Mustafa Kemal Atatürk'ün Nutuk adlı eserinde atıfta bulunduğu tek yabancı yazar H.G. Wells’tir. Bu eser, Wells’in 1920 yılında yazdığı "Outline of History" adlı eserdir. Atatürk, bu kitabı Fransızca'dan okuyarak çok etkilenmiş ve Türkçeye çevirtmiştir.
Türk tarihinin temellerini değiştiren eser
Wells’in eseri, Atatürk’ün tarih anlayışını ve Türk tarih yazımını derinden etkilemiştir. Özellikle "insanlığın bir bütün olarak, birlikte gelişen ve ortak bir amaca doğru ilerleyen tarih anlayışı", Atatürk'ün ilgisini çekmiştir. Bu eser, "Cihan Tarihinin Umumi Hatları" adıyla Türkçeye çevrilmiş ve Türk tarih tezi ile Türk tarihinin ana hatlarının oluşturulmasında temel bir kaynak haline gelmiştir.
Birleşik dünya devleti vizyonu
Nutuk’ta, Wells’in dünya tarihinin geleceği ile ilgili düşünceleri vurgulanmaktadır. Wells, birleşik bir dünya devleti fikrini savunmuş ve bunun gerekliliğini belirtmiştir. Atatürk, bu düşünceleri aktarırken insanlığın dayanışmasının önemine de dikkat çekmiştir.
Atatürk sonrası dönüşüm
Ancak Atatürk'ün vefatından sonra, bu tarih anlayışı hızla terk edilmiştir. İsmail İnönü'nün yönetiminde, 1938 yılında "Hayat Zinciri" ve "Türk Tarih Tezi" gibi eserler eğitimden kaldırılarak muhafazakâr bir tarih anlayışına geri dönülmüştür. Bu durum, Atatürk'ün ilerici tarih anlayışının nasıl bir kesintiye uğradığını göstermektedir.
