Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifi 677 milyar 303 milyon 514 bin TL olarak açıklandı. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığın bütçesini sunan Mahinur Özdemir Göktaş, kadınlara yönelik hizmet ve destekler için toplam 351 milyar 570 milyon TL kaynak ayrıldığını bildirdi. Göktaş, bu tutarın Bakanlık bütçesinin yüzde 51,9’una karşılık geldiğini söyledi.
Komisyon, Bakanlığın 2027 yılı bütçesi, 2025 yılı kesin hesabı ve Sayıştay raporunu görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Göktaş, sunumunda sosyal hizmetler, çocuk koruma, engelli ve yaşlı hizmetleri, kadınların güçlendirilmesi ve sosyal yardımlara ilişkin bütçe kalemleri ile yürütülen çalışmaları anlattı.
Aile Bakanlığının 2027 bütçesi 677,3 milyar TL
Bakan Göktaş, 2025 yılı kesin hesabı kapsamında 407 milyar 728 milyon TL ödenek kullanıldığını açıkladı. Bakanlığın 1200’ü aşkın harcama biriminde mali istikrarın sağlandığını belirten Göktaş, Sayıştay denetiminde herhangi bir mali bulguya rastlanmadığını ifade etti.
2027 yılı bütçe teklifinin 677 milyar 303 milyon 514 bin TL olduğunu bildiren Göktaş, ödeneklerin dağılımına ilişkin şu bilgileri paylaştı:
-
Personel giderleri: 107 milyar 980 milyon TL
-
Sosyal güvenlik prim giderleri: 17 milyar 62 milyon TL
-
Mal ve hizmet alım giderleri: 36 milyar 924 milyon TL
-
Cari transferler: 505 milyar 270 milyon TL
-
Sermaye giderleri: 10 milyar 65 milyon TL
-
Sermaye transferleri: 1 milyon TL
Kadınların güçlenmesine ayrılan kaynak 11 milyar TL
Göktaş, 2027 bütçesinde kadınların güçlenmesine ayrılan kaynağın yüzde 73 artırılarak 11 milyar TL’ye çıkarıldığını söyledi. Kadınlara yönelik hizmet ve destekler için ayrılan toplam kaynağın ise 351 milyar 570 milyon TL olduğunu belirtti.
Bu toplamın evde bakım, Sosyal ve Ekonomik Destek (SED), koruyucu aile, doğum yardımları, eşi vefat eden kadınlara yönelik destekler, engelli ve 65 yaş üstü kadınlara sağlanan yardımlar, ADEM ve SODAM projeleri ile Genel Sağlık Sigortası primlerini kapsadığını kaydetti.
Kadın-Erkek Eşitliğine Duyarlı Planlama ve Bütçeleme Projesi'nin ikinci aşamasının eylül ayında başlatıldığını aktaran Göktaş, 2022 yılında 39 olan gösterge sayısının 2027 yılı bütçesinde 64'e yükseltildiğini söyledi. Göktaş, OECD'de eşitlik temelli bütçeleme uygulayan 23 ülkeden biri olduklarını belirterek bu yaklaşımı yerel yönetimlere de taşımayı hedeflediklerini ifade etti.
Kadın kooperatiflerine yönelik çalışmalara da değinen Göktaş, 1367 kadın kooperatifinin kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmalarla 247 bin kişiye ulaşıldığını, 6 bin 912 kadına proje hazırlama eğitimi verildiğini bildirdi.
Kreşler için ilk kez teşvik paketi hazırlanacak
Çocuk bakım hizmetlerine erişimin artırılması amacıyla kreş çalışmalarını sürdürdüklerini belirten Göktaş, kamu kurumlarında çocuk bakımevi açılmasının zorunlu hale getirildiğini, özel kreşlerin açılmasının kolaylaştırıldığını ve belediye kreşlerinin ruhsat ve hizmetlerinde ortak standart oluşturulduğunu söyledi.
150 ve üzeri konut bulunan projelerde gündüz bakımevi açılmasının zorunlu hale getirildiğini aktaran Göktaş, ADEM ve SODAM bünyesinde 697 kreş ve oyun odası açıldığını belirtti. Bakanlığın denetimindeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğun yararlandığını kaydetti.
Göktaş, 2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması için ilk kez teşvik paketi uygulamaya alınacağını açıkladı.
Çocukların yüzde 93’ü aile temelli hizmetlerden yararlanıyor
Çocuklara yönelik hizmetlere ilişkin bilgi veren Göktaş, çocukların yüzde 93’ünün aile temelli hizmetlerden yararlandığını söyledi. Sosyal ve Ekonomik Destek kapsamında 199 bin 899 çocuğun ailelerinin yanında desteklendiğini bildirdi.
