Milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücrete 2025 zammı için Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını bugün yapacak. Asgari ücrete ilişkin çeşitli söylemler bulunurken, işçi ile hükümet ve patronların beklentileri arasında büyük farklar var.
İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, ilk toplantısını bugün saat 16.00'da yapacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ev sahipliğindeki ilk toplantıda, işveren tarafını Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), işçi tarafını ise en fazla üyeye sahip konfederasyon olduğu için Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonunun (Türk-İş) temsil edecek.
Orta Vadeli Program'da yıl sonu enflasyon hedefi yüzde 41,5. Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahmini ise yüzde 44 olarak güncellendi. Asgari ücretin hangi orana göre belirleneceği ise merak konusu…
MUSİAD: Yüzde 25'ten fazla zam doğru değil
Asgari ücret zammına ilişkin Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye'ye “Yüksek zamdan kaçının” telkininde bulunmuş, yüzde 25'lik bir zammı işaret etmişti.
Deutsche Bank da asgari ücrete ilişkin bir tahminde bulunmuştu. Banka, yüksek zammın enflasyon beklentilerinde bozulmaya yol açabileceğini savunarak, zammın yüzde 25-30 arasında olabileceğini belirtti.
Patronlar da asgari ücret zammı için yüzde 25 sınırını savunuyor. Geçen konuyla ilgili bir açıklama yapan MÜSİAD Başkanı Mahmut Asmalı, “Bana göre yüzde 25’in üzerinde bir asgari ücret artışı doğru değil” dedi.
AK Partili ikiye bölündü; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz “denge” vurgusu yaptı
Ekonomim'in siyaset kulislerinden aktardığına göre, AK Parti, asgari ücret konusunda iki farklı bakış açısına sahip. Parti yönetimi, ekonomideki genel dengeyi korumak adına asgari ücrete düşük oranlarla zam yapılmasını savunuyor. Bu bakış açısına göre, geçmişte yapılan yüksek oranlı zammın dengesizliklere yol açtığı vurgulanıyor.
Öte yandan, bazı AK Partili vekiller daha yüksek bir artış talep ediyor. Onlara göre, asgari ücretin 2024 sonundaki enflasyon oranına paralel olarak artırılması gerektiği ve bu oranın yüzde 44 civarında olacağı öngörülüyor.
Asgari ücrete zam konusunda önceki günlerde açıklama yapan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da “denge” vurgusu yaparak “2024'te yaklaşık yüzde 50 civarında zam yapıldı. En az bunlar kadar da önemli olan bir kararla, asgari ücreti vergi haricinde tuttuk. Ücret belirlenirken bir denge aranacaktır” diye konuştu.
Hangi orana göre asgari ücret ne kadar oluyor?
Kasım ayı enflasyon verilerinin ardından, uzmanlar 2025 asgari ücreti için çeşitli zam oranları üzerinde tahminlerde bulunuyor. Olası zam oranlarına göre 2025 asgari ücret zammı tablosu şöyle:
- Yüzde 32,5: 22.527 lira
- Yüzde 35: 22.952 lira
- Yüzde 36: 23.122 lira
- Yüzde 37: 23.292 lira
- Yüzde 38: 23.462 lira
- Yüzde 39: 23.632 lira
- Yüzde 40: 23.802 lira
- Yüzde 41: 23.973 lira
- Yüzde 42: 24.143 lira
- Yüzde 43: 23.313 lira
- Yüzde 44: 24.483 lira
- Yüzde 45: 24.653 lira
- Yüzde 46: 24.823 lira
- Yüzde 47: 24.993 lira
- Yüzde 48: 25.163 lira
- Yüzde 49: 25.333 lira
- Yüzde 50: 25.503 lira
Sadece bekâr bir çalışanın yaşama maliyeti 27 bin lira
İçinde bulunduğumuz yıl için 17 bin lira seviyesinde belirlenen ve geçen temmuz ayında ara zam yapılmayan asgari ücret, açlık sınırının altına geriledi. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezinin (BİSAM) ekimde açıkladığı verilere göre, dört kişilik bir aile için açlık sınırı 20 bin 860 liraya, yoksulluk sınırı ise 72 bin 156 liraya yükseldi.
Türk-İş'in yaptığı araştırmaya göre kasımda dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 20 bin 561 liraya, yoksulluk sınırı 66.976 liraya dayandı.
Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 26.712 lira oldu.
