gizli kahramanları
Belgeler, Teşkilat-ı Mahsusa’nın sadece savaş meydanlarında değil, diplomatik ve istihbari faaliyetlerde de önemli roller üstlendiğini ortaya koyuyor. Bu gizli operasyonlar, Osmanlı’nın çalkantılı dönemlerinde önemli stratejik avantajlar sağladı.