SED alan 44 bin 410 çocuğun Okul Destek Projesi kapsamında akademik, kültürel, sanatsal ve sportif gelişimlerinin desteklendiğini belirten Göktaş, koruyucu aile hizmetinin son 25 yılda 22 kat artırıldığını ifade etti. Bugün 11 bin 72 çocuğun koruyucu ailelerin yanında büyüdüğünü kaydetti.
Geçici Koruyucu Aile Modeli'nin 81 ilde yaygınlaştırıldığını belirten Göktaş, bugüne kadar 21 bin 351 çocuğun evlat edinme hizmetiyle ailelere kavuşturulduğunu, ebeveyn kaybı yaşayan 139 binden fazla çocuğun da ihtiyaç duyduğu hizmetlerden yararlandığını söyledi.
Ev tipi bakım modeline dönüştürülen 1381 kuruluşta 15 bin 174 çocuğa bakım ve koruma sağlandığını aktaran Göktaş, yıl sonuna kadar 16, 2027 yılında ise 9 çocuk evleri sitesinin daha hizmete açılacağını bildirdi.
Koruma altında yetişen 67 bin 136 gencin kamu kurumlarında istihdam edildiğini belirten Göktaş, 12 bin gence iş ve meslek danışmanlığı eğitimi verildiğini söyledi. Özel sektörde çalışan gençlerin SGK primlerinin 5 yıl boyunca karşılandığını da ifade etti.
Dijital güvenlik için yeni düzenlemeler
Çocukların dijital güvenliğine yönelik çalışmalara da değinen Göktaş, sosyal medya ve oyun platformlarına yeni yükümlülükler getirildiğini söyledi. 15 yaş altındaki çocukların dijital risklerden korunmasının esas alındığını belirten Göktaş, 15-18 yaş aralığındaki çocuklar için de uygun ve güvenli bir dijital ortam oluşturulmasının hedeflendiğini kaydetti.
“Çocuklar Güvende Programı” kapsamında okul ve aile ziyaretleriyle risk altındaki çocukların takip edildiğini aktaran Göktaş, bu yıl 15 bin 374 çocuğun izlendiğini, risk altında olduğu belirlenen 5 bin 134 çocuk için koruyucu önlemler alındığını bildirdi.
Evde bakım yardımı 492 bin 572 aileye ulaştı
Engelli bireylere yönelik hizmetler hakkında bilgi veren Göktaş, 2006 yılında başlatılan Evde Bakım Yardımı kapsamında 492 bin 572 aileye aylık 15 bin 755 TL destek sağlandığını açıkladı. Bu yıl evde bakım hizmeti kapsamında yaklaşık 66 milyar TL ödeme yapıldığını belirtti.
Engelli bireylerin kamu ve özel sektörde istihdamına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydeden Göktaş, kamuda çalışan engelli birey sayısının 15 kat artırıldığını söyledi. Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı ücretleri için bu yıl yaklaşık 111 milyon TL ayrıldığını da bildirdi.
Engelli bireylere 110 yatılı bakım kuruluşunda bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunulduğunu belirten Göktaş, 150 Aktif Yaşam Merkezi'nde sosyal hayata katılımın desteklendiğini ifade etti. Bu yıl Aydın, Antalya ve Van'da Engelsiz Yaşam Merkezlerinin; Konya, Iğdır ve Kayseri'de ise Aktif Yaşam Merkezlerinin hizmete açıldığını söyledi. 2027 yılında 5 ilde daha yeni merkezlerin açılacağını kaydetti.
Bakanlığa bağlı 146 Umut Evi'nde ev ortamında ücretsiz bakım hizmeti verildiğini belirten Göktaş, 48 Nefes Merkezi'nde engelli bireylere 30 güne kadar geçici bakım sunulduğunu aktardı. Özel bakım merkezlerinde yaklaşık 33 bin kişiye ücretleri karşılanarak yatılı bakım hizmeti sağlandığını bildirdi.
2027 yılında 8 huzurevi daha açılacak
Yaşlılara yönelik hizmetleri de anlatan Göktaş, yaşlıların ailelerinin yanında ve sosyal hayatın içinde aktif bir yaşam sürmelerini önceliklendirdiklerini söyledi.
47 Aktif Yaşam Merkezi'nde gündüzlü hizmet sunulduğunu belirten Göktaş, yaşlı ve engelliler için 51 yeni merkez açılarak hizmet ağının genişletildiğini ifade etti. YADES aracılığıyla 183 bin, Ulusal Vefa Programı kapsamında ise 133 bin yaşlının temel ve kişisel bakım ihtiyaçlarının evlerinde karşılandığını kaydetti.
Kamu ve özel sektöre ait 496 huzurevinde 30 bin 272 yaşlıya hizmet verildiğini bildiren Göktaş, Bakanlığa bağlı huzurevlerinde kalanların yüzde 30'una ücretsiz bakım sağlandığını söyledi.
