Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2026 NATO Zirvesi’nin ardından The National gazetesine açıklamalarda bulundu. Fidan, Türkiye ile ABD arasında F-35 savaş uçaklarına ilişkin yürütülen görüşmelerde yakın zamanda çözüme ulaşılabileceğini söyledi.
S-400 sistemlerinin başka bir ülkeye gönderilme ihtimaline ilişkin soruyu da yanıtlayan Fidan, hükümet içinde müzakerelerin sürdüğünü belirterek Rusya’nın da görüşmelerin bir parçası olması gerektiğini ifade etti.
FİDAN İRANLI MEVKİDAŞIYLA GÖRÜŞMESİNİ ANLATTI
Hakan Fidan, İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Fidan, görüşmenin kendisine “sorunun kökenini daha derinlemesine anlama” olanağı sağladığını dile getirdi.
BÖLGEDEKİ GERİLİMİN AZALTILMASI GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ
Çözümün bölgedeki gerilimi azaltmak olduğunun altını çizen Fidan, her iki tarafın da gerçekten ateşkes ve barış anlaşmasıyla ilerlemek istediğini vurguladı.
Fidan, “Yine de her zaman olası bir kaza payı olabilir ve iletişim hataları veya provokasyonlar ve misillemeler nedeniyle çok dikkatli olmalıyız” değerlendirmesinde bulundu.
NETANYAHU HÜKÜMETİNİN POLİTİKALARINI ELEŞTİRDİ
Bakan Fidan, Netanyahu hükümetinin politikalarının yalnızca Türkiye açısından sorun oluşturmadığını savundu.
Fidan, “Netanyahu hükümetinin politikaları, sadece bizim için bir sorun değil. Politikaları ve hükümeti, İsrail için bir yük, bölge için bir yük ve uluslararası güvenlik için bir yük ve tehdit” diye konuştu.
TÜRKİYE İLE İSRAİL ARASINDA ÇATIŞMA İÇİN NEDEN GÖRMEDİ
Son dönemde karşılaşılan söylemlerin Türkiye ile İsrail arasında açık bir çatışmaya yol açıp açmayacağına ilişkin soruyu yanıtlayan Fidan, “Açık bir çatışmaya yol açacak neden yok” dedi.
Avrupalı liderlerin İsrail’in oluşturduğu tehdidi fark etmeye başladığını ancak bu sorunu nasıl ele alacaklarını henüz bulamadığını belirten Fidan, Suriye’deki ilerlemeyi sekteye uğratacak girişimlerin durumu değiştirebileceği uyarısında bulundu.
İSRAİL’İN SURİYE’YE YÖNELİK TUTUMUNA TEPKİ GÖSTERDİ
Dışişleri Bakanı Fidan, “İsrail’in istikrarlı, iyi, güçlü, dönüşen ve gelişmiş bir Suriye görmek istediğinden emin değiliz” dedi.
İsrail’in Suriye’deki hükümeti istikrarsızlaştırmaya çalışıp çalışmadığına ilişkin soruya Fidan, “İsrail hükümetinin, bölge ülkelerine yönelik geçmişteki ve şu anki davranış kalıplarına baktığınızda, evet” cevabını verdi.
GAZZE BARIŞ KURULUNUN TAM BAŞARIYA ULAŞMADIĞINI SÖYLEDİ
Fidan, Gazze Barış Kurulunun “soykırımı durdurmada etkili olduğunu” belirtti.
Ancak planın vadettiği sonuçlara ulaşma noktasında, özellikle insani yardımlar konusunda henüz tam başarı sağlanmadığını düşündüğünü ifade etti.
İSRAİL’E DAHA FAZLA BASKI YAPILMASI GEREKTİĞİNİ BELİRTTİ
Körfez’deki savaş nedeniyle uluslararası toplumun dikkatinin yön değiştirdiğini belirten Fidan, Filistinlilerin daha fazla insani yardım alabilmesi gerektiğini söyledi.
Fidan, bu amaçla uluslararası toplumun İsrail’e daha fazla baskı yapmasının sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
TÜRKİYE’NİN ARA BULUCULUK KONUMUNA DİKKAT ÇEKTİ
Hakan Fidan, Türkiye’nin geçmişi sayesinde bölgesel anlaşmazlıklarda ara buluculuk yapmak ve bu anlaşmazlıkları durdurmak için benzersiz bir konumda olduğunu söyledi.
Fidan, “Herkesi tanıyoruz, her çatışmanın dinamiklerini biliyoruz” dedi.
