Türkiye, İran'dan yapılan marul, karnabahar, kırmızı lahana, soğan ve sarımsak gibi çeşitli sebzelerin sebze ithalatını “zararlı organizma” riski gerekçesiyle yasakladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, İran'dan ithal edilen sebzelerde zararlı organizma tespit edilme riskinin yüksek olduğunu belirtti. BirGün’ün haberine göre yerli tarım ürünlerine zarar verme potansiyeli taşıdığı için ithalatın durdurulması kararı alındı.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) aracılığıyla ihracatçı birliklerine gönderilen yazıda, 15 Mart 2025'ten itibaren İran tarafından düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikaları (BSS) ile yapılacak ithalat başvurularının kabul edilmeyeceği bildirildi.
2024 yılında ithalat rakamları
Resmi verilere göre, 2024 yılında İran'dan toplam 1 milyon 64 bin dolar değerinde sebze ithalatı gerçekleştirildi. İthalat kapsamında 2 bin 174 ton marul, bin 763 ton karnabahar, bin 435 ton kırmızı lahana, 335 ton soğan ve 151 ton sarımsak Türkiye'ye getirildi. Özellikle Kasım 2024'te 760 ton karnabahar ithal edilmesi dikkat çekti.
İthalata yerli üretici tepkisi
Yerli üreticiler, İran'dan yapılan ithalatın hasat dönemlerinde iç piyasada fiyatların düşmesine ve yerli ürünlerin ellerinde kalmasına neden olduğunu belirtiyor. Karnabahar ve marul üreticileri, ithal ürünlerin piyasaya girmesiyle fiyatların hızla düştüğünü ve emeklerinin karşılığını alamadıklarını ifade ediyor. Tarım yazarı Gazi Kutlu, Türkiye'nin sebze ithal eden bir ülke konumuna gelmesinin endişe verici olduğunu vurguladı.
Geçmişteki ithalat yasakları
Bu karar, Türkiye'nin İran'dan yapılan tarım ürünleri ithalatına getirdiği ilk kısıtlama değil. 1 Kasım 2024 tarihinde de İran'dan turunçgil, badem ve süs bitkisi ithalatı, zararlı organizma riski nedeniyle yasaklanmıştı. Bu yasak, Xylella fastidiosa bakterisi ve turunçgillerdeki "Yeşillenme" hastalığına karşı alınan bir önlem olarak uygulanmıştı.
İthalatın ekonomik boyutu
2024 yılının Ocak-Kasım döneminde, Türkiye'nin sebze ve meyve ithalatı için toplam 1 milyar 208 milyon dolar harcadığı kaydedildi. Bu rakam, ithalatın ülke ekonomisi üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Özellikle karnabahar, kırmızı lahana ve marul gibi kış sebzelerinin ithalatındaki artış, yerli üreticilerin rekabet gücünü olumsuz etkiliyor.