Türkiye'de yaz aylarında sıkça tartışma konusu olan halk plajları ve kıyılara erişim konusunda Yargıtay plaj kararı emsal niteliğinde bir sonuca imza attı. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, halk plajında denize girmek isteyen vatandaşın kıyıya erişimini engelleyen işletme çalışanı ile işletme yöneticisine verilen hapis cezalarını hukuka uygun bularak onadı.
Süreç Çeşme'deki olayla başladı
Karara konu olan olay, İzmir'in Çeşme ilçesindeki Altınkum Plajı'nda yaşandı.
İddiaya göre iki çocuğuyla birlikte halk plajına giden bir doktor, havlusunu kuma sererek denize girmek istedi. Bu sırada bölgede faaliyet gösteren özel bir işletmenin çalışanı, ailenin bulunduğu alanı terk etmesini istedi.
Doktorun durumu jandarmaya bildirmesi üzerine olay yargıya taşındı.
İşletme çalışanı ve yöneticisine hapis cezası
Yargılama sonunda yerel mahkeme, kıyıya erişimi engellediği gerekçesiyle işletme çalışanını "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırdı.
Çalışana bu yönde talimat verdiği belirtilen işletme yöneticisi ise "kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçuna azmettirme" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası aldı.
Yargıtay kararı onadı
Dosyayı inceleyen Yargıtay Ceza Genel Kurulu, yerel mahkemenin verdiği kararın hukuka uygun olduğuna hükmederek cezaları onadı.
Kararda, kıyıların devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunduğu ve toplumun ortak kullanımına açık olduğu vurgulandı.
Kıyılar herkesin ortak kullanımına açık
Kararda Anayasa'nın 43. maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu'na atıfta bulunuldu.
Bu kapsamda;
- Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.
- Kıyılar toplumun ortak kullanımına açıktır.
- Gerçek veya tüzel kişiler kamuya açık kıyıları tamamen kapatamaz.
- Vatandaşların kıyıda serbestçe dolaşması ve denize erişimi engellenemez.
Karar, halk plajlarında denize girmek isteyen vatandaşların kıyıya erişiminin engellenemeyeceğine ilişkin emsal niteliği taşıyor.
Not: Karar, kıyıya ve denize erişimin engellenemeyeceğini ortaya koyuyor. Ancak özel işletmelerin sunduğu şezlong, şemsiye, yiyecek-içecek gibi hizmetleri ücret karşılığında sunabilmesine ilişkin mevcut yasal düzenlemeleri ortadan kaldırmıyor. Somut olayın koşulları ve kıyının hukuki statüsü uygulamada önem taşımaya devam ediyor.