BÖLGE ÜLKELERİNE SORUMLULUK ALMA ÇAĞRISI YAPTI
Fidan, bölge ülkelerinin bölgedeki sorunları omuzlamasının ve bu sorunları sahiplendiğini göstermesinin zamanının geldiğini belirtti.
Eski anlayışla devam edilmesinin başarısızlıkla sonuçlanacağı değerlendirmesinde bulundu.
YENİ BÖLGESEL GÜVENLİK DÜZENLEMESİNİ ANLATTI
Alternatifin, bölgedeki her tarafın güvenliğini, siyasal egemenliğini ve toprak bütünlüğünü garanti altına alan yeni bir güvenlik düzenlemesi olduğunu belirten Fidan, yeni bir çalışma grubuna dikkat çekti.
Fidan, bu yılın başlarında Türkiye, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan’ın bölgede barışa dayalı yeni bir düzen inşa etmek için çalışma grubu oluşturduğunu hatırlattı.
YENİ YAPININ BÖLGESEL ÖRGÜTLERE ALTERNATİF OLMADIĞINI SÖYLEDİ
Fidan, oluşturulan yapının Arap Birliği veya Körfez İşbirliği Konseyi gibi bölgesel örgütlerin yerini almayı amaçlamadığını söyledi.
Yapının daha hızlı çalışmayı hedeflediğini belirten Fidan, uluslararası kurumların çok resmi olduğunu ve bu nedenle iyi ya da kalıcı kararlar almakta büyük zorluk yaşandığını ifade etti.
ÜLKELERİN EGEMENLİĞİNE SAYGI VURGUSU YAPTI
Hakan Fidan, her ülkenin egemenliğinin ve toprak bütünlüğünün tanındığı döneme geri dönülmesi gerektiğini vurguladı.
Fidan, İran’ın uzun süredir Irak gibi ülkelerde vekil güçler bulundurarak uyguladığı politikanın önleyici bir güvenlik politikası olduğunu iddia ettiğini belirtti.
YENİ GÜVENLİK ANLAYIŞININ İRAN’A MESAJ VEREBİLECEĞİNİ SÖYLEDİ
Bakan Fidan şu ifadeleri kullandı:
“İran, uzun süredir bu ülkelerde vekil güçler bulundurarak uyguladığı politikanın, tıpkı İsraillilerin güvenlik amacıyla bölgenin geri kalanını işgal etmesi gibi, önleyici bir güvenlik politikası olduğunu iddia etmektedir. Bölgedeki her tarafın güvenliğini, emniyetini, siyasi egemenliğini ve toprak bütünlüğünü garanti altına alacak yeni bir güvenlik anlayışı geliştirdiğimiz takdirde bu yeni anlayış, İran’a şunu gösterebilir: ‘Bakın, artık kendi köşelerimize çekilebiliriz.’”
ABD İLE İRAN ARASINDA ANLAŞMA UMUDUNU PAYLAŞTI
İran’ın bu gerçeklikleri anlayacak yeterli olgunluğa sahip olduğuna inandığını dile getiren Fidan, ABD ile İran arasında barış anlaşmasına ulaşılması halinde sağlıklı görüşmelerin başlayabileceğini söyledi.
Fidan, “İnşallah ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına ulaşabilirsek, gerçekten sağlıklı görüşmelere başlayabiliriz” dedi.
SORUNLARIN AÇIK VE ŞEFFAF ELE ALINMASINI İSTEDİ
Hakan Fidan, sorunların tanımlanması, aktarılması ve sorunlara çözüm bulunması süreçlerinde açık, şeffaf ve samimi olunması gerektiğinin altını çizdi.
Fidan, bölgesel sorunların kalıcı biçimde çözülebilmesi için tarafların birbirleriyle doğrudan ve dürüst şekilde iletişim kurması gerektiğini ifade etti.
S-400 SÜRECİNDE MÜZAKERELERİN SÜRDÜĞÜNÜ AÇIKLADI
S-400 sistemlerinin Birleşik Arap Emirlikleri’ne gönderilme ihtimali olup olmadığı sorusuna yanıt veren Fidan, sürecin devam ettiğini söyledi.
Fidan, hükümet içinde görüşmeler ve müzakereler yapıldığını belirtti.
RUSYA’NIN DA GÖRÜŞMELERE KATILMASI GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ
Hakan Fidan, S-400 sistemlerinin Rusya’dan satın alınmış olması nedeniyle Moskova yönetiminin de müzakere sürecine dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.