Asgari ücret yerine toplu sözleşme önerisi
MetroPOLL Araştırma’nın “Ocak 2024'ten bu yana 17 bin lira olan asgari ücret önümüzdeki yıl sizce en az ne kadar olmalı?” diye sorduğu anketinde yurttaşların en çok istediği rakam 35 bin lira olarak yansıdı.
Türk-İş, DİSK, Hak-İş gibi sendikalar rakam vermekten kaçınırken açıklamalarındaki nüanslarla birlikte asgari ücretin “yaşanabilir düzeye” çıkarılmasını talep ediyor.
DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, Türkiye'deki yüksek enflasyonun ve pahalılığın asgari ücretliler üzerindeki etkisinin giderek arttığını belirterek, “Temel mesele asgari ücretin ülkemizde bu kadar önemli bir konu olmaktan çıkarılabilmesidir. Bunun da biricik yolu, sendikalaşmanın ve sendikal hakların kullanımının önündeki engelleri kaldırmak, sendikalaşma ve toplu sözleşme kapsamını genişletmektir” diyor.
Özel: Talebimiz 30 bin lira; bunun altında biz yokuz
Muhalefet partileri de asgari ücretle ilgili şimdiye kadar birçok rakam açıkladı. CHP lideri Özgür Özel, asgari ücretin 30 bin TL'ye çıkarılmasını talep ediyor. “Bütün sendikalara çağrımız budur; asgari ücret talebimiz 30 bin lira, bunun altında biz yokuz. Herkesi bu çağrıya sahip çıkmaya davet ediyorum. Asgari ücret 30 bin lira; yoksa mücadeleye devam edeceğiz, itiraza devam edeceğiz. Bu memleketi size dar edeceğiz” diyor.
Dervişoğlu: En az 28 bin lira olmalı
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise sadece geçmiş enflasyon kadar bir artışın yeterli olmayacağını belirtiyor ve 2025’in ilk yarısında asgari ücretin en az 28 bin lira olması gerektiğini söylüyor.
“Hedef enflasyon kadar artırılmalı diyenlere şunu sormak isterim: Yüksek enflasyon nedeniyle, çalışanların 2024 yılında yaşadığı refah kaybı ne olacaktır? Ayrıca, biz sizin enflasyon tahmininize nasıl güveneceğiz? Neredeyse her ay enflasyon tahminini artıran siz değil misiniz? 2025 yılı için yüzde 5 olarak başladığınız enflasyon tahminini en son yüzde 21’e yükselttiniz. Bunun daha kaç kere değişeceği de meçhuldür.”
Erbakan: Asgari ücretin 35 bin liraya çıkarılması lazım
Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, yoksulluk sınırının 70 bin TL'ye yükseldiğini belirterek, asgari ücretin en az 35 bin TL olmasını öneriyor.
Mevcut ekonomik krizde asgari ücretin çok yetersiz kaldığını belirten Erbakan, “Asgari ücrete yüzde 100 zam yapmak demek, asgari ücretin bugün 35 bin TL’ye gelmesi demektir. Biz de Yeniden Refah Partisi olarak bunu her fırsatta dile getirdik. Bu sene asgari ücretin 35 bin TL’ye çıkarılması lazım. Çünkü yoksulluk sınırı 70 bin TL’ye gelmiş durumda. Bir evde iki asgari ücret olduğunda, karı-koca asgari ücretle geçindiğinde, o eve giren miktarın en azından yoksulluk sınırına ulaşması lazım. Tabii bununla beraber işverene de devletin gereken desteği, teşviki yapması lazım” diyor.
Davutoğlu: 33 bin lira olmalı
Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, asgari ücretin 33 bin 337 TL olması gerektiğini vurguluyor. “Bu şekilde ancak enflasyon karşısında asgari ücretli ezdirilmez” diyen Davutoğlu, sözlerine şunları ekliyor:
“Bizim teklifimiz 2024 enflasyonu bizim beklentimiz yüzde 52. Reel asgari ücret 17 bin 2 liradan yüzde 52 zam yani 1 Ocak'taki 17 bin 2 lira, 1 Ocak 2025'te 25 bin 843 olması lazım. 25 bin 843 lira verirseniz aslında hiç zaman yapmamışsınız demektir. Biz enflasyonu takribi yapınca verilmesi gereken rakam 33 bin 337 TL. 33 bin 337 lira verirseniz ancak enflasyon karşısında asgari ücretliyi ezdirmemiş olursunuz. Net asgari ücret 33 bin olacak. Bürütü 39 bin liraya çıkıyor.”
