Yüksek Mahkeme, mahkeme kararıyla yapılan isim değişikliklerinin Basın İlan Kurumu portalında yayımlanmasını zorunlu kılan hükmün Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.
25 Aralık 2025 tarihli ve E.2025/120 sayılı dosya kapsamında verilen kararda, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun 27. maddesinde yer alan ve ilan zorunluluğu getiren düzenlemenin iptal edilmesine karar verildi. Kararın, Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği bildirildi.
Kişisel veriler ön planda
Mahkeme kararında, isim değişikliği ilanlarının herkesin erişimine açık olması nedeniyle ciddi bir veri güvenliği sorunu doğurduğu vurgulandı. Söz konusu ilanlarda kişilerin eski ve yeni isimlerinin yanı sıra; anne ve baba adı, doğum tarihi ve kayıtlı oldukları yer gibi bilgilerin de yer aldığına dikkat çekildi. Bu durumun, bireylerin kişisel verilerinin korunması hakkını zedelediği ifade edildi.
Başvuruda ayrıca, ilanların herhangi bir hukuki sonuç doğurmadığına da işaret edildi. İsim değişikliğinden zarar gören kişilerin dava açma süresinin ilan tarihine değil, durumu öğrendikleri tarihe bağlı olduğu hatırlatıldı.
“Orantısız müdahale” vurgusu
Anayasa Mahkemesi, değerlendirmesinde kişisel verilerin korunması hakkının yalnızca veri işleme faaliyetleriyle sınırlı olmadığını, bu verilere yönelik her türlü müdahaleyi kapsadığını belirtti. İlan zorunluluğunun bu hakka bir sınırlama getirdiğini ifade eden Mahkeme, düzenlemenin ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu tespit etti.
Kararda ayrıca ilanların ne kadar süreyle yayında kalacağına ilişkin herhangi bir sınırlamanın bulunmamasının önemli bir eksiklik olduğu vurgulandı. Bu durumun, verilerin süresiz şekilde erişilebilir kalmasına yol açarak bireyler açısından ağır sonuçlar doğurabileceği kaydedildi.
Hâkime takdir yetkisi tanınmamıştı
İptal edilen düzenlemenin, tüm isim değişikliği kararlarının istisnasız biçimde ilan edilmesini zorunlu kıldığına dikkat çekildi. Oysa bazı durumlarda ilan yapılmamasının daha üstün bir hukuki yarar doğurabileceği ifade edildi. Ancak mevcut sistemde hâkimlere bu yönde bir takdir yetkisi tanınmadığı belirtildi.
Denge bozuldu
Yüksek Mahkeme, kamusal yarar ile bireyin mahremiyeti arasında kurulması gereken dengenin bu düzenlemeyle bozulduğuna hükmetti. Sonuç olarak, kişisel verilerin korunması hakkına getirilen sınırlamanın orantısız olduğuna karar verilerek ilgili hüküm iptal edildi.
Karar, özellikle kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği açısından emsal niteliğinde bir adım olarak değerlendiriliyor.