Fidan şu ifadeleri kullandı:
“Bu devam eden bir süreç ve hükümet içinde görüşmeler, müzakereler yapılıyor. Ruslarla da sağlıklı bir tartışma olmalı çünkü şu anda herhangi bir ülke, süreç veya çözüm türü isimlendiremem. Zira dediğim gibi, iki cumhurbaşkanı arasında siyasi bir irade var. Dolayısıyla Rusya da görüşmelerin bir parçası olmalı çünkü S-400 buradan satın alınıyor.”
RUSYA ZİYARETİNDEKİ TEMASLARINI ANLATTI
Fidan, Rusya’nın geçmişe göre daha kırılgan bir konumda olup olmadığına ilişkin soruyu da yanıtladı.
Geçen ay Rusya’da bulunduğunu belirten Fidan, meslektaşları, istihbarat yetkilileri ve güvenlik yetkilileriyle görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi.
PUTİN TARAFINDAN KABUL EDİLDİĞİNİ BELİRTTİ
Hakan Fidan, Rusya ziyareti sırasında Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından da kabul edildiğini ifade etti.
Bu temasları her yıl gerçekleştirdiğini belirten Fidan, Türkiye ile Rusya arasında ikili ve bölgesel meseleler bulunduğunu söyledi.
GÜNEY KAFKASYA VE UKRAYNA KONULARI ELE ALINDI
Fidan, özellikle Güney Kafkasya, Orta Doğu ve Ukrayna’daki savaş gibi konularda tarafların nerede durduğunu görmek için görüşlerin uyumlu hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Putin’in Alaska’da varılan mutabakata bağlı olduğunu hem kamuoyu önünde hem de görüşme sırasında ifade ettiğini aktardı.
ANLAŞMA İÇİN İKİ TARAFIN DA İRADESİ GEREKTİĞİNİ VURGULADI
Fidan, tek taraflı taahhüdün barış için yeterli olmayacağını söyledi.
Bakan Fidan şu ifadeleri kullandı:
“Ancak yine de tango yapmak için iki kişi gerekir. Dolayısıyla, bir mutabakata yönelik tek taraflı taahhüt, karşı tarafı, yani Ukraynalıları da aynı konuda ikna etmedikçe pek başarılı olmayabilir. Bence odaklanmamız gerekiyor. Onların da odaklanmasına ihtiyacımız var.”
F-35 GÖRÜŞMELERİNDE ÇÖZÜMÜN YAKIN OLDUĞUNU SÖYLEDİ
Bakan Fidan, ABD ile Türkiye arasında F-35 savaş uçaklarına ilişkin görüşmelerin devam ettiğini belirtti.
Sorunun ne kadar sürede çözülebileceği yönündeki soruyu yanıtlayan Fidan, çok yakında bir çözüme ulaşılabileceğini ifade etti.
TRUMP VE ERDOĞAN’IN ENGELLERİ KALDIRMA KARARI ALDIĞINI BELİRTTİ
Hakan Fidan, ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın geçen yıl eylül ayında Washington’da bir araya geldiklerinde F-35 projesi önündeki engelleri kaldırmaya karar verdiklerini söyledi.
Fidan, söz konusu iradenin bu görüşmeden önce de bulunduğunu ifade etti.
TÜRKİYE’NİN PARASINI ÖDEDİĞİ UÇAKLARI HATIRLATTI
Fidan, Türkiye’nin 5 veya 6 yıl önce F-35 savaş uçaklarının parasını ödediğini söyledi.
Türkiye’nin bu uçakları almasında herhangi bir sorun kalmayacağını düşündüğünü belirten Fidan, uçakların hangarda beklediğini ifade etti.
F-35 UÇAKLARININ HANGARDA BEKLEDİĞİNİ AÇIKLADI
Bakan Fidan şu ifadeleri kullandı:
“Başkan Trump ve Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yıl eylül ayında Washington’da bir araya geldiklerinde, hatta bu görüşmeden önce bile, F-35 projesiyle ilgili tüm engelleri ortadan kaldırmaya karar vermişlerdi. O zamandan beri bu konu üzerinde çalışıyoruz ve bence çok yakında bir çözüme ulaşacağız.”
Fidan, “Dolayısıyla, Türkiye’nin 5, 6 yıl önce parasını ödediği F-35’leri almasında herhangi bir sorun olmayacak. O F-35’lerin parasını ödedik. Uçaklar, bizim tarafımızdan teslim alınmak üzere hangarda bekliyor” dedi.
ABD KONGRESİNİN YASAL ENGELİNİ HATIRLATTI
Hakan Fidan, Amerikan Kongresinin özellikle Türkiye’yi hedef alan ve F-35 uçaklarının teslimini yasaklayan ABD Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası çıkardığını söyledi.
Fidan, mevcut yasal engele rağmen sorunun çözüleceğine inandığını belirtti.