Kişiler ve kurumlar enflasyonun ineceği yönünde beklenti içinde değilse enflasyonunun düşmesi de pek mümkün olmamaktadır.
Ekonomist Mahfi Eğilmez bir süre önce yayımlanan yazısında, hükümetle TCMB tarafından belirlenen enflasyon hedeflerinin hep %5 olduğunu, ancak bu hedefin hiçbir dönemde gerçekleşemediğini belirtmiş ve enflasyon hedeflerini, OVP enflasyon tahminlerini, gerçekleşen enflasyonu, gerçekleşen enflasyondan yüzde sapmaları ve TCMB politika faizlerini yıllar itibarıyla gösteren bir tabloda anlatmıştır.
Tablo aşağıdaki gibidir:
Merkez Bankasının 2025 yılı için gerçekleşecek enflasyon tahmini son olarak %27’den %32’ye revize etmesinden başka, 2024 yılından bu yana birçok kez revize edilmiştir:
TCMB politika faizlerini yıllar itibarıyla gösteren tablo 2006 yılından bu yana gerçekleşen enflasyon oranlarının sadece 2009 yılında tuttuğunu, diğer yıllarda hem enflasyon hedefinin ve hem de OVP tahminlerinin tutmadığını, artık ülkemizde enflasyonun tek haneli rakamlara inmesinin izlenen bu politikalarla mümkün olmadığını göstermektedir.
Öncelikle, enflasyonla mücadelede uygulanacak para, maliye politikaları ile siyasi istikrar ve hukuk devleti anlayışının yerleşmesi ile birlikte enflasyonun düşeceğine inanılmasının önemli olduğunu anlıyoruz.
Örneğin, Ocak 2018 itibariyle %92,7 olan tüketici güven endeksi Eylül 2025 itibariyle %83,6’ya inmiştir. Endeks 0 ile 200 arasındaki oranlarla değerlendirilmekte olup, 100’ün üstündeki değerler tüketicilerin iyimser, altındaki değerler ise tüketicinin kötümser olduğunu göstermektedir. 2018 yılı Ocak ayından bu tarafa da hiç 100’ü bulmamış, zikzaklar çizerek bugüne gelinmiştir.
Keza halkın enflasyon beklentisi de öyle. Hane halkının enflasyon beklentisinin 2019 yılında %50 olmasına rağmen bugün itibariyle %54,39’dur.Hane halkının enflasyonun yükseleceğine ilişkin beklentisi piyasa katılımcıları ile reel sektör beklentilerine göre daha yüksek olmakla birlikte, piyasa katılımcıları ile reel sektörün de 2019 yılına göre enflasyon beklentisi daha yüksektir.
Halkın beklentisinin enflasyonun yükseleceği yönünde olması, tüketicilerin tasarruf yerine ev, araba ve mal ve hizmetlere daha çok yönelmesine ve arzın sınırlı kalması durumunda da enflasyon artmasına;
Üreticiler ve işletme sahiplerinin enflasyonun artacağı yönündeki beklentileri ise aynı malı yerine koyamama ve hammadde ve gidilerinin fiyatlarının yükseleceği kaygısı ile kendi ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyatlarını artırmalarına neden olacağından, öncelikle enflasyon güven endeksinin yükselmesi ve enflasyon beklentisinin de düşmesi gerekmektedir.