Aşırı hava olayları nedeniyle geçen nisan ayından yaşanan zira don felaketi bahçe ve tarlalarda ciddi ürün kayıpları yaşanırken, 65 ilde binlerce çiftçi mağdur oldu. İktidar tarafından çiftçilere verilen destek sözünün tutulmadığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Bahçelerde ve tarlalarda ortaya çıkan afetin tüm boyutları tespit kapsamına alınmadı. O gün bugündür çiftçiler hâlâ destek bekliyor” dedi.
CHP Niğde milletvekili Ömer Fethi Gürer, 10-15 Nisan tarihlerinde aşırı hava değişimiyle oluşan zirai don felaketi binlerce çiftçiyi mağdur ettiğini söyledi. 65 ili kapsayan felaketten sonra bahçelerde ve tarlalarda ciddi ürün kayıpları yaşandı. “İktidar tarafından çiftçilere destek sözü verildi. Ancak o gün bugündür çiftçiler hala destek bekliyor” diyen Gürer, felaketin boyutlarının hâlâ tam olarak tespit edilmediğine dikkat çekti.
Zirai donun üzerinden 72 gün geçtiğini, çiftçilerin ise hala destek beklediğini dile getiren Gürer, “TARSİM’e sigorta yaptıranlara kısmi destek verilse de bazı bölgelerde hasar tespitleri bile yapılmadı. Yapılan yerlerde ise sadece Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı çiftçilerin tespitleri alındı. Bahçelerde ve tarlalarda ortaya çıkan afetin tüm boyutları ise tespit kapsamına alınmadı. Bu durum, çiftçinin mağduriyetini daha da artırdı” dedi.
“Ürünlerde büyük kayıplar var”
Gürer, ürün kayıplarının tüm ülke genelinde ciddi seviyelere ulaştığını belirtti. Gürer, şeftalide yüzde 32, kirazda yüzde 55, kayısıda yüzde 65, Antep fıstığında yüzde 54, zeytin ve elmada yüzde 40, üzümde yüzde 18, cevizde yüzde 27 ve limonda yüzde 20 ürün kaybı beklendiğine dikkati çekti. Bu oranların korkutucu boyutta olduğunu, diğer ürünlerde de benzer sorunların devam ettiğini ifade eden Gürer, çiftçilerin ekonomik durumunun da alarm verdiğini söyledi.
Çiftçilerin bankalara borcunun 1 trilyon 8 milyar liraya ulaştığına işaret eden Gürer, “Çiftçiler borçlarını ödemekte zorlanıyor. Afetten etkilenen çiftçilerin borçları ötelenmeli, en az 3 yıl faizsiz şekilde ertelenmeli. Bunun için verdiğimiz kanun teklifi bir an önce Mecliste ele alınmalı” diye konuştu.
“Esnaf ve tarım işçileri de mağdur”
“Bahçelerde ürün olmayınca çiftçi, gübre ve ilaç almıyor. Bu durum gübre ve ilaç satan esnafları da etkiliyor. Tarım işçileri ise çalışacak alan bulamıyor. İhracatçılar bağlantı yapmış ama ürün yok. Herkes mağdur, herkes çaresiz. Bahçede ürün olmayınca, ihracat nasıl yapılacak” diyen Gürer, zirai donun sadece çiftçileri değil, esnaf ve tarım işçilerini de olumsuz etkilediğini vurguladı.
“Borçlar ötelenmeli, faizsiz şekilde yapılandırılmalı”
Gürer, iktidarın tarım politikalarını eleştirerek, şu ifadeleri kullandı:
“Geçen 72 gün boyunca çiftçinin mağduriyeti giderilmedi. Psikolojik sorunlar arttı, göçler başladı, tarım işçileri işsiz kaldı. Hükümet bu süreçte sessiz kaldı. Afetten sonra yapılan açıklamalarda TARSİM'de sigortası olsun ya da olmasın, ÇKS’li çiftçilerin borçlarının ödeneceği söylendi. Ama çiftçinin hala cebine bir kuruş girmedi. Bu durum kabul edilemez. Zirai don felaketinden zarar gören tüm çiftçilerin mağduriyetleri istisnasız giderilmeli. Borçlar ötelenmeli, en az üç yıl faizsiz şekilde yapılandırılmalı. İcralar durdurulmalı. Ayrıca hasar tespit çalışmaları derhal tamamlanmalı ve çiftçilere ödemeler yapılmalı. Çiftçiyi yalnız bırakmak, tarımı ve ülkenin geleceğini tehlikeye atmaktır.”
Gürer iklim değişikliği ile ortaya çıkması olası felaketler için TARSİM’in hızla yeniden yapılandırılmasını ve sigorta