Aydın’ın Karacasu ilçesine bağlı Ataeymir Mahallesi’nde zeytin üreticileri, artan üretim maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle yaşadıkları sorunlara tepki gösterdi. Üreticiler, alımların geçici olarak durdurulduğunu, ürünlerini satmakta ve sattıkları zeytinin bedelini tahsil etmekte zorlandıklarını belirterek destek çağrısında bulundu.
Gübre, mazot, sulama, budama ve işçilik giderlerinin yükseldiğini ifade eden üreticiler, zeytinin kilogramının tarlada 15-25 lira arasında alıcı bulduğunu, marketlerde ise 300-350 liraya satıldığını söyledi. Üreticiler, alım fiyatlarının maliyetlerini karşılamadığını savunarak taban fiyat uygulanmasını ve dökme zeytinyağı ihracatına yönelik kısıtlamaların kaldırılmasını istedi.
“Biz resmen bittik”
Zeytin üreticisi Fehmi Altınöz, artan maliyetler nedeniyle üretim yapmanın giderek zorlaştığını söyledi. Üç yıl önce 100 lira olduğunu belirttiği zeytinin baş kalibresi fiyatının bugün 40-50 liraya gerilediğini ifade eden Altınöz, topladıkları ürünün gelirinin önemli bölümünün işçilik giderlerine gittiğini dile getirdi.
Altınöz, “100-150 kilo zeytin topluyoruz, 3 bin lira yapıyor. Bunun 2 bin lirasını zaten amele alıyor. Gübresi, mazotu, suyu var. Neresi kâr bunun?” diye konuştu.
Zeytin fiyatlarını diğer tüketim ürünleriyle karşılaştıran Altınöz, dökme yağ ihracatına ilişkin kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini savundu. İşçi çalıştırmanın zararına olacağını belirten üretici, ailesiyle toplayabildiği kadar zeytin toplayacağını, kalan ürünün ise dalında kalabileceğini söyledi.
Bölge milletvekillerine ve yetkililere de çağrıda bulunan Altınöz, üreticilerin sorunlarının yerinde dinlenmesini istedi. Altınöz, “Ya bir dertlerimizi dinlesin kardeşim. Bir köye gelsin, üreticinin yanında yer alsınlar” ifadelerini kullandı.
Üretici ödeme sorunlarından da endişeli
Altınöz, bu sezon zeytin alımlarında yaşanan sorunların yanı sıra ürün bedellerinin ödenmesinde de sıkıntı yaşadıklarını belirtti. Daha önce ödemeleri daha kısa sürede alabildiklerini söyleyen üretici, bu yıl paranın dönmediğini ve alacaklarının biriktiğini ifade etti.
Altınöz, 10 gündür zeytin teslim ettiğini ancak aldığı ödemenin sınırlı kaldığını belirterek ürününü satan üreticilerin paralarını tahsil edip edemeyecekleri konusunda da endişe taşıdıklarını dile getirdi.
“Bu çiftçi için yıkımdır”
Zeytin üreticisi Mehmet Tunçel, kilogram başına üretim maliyetinin 104 lira olarak açıklandığını, buna karşın zeytinin 18-20 liradan alındığını söyledi. Bu fiyatlarla üretimi sürdürmenin mümkün olmadığını savunan Tunçel, üreticilerin geleceğine ilişkin endişesini şu sözlerle dile getirdi:
“Bu çiftçi için bir yıkımdır. Eğer bir sene daha böyle giderse hepimiz zeytin ağaçlarını kesmek zorunda kalacağız. Köyde üretici yaş ortalaması zaten 60 olmuş, genç nesil bu şartlarda durmaz.”
“Üretici yerle yeksan oldu”
31 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra zeytin üreticiliğine başladığını belirten İbrahim Kırtaş da alım fiyatlarının maliyetleri karşılamadığını söyledi. Kırtaş, topladığı 275 kilogram palamut zeytinini ortalama 20-22 liradan sattığını belirterek mevcut fiyatların üretim giderlerini karşılamadığını ifade etti.
Tarladaki fiyat ile market fiyatı arasındaki farkı eleştiren Kırtaş, ithalata dayalı politikalardan vazgeçilerek yerli üreticinin desteklenmesi gerektiğini savundu.
“60 senedir böylesini görmedim”
Zeytin üretiminde 60 yıllık deneyimi olduğunu belirten 79 yaşındaki Mustafa Bozoğlu, işçilik maliyetlerinin üreticiyi zorladığını söyledi. İşçi yevmiyesinin 2 bin 100 liraya çıktığını belirten Bozoğlu, bir işçinin günde yaklaşık 100 kilogram zeytin topladığını ifade etti.
Bozoğlu, elde edilen gelirin işçilik giderlerine gittiğini belirterek yalnızca zeytinde değil, diğer tarım ürünlerinde de sorun yaşandığını savundu. Üretici, koşulların sürmesi halinde zeytin ağaçlarını sökmek zorunda kalabileceklerini dile getirdi.
“Hükümet acil destek vermeli”
Üretici Ahmet Düzalan, 25 dönümlük zeytinliğinin gübre, ilaç, budama ve toplama dahil toplam maliyetinin 700 bin liraya ulaştığını belirtti. Ürünün satışından eline 870-900 bin lira arasında para geçtiğini söyleyen Düzalan, 40 ton ürün karşılığında aileye kalan net tutarın yaklaşık 200 bin lira olduğunu ifade etti.
Düzalan, mevcut gelirle ailelerin geçimini sağlamasının ve çocuklarını okutmasının zorlaştığını belirterek hükümetten ticaret ve ihracat alanlarında acil destek istedi.
Üreticilerin talepleri
Ataeymir Mahallesi’ndeki üreticiler, zeytin alım fiyatlarının maliyetleri karşılayacak seviyeye çıkarılmasını, dökme yağ ihracatına yönelik kısıtlamaların kaldırılmasını ve taban fiyat uygulamasını talep etti.
Üreticiler ayrıca milletvekillerinin ve mülki idarecilerin bölgeye gelerek sorunları yerinde dinlemesini istedi. Açıklamalarında, mevcut koşulların sürmesi halinde zeytin üretimini devam ettirmekte zorlanacakları uyarısında bulundu.
