Türkiye’nin üretiminde dünya birincisi olduğu kiraz, 2025 sezonunda büyük darbe aldı. Mart ve Nisan aylarında yaşanan soğuk hava ve don olayları, kiraz rekoltesinde ciddi kayıplara yol açtı. Geçen yıl 67 bin ton olarak gerçekleşen kiraz ihracatı, bu yıl 6 bin ton seviyesinde kaldı.
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkan Yardımcısı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak, 2025 yılının ilk yarısında yaşanan ihracat düşüşüne dikkat çekti. Uçak, “İhracatımız yüzde 9 kayıpla 560 milyon dolara düştü. Bu düşüşte en büyük etken Mart ve Nisan aylarındaki zirai don oldu. Kirazda yüzde 90’a varan rekolte kaybı yaşadık. Sezon sona erdi. Geçen yıl 67 bin ton olan kiraz ihracatımız bu yıl 6 bin ton civarında kaldı” dedi.
Zirai donun etkileri yalnızca üretimi değil, meyve sebze işletmelerinin faaliyet kapasitesini de etkiledi. Hayrettin Uçak, bu yıl işletmelerin düşük kapasiteyle çalışacağını belirtti. Eximbank’a kredi borçlarının ertelenmesi yönünde başvurduklarını aktaran Uçak, “Umarım yakın zamanda bu girişimlerimiz sonuç verir” ifadelerini kullandı.
Domates ve biber turşusu ihracatın lideri oldu
2025’in ilk yarısında kiraz ihracatındaki düşüş, diğer ürünlere talebi artırdı. 2025 yılının ilk yarısında en çok ihracat yaptıkları ülkeler hakkında da bilgi veren Uçak, “Yaş meyve sebze ihracatında Rusya Federasyonu 32 milyon dolarlık taleple liderliğini sürdürdü. Almanya’ya 13,5 milyon dolarlık, Ukrayna’ya 12,5 milyon dolarlık taze meyve sebze ihraç ettik. Meyve sebze mamulleri ihracatında birinci sıradaki Amerika Birleşik Devletleri’ne 81 milyon dolarlık ihracat yaptık. İkinci sırada 75 milyon dolarla Almanya, üçüncü basamakta 42 milyon dolarla İngiltere yer aldı” diye konuştu.
Ege Bölgesi’nde ise meyve sebze mamulleri ihracatında biber turşuları 69 milyon dolarla ilk sırada yer aldı. Bölgede ayrıca kuru domates ihracatından 58,5 milyon dolar, kornişon turşularından ise 49 milyon dolar döviz geliri elde edildi.
Rusya ve ABD pazarları öne çıkıyor
İhracat yapılan ülkeler arasında yaş meyve sebzede ilk sırada 32 milyon dolarlık alımla Rusya yer aldı. Almanya 13,5 milyon dolarlık, Ukrayna ise 12,5 milyon dolarlık taze meyve sebze ithalatı yaptı. Meyve sebze mamullerinde ise ABD 81 milyon dolarla birinci sırada bulunuyor. Almanya 75 milyon dolarla ikinci, İngiltere ise 42 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı.
Orman yangınları üreticileri de endişelendiriyor
Hayrettin Uçak, son günlerde İzmir ve çevresinde yaşanan orman yangınlarına da değindi. Her yıl yinelenen bu felaketlerin ekosistem üzerinde ciddi tahribata neden olduğunu vurgulayan Uçak, “Belki 30-40 yıl sonra yeniden yeşertebileceğimiz ormanlarımızın yok olması bizleri derinden üzüyor” dedi.