2026 yılında 6 huzurevinin hizmete açıldığını belirten Göktaş, 2027 yılında 8 huzurevinin daha açılacağını açıkladı. Huzurevlerine kabul şartlarının yaşlıların bakım ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlendiğini de sözlerine ekledi.
Kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmaları
Kadına yönelik şiddetle mücadeleyi sıfır tolerans ilkesiyle sürdürdüklerini belirten Göktaş, 6284 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler kapsamında koruyucu ve önleyici çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
ALO 183, KADES, GAMER ve elektronik kelepçe uygulamalarıyla şiddet vakalarına müdahale edildiğini aktaran Göktaş, 81 ilde faaliyet gösteren Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerinin sayısının bu yıl 88'e çıkarıldığını bildirdi. Ayrıca 451 Sosyal Hizmet Merkezi'nde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları kurulduğunu söyledi.
Bakanlığa bağlı 112 olmak üzere toplam 151 kadın konukevi bulunduğunu belirten Göktaş, ihtisaslaşmış kadın konukevi sayısının 20'ye çıkarıldığını ifade etti. Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli'de 4 yeni kadın konukevi inşa edilmesi için çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırması'nın 10 yıl aradan sonra tamamlandığını belirten Göktaş, araştırma kapsamında 18 bin 275 kadınla görüşüldüğünü söyledi. Şiddetin psikolojik baskı, dijital şiddet ve ısrarlı takip gibi farklı boyutlarının da araştırmada ele alındığını bildirdi.
Şiddet döngüsünü kırmak amacıyla failin rehabilitasyonuna odaklanan bir modelin ilk kez hayata geçirildiğini belirten Göktaş, vatandaşlara, kamu personeline ve muhtarlara yönelik eğitimlerle 8,2 milyonu aşkın kişiye ulaşıldığını ifade etti.
Şehit yakınları ve gazilere yönelik destekler
Şehit yakınları ve gazilere yönelik hizmetlere de değinen Göktaş, ağustos ayında yasalaşan düzenlemeyle terörle mücadelede yaralanan ancak malul sayılmayan kişilere gazilik unvanı verildiğini, 15 Temmuz gazilerine yeni haklar sağlandığını ve şehit anne babalarına yönelik devlet desteğinin genişletildiğini söyledi.
Gazi er, erbaş ve güvenlik korucularına sunulan desteklerin artırıldığını belirten Göktaş, ağır engelli gazilere yönelik bakım desteğinin iyileştirildiğini kaydetti.
Sosyal konut projelerinde şehit yakınları ve gaziler için özel kontenjan ayrıldığını bildiren Göktaş, bugüne kadar 53 bin 179 kişinin kamuda istihdam edildiğini, bu yıl 140 binden fazla ziyaretle şehit yakınları ve gazilerin yanında olduklarını ifade etti.
Göktaş, 51 bin 545 gaziye Devlet Övünç Madalyası ve Millî Mücadele Madalyası takdim edildiğini, 4 bin 468 şehidin hatırasının şehirlerde yaşatıldığını da söyledi.
Sosyal yardımların yüzde 83,2’si çalışamayacak durumda olanlara
Sosyal yardımlara ilişkin verileri paylaşan Göktaş, ülke genelindeki 1003 Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı aracılığıyla vatandaşlara ulaşıldığını belirtti.
Sosyal yardımlardan yararlananların yüzde 83,2'sinin engellilik, yaşlılık ve hastalık nedeniyle çalışamayacak durumda olan kişilerden oluştuğunu ifade eden Göktaş, Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi ile başvurudan değerlendirmeye kadar tüm süreçlerin dijital ortamda yürütüldüğünü söyledi.
Çalışabilir durumda olup sosyal yardımlardan yararlanan vatandaşların İŞKUR iş birliğiyle istihdama yönlendirildiğini belirten Göktaş, özel sektörde işe yerleştirilen kişilerin sigorta primlerinin 12 ay boyunca karşılandığını bildirdi.
606 ADEM ve 91 SODAM aracılığıyla kadınların kurs, eğitim ve üretim faaliyetlerine katılımının desteklendiğini aktaran Göktaş, aşevi hizmetleri kapsamında 2026 yılında 90 binden fazla yaşlı, engelli ve hasta vatandaşa sıcak yemek ulaştırıldığını kaydetti.
ALO 144 ve ALO 183 hatları üzerinden vatandaşların sosyal yardım ve sosyal hizmetlere 7 gün 24 saat ulaşabildiğini belirten Göktaş, 2027 yılı bütçesinin sosyal devlet hizmetlerinin toplumun farklı kesimlerine ulaştırılmasını amaçladığını söyledi.
