Yaz aylarında kırsal alanlarda yaygınlaşan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı, ciddi sağlık tehdidi oluşturmaya devam ediyor. Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden enfeksiyon hastalıkları uzmanı Doç. Dr. Şebnem Şenol Akar, kene ısırıklarına karşı alınacak basit önlemlerin hayat kurtarabileceğini söyledi.
Keneyi erken çıkarmak hayat kurtarıyor
Doç. Dr. Akar, KKKA virüsünün taşıyıcısı olan kenelerin vücuda tutunduktan sonraki ilk dakikaların kritik olduğunu belirtti. "Keneyi mümkün olan en kısa sürede ve doğru teknikle çıkarmak, virüs bulaşma ihtimalini büyük oranda azaltır. Bu nedenle kene temasında zaman kaybetmeden müdahale çok önemli," dedi.
Virüs sadece kenedeki ısırıkla bulaşmıyor
Hastalığın yalnızca kene ısırığıyla değil, enfekte hayvanların kanı, eti ve sıvılarıyla temas sonucu da bulaşabileceğine dikkat çeken Akar, özellikle kırsal bölgelerde hayvancılıkla uğraşanların ve sağlık çalışanlarının yüksek risk altında olduğunu vurguladı.
Sokak hayvanları ve yaban hayat da risk taşıyor
Doç. Dr. Akar, sokak hayvanlarının keneleri taşıyabileceğine işaret ederek, özellikle kırsal alanlardaki temaslarda dikkatli olunması gerektiğini söyledi. "Köpekler, kediler, kemirgenler ve kuşlar, virüs taşıyan kenelerin ara konağı olabilir," dedi.
KKKA'nın belirtileri neler?
Hastalık genellikle ani başlayan yüksek ateş, baş ve kas ağrısı, halsizlik gibi grip benzeri semptomlarla ortaya çıkıyor. İlerleyen aşamalarda burun, ağız ve diş eti kanamaları da görülebiliyor. Özellikle kırsal bölgede yaşayanlar bu tür belirtilerde zaman kaybetmeden hastaneye başvurmalı.
Tedavisi yok, aşısı da henüz gelişmedi
Doç. Dr. Akar, KKKA'nın bilinen kesin bir tedavisi veya yaygın kullanılan bir aşısı olmadığını belirtti. Ribavirin adlı antiviral bazı durumlarda kullanılabiliyor ancak etkinliği kesin değil. Aşı çalışmaları sürse de henüz klinik kullanımda değiller.
Manisa’da vaka sayısı düşük ama tehlike gerçek
Manisa’da yaklaşık 20 yıldır hastalık zaman zaman görülüyor. "Genelde yılda 1-2 vaka ile sınırlı kalsa da Türkiye genelinde toplam 17 bin 132 vaka ve 819 ölüm kayıtlara geçti," diyen Akar, konunun ciddiyetine dikkat çekti.
Korunmak için ne yapmalı?
Doç. Dr. Akar’ın önerdiği korunma yöntemleri:
- Uzun kollu giysiler ve paçaları çorap içine sokulmuş kıyafetler tercih edin.
- Açık renkli kıyafet giyerek keneyi fark etmeyi kolaylaştırın.
- Kulak arkası, koltuk altı gibi bölgeleri düzenli kontrol edin.
- Keneyi çıplak elle çıkarmayın; eldiven ya da naylon poşet kullanın.
- Kene çıkarıldıktan sonra 10 gün boyunca belirtileri izleyin.
Hayvanlar için de önlem alınmalı
Keneler sadece insanlara değil, hayvanlara da zarar verebiliyor. Hayvan barınakları düzenli temizlenmeli, veteriner kontrolünde ilaçlamalar yapılmalı. Hayvan pazarları ve mezbahalarda da hijyen kuralları sıkı uygulanmalı.