Trump, imzaladığı başkanlık kararnamesiyle kenevirin “en tehlikeli uyuşturucular” arasında yer aldığı 1. sınıf (Schedule I) listesinden çıkarılarak, daha düşük risk grubunda değerlendirilen 3. sınıf (Schedule III) maddeler arasına alınmasının önünü açtı.
Bu değişiklikle kenevir, eroin ve LSD ile aynı kategoride değerlendirilmekten çıkarılacak; ketamin ve bazı anabolik steroidlerle aynı sınıfta yer alacak. Karar, federal düzeyde kenevirin tamamen yasallaştığı anlamına gelmese de, özellikle tıbbi araştırmalar ve sektör üzerindeki ağır vergi yükü açısından önemli sonuçlar doğurabilecek.
“Hastalar İçin Yapıyorum” Mesajı
Trump, kararıyla ilgili yaptığı açıklamada, uzun süredir kendisine ulaşan hasta ve hasta yakınlarının taleplerine dikkat çekti. “Bunu yapmam için yalvaran insanlar var. Büyük acılar çeken hastalar var,” diyen Trump, kenevirin tıbbi potansiyeline daha fazla alan açılması gerektiğini savundu.
Benzer bir öneri, Demokrat Başkan Joe Biden döneminde Adalet Bakanlığı tarafından da gündeme getirilmişti. Ancak Trump’ın hamlesi, Cumhuriyetçi Parti içinde tam bir mutabakat sağlamış değil. Parti içinden bazı isimler, mevcut sert yaklaşımın korunması gerektiğini savunuyor.
DEA Süreci Hızlanacak
Normal şartlarda uyuşturucu maddelerin yeniden sınıflandırılması; kamuoyu görüşleri, bilimsel raporlar ve uzun bürokratik değerlendirmeler içeren zorlu bir süreç gerektiriyor. Trump göreve geldiğinde, Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi’nin (DEA) kenevirle ilgili incelemesi hâlen devam ediyordu. İmzalanan kararnameyle bu sürecin hızlandırılması bekleniyor ancak takvimin ne olacağı net değil.
DEA’nın yapacağı yeniden sınıflandırma, keneviri ülke genelinde eğlence amaçlı kullanım için otomatik olarak yasal hale getirmeyecek. Buna karşın düzenlemelerin gevşemesi, özellikle tıbbi kullanım ve kenevir sektöründe faaliyet gösteren şirketler açısından ciddi bir rahatlama anlamına gelebilir.
Başkanlık kararnamesi, kenevirden türetilmiş ve yasal statüde olan CBD ürünlerine erişimin genişletilmesini de kapsıyor. Medicare kapsamında başlatılacak yeni bir pilot programla, doktor tavsiyesi halinde yaşlıların yasal kenevir kaynaklı CBD ürünlerine ücretsiz ulaşabilmesi planlanıyor.
Medicare ve Medicaid Hizmetleri Merkezi Başkanı Dr. Mehmet Öz, programın özellikle kronik ağrı ve bazı nörolojik rahatsızlıklarla mücadele eden yaşlılar için önemli bir destek olacağını ifade etti.
Ancak bu adım herkes tarafından olumlu karşılanmadı. Aralarında Trump’a yakın isimlerin de bulunduğu 20’den fazla Cumhuriyetçi senatör, marihuananın 1. sınıf uyuşturucu olarak kalması gerektiğini savunarak Beyaz Saray’a mektup gönderdi.
Kuzey Karolina Senatörü Ted Budd’un öncülüğündeki grup, kenevirin hâlâ ciddi sağlık ve güvenlik riskleri taşıdığını öne sürdü. Senatörler, bu değişikliğin fiziksel ve ruhsal sağlığı olumsuz etkileyebileceğini, trafik ve iş güvenliğini tehlikeye atacağını savundu. Açıklamada ayrıca, yeniden sınıflandırmadan asıl kazançlı çıkacak tarafın Çin gibi “kötü aktörler” olacağı iddia edildi.
Öte yandan kamuoyundaki eğilim daha gevşek bir yaklaşıma işaret ediyor. Gallup anketlerine göre, ABD’de kenevirin yasallaştırılmasına destek 2005’te yüzde 36 iken günümüzde yüzde 64’e yükseldi. Ancak son yıllarda bu oranda küçük bir düşüş yaşandığı ve bunun özellikle Cumhuriyetçi seçmenler arasındaki destek kaybından kaynaklandığı belirtiliyor.
Bugün tıbbi kenevir, 40 eyalet ve Washington D.C.’de yasal durumda. Birçok eyalet eğlence amaçlı kullanımı da serbest bırakmış olsa da, federal yasalar hâlen daha katı bir çerçeve çiziyor ve bu durum kullanıcıları federal yaptırımlara açık bırakabiliyor.
DEA’nın eski başkan yardımcılarından Jack Riley ise kararı çelişkili bulduğunu belirtti. Riley, Trump’ın bir yandan fentanil ve kokainle mücadeleyi ulusal güvenlik meselesi haline getirirken, diğer yandan kenevire yönelik kısıtlamaları gevşetmesinin kafa karıştırıcı bir mesaj verdiğini söyledi.
Trump ise marihuananın tamamen suç olmaktan çıkarılması konusunda net bir taahhütte bulunmuyor. Başkan, bu tür kararların eyaletlerin yetkisinde olması gerektiğini savunmaya devam ediyor.
Tüm tartışmalara rağmen, uzmanlara göre kenevirin yeniden sınıflandırılması, ABD’de sağlık, hukuk ve ekonomi alanlarında uzun vadeli etkiler yaratabilecek yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.