2024 Haziran ayında, Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonu (UYP) açığı 328,5 milyar dolar seviyesine yükseldi. 2023 yılı sonunda -275,9 milyar dolar olan bu açık, sadece altı ayda ciddi bir artış gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yapılan açıklamada, UYP’nin detayları ve bu açığın arkasındaki nedenler açıklandı.
Varlıklardaki artış oranları dikkat çekiyor
2024 yılı Haziran ayı itibarıyla, Türkiye’nin yurt dışı varlıkları, 2023 yıl sonuna göre %2,7 oranında artarak 341,7 milyar dolar oldu. Varlıklar alt kalemlerine bakıldığında, rezerv varlıklar %1,4 oranında artışla 142,9 milyar dolara, diğer yatırımlar ise %2,4 oranında artarak 127,4 milyar dolara ulaştı. Özellikle bankaların yabancı para ve Türk Lirası cinsinden efektif ve mevduatları %9,8 oranında artış gösterdi ve 51,2 milyar dolar olarak kaydedildi.
Yükümlülüklerdeki artış açığın büyümesinde etkili oldu
Türkiye’nin yurt dışına olan yükümlülükleri ise 2023 yıl sonuna göre %10,1 oranında artarak 670,2 milyar dolara yükseldi. Bu artışta, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar gibi kalemler önemli rol oynadı. Özellikle doğrudan yatırımlar, döviz kurları ve piyasa değerindeki değişimlerin de etkisiyle %23,6 oranında artarak 188,0 milyar dolar seviyesine ulaştı.
Portföy yatırımlarında dikkat çeken yükseliş
Portföy yatırımları, 2023 yıl sonuna göre %24,8 oranında artarak 119,7 milyar dolara ulaştı. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi stokları %34,6 oranında artış gösterirken, DİBS stoku %298,2 oranında artışla 10,5 milyar dolara yükseldi. Hazine’nin tahvil stokunda da %4,5 oranında bir artış kaydedildi.
Bankacılık sektöründeki değişiklikler
Bankaların toplam kredi stoku %5,8 oranında artarak 66,3 milyar dolar olurken, diğer sektörlerin kredi stokları %1,1 oranında azalarak 100,1 milyar dolar seviyesine indi. Yurt dışı yerleşiklerin yurt içi bankalardaki yabancı para mevduatları ise %5,6 oranında azaldı ve 40,8 milyar dolara geriledi. Ancak, TL mevduatları %30,5 oranında artarak 22,2 milyar dolara çıktı.