Haber Ekspres Gazetesi’nden Turgay Kılıç’ın haberine göre, ESİAD Üçüncü Yatırım Zirvesi programı İstinye Park Hyatt Regency’nin konferans salonunda düzenlendi. İzmir Valisi Sayın Dr. Süleyman Elban, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı Sayın Fikri Ataoğlu, Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi Başkanı Sayın Burak Dağlioğlu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Dr. Cemil Tugay, İZTO Başkanı Sayın Mahmut Özgener, TÜRKONFED Başkanı Sayın Süleyman Sönmez, TÜSİAD Başkanı Sayın Orhan Turan, ESİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Sayın Bülent AKGERMAN ve YİK Üyeleri katıldı.
‘Bunlardan her zaman şikâyet ediyoruz’
Dr. Cemil Tugay, konuşmasında ‘hukuk, bağımsızlık ve diğer şikayetlerin sıkça dile getirilmesi üzerine konuşarak “Hukuk, bağımsız yargı gibi şeylerden ne zamandır şikâyet ediyoruz. Bu 22 yıldır değil, tüm iktidarlarda da bu konudan şikayetçi Bizler 2024 yılında ne zaman bunlardan şikayetçi olmayacağımızı konuşmalıyız. Ben siyasetçiyim. Burada bir siyaset üstü konulardan konuşuyoruz, bunu belirtmek isterim. Dönem dönem ağırlaşan ve sıkıntılı hale gelen ve arada nefes aldığımız döneme gelirken yine de nefes almadığımız durumlar oluyor. Türkiye büyüsün diye uğraşılıyor, bu yönde kamu eliyle ve kamudan bağımsız büyük yatırımlar yapılıyor. Zaman zaman bu yatırımlar azalsa da hatırı sayılı yabancı sermaye de ülkemize gelmiş, onlarla yaşıyoruz. Ekonominin büyüklüğü açısından ekonomimiz büyüktür diyemeyiz. Ama halkımız fakir, insanlarımız yoksul. İnsanlarımız büyük haksızlığa maruz kalıyor. Bunlara gözlerimizi kapatacak mıyız, yoksa Selçuk’ta olduğu gibi insanlarımızın açılık ve yoksullukla hayatını kaybetmeyi mi izleyeceğiz. Şükür ki Cumhurbaşkanımız bu konuda ‘Eğer bir bakanlığa gelen 18 defa gidilmiş ise ve o çocuklar bu konuda kurtarılmamış ise, bu durumdan sorumlu bakanlıktır’ demesinden dolayı kendisine teşekkür ediyorum. Adaletsizliğe asla izin vermemeliyiz. Bölgemizin çok değerli iş insanlarıyla ve sivil toplum kuruluşlarıyla bir araya geldiğimizde şehrimiz ve insanları için çalışan insanlar topluluğu gördüm ve onların desteklenmeleri gerektiğini de düşünüyorum” dedi.
‘Yatırım yapmak isteyenlerin yanındayız’
Başkan Tugay, yatırımcılara da seslenerek “İzmir Büyükşehir olarak yatırım yapmak isteyenleri, üretim yapmak isteyenlerin yanındayız. Ama ne yazık ki yerel yönetimde mevzuatımız çok yetki tanımıyor. İstediğimizi yapmak konusunda önemli sıkıntılar çekiyoruz. Bir siyasi parti altında olduğumuzu da bilmenizi isterim. Bizler de her türlü şartlarda çaba gösteriyoruz. İzmir’in planlaması için atılımcı bir planlama ajansı kurup bu ajans üzerinden İzmir’in her türlü potansiyelin de olmasını istedik. Bu konuda çok mesafeler aldık 7 ayda. Ve çok iyi noktaya doğru gidiyoruz. İzmir’in kent kimliği, mevcut potansiyelinin bir şeyleri çabalamak için destek verenlere de yürekten teşekkür ediyoruz. İzmir’in hangi alanda yatırım yapması konusunda İzmir’in kendi komitesinin ve toplumunun da karar vermesi gerekiyor. İş dünyası çok önemli bir topluluktur” şeklinde konuştu.
Tugay’dan hükümete rest
Başkan Cemil Tugay, ayrıca Bakü ziyaretine de değinirken sözleri arasında hükümete yüklenerek “Dün Bakü’den döndüm ve iki ayrı toplantıda konuştum. Genel olarak da oradaki ortamı değerlendirip izlemeye koyuldum. Çoğu ülkenin orada bir tür geri dönüşüm yaptığını gördüm. Bir şeyler yapıyormuş gibi görünmekteydiler. Yaşadığımız felaketin ciddiyetini kimse farkında değildi. Her şey yapıyormuş gibi yapıyordu. Dünyada ise iklim krizine neden olan ABD, Çin, Hindistan diye gidiyor. Onlar iklim krizlilerine karşı bizim gibi ülkelere teknoloji satmaya çalışıyor. Bunları anlatmalıyız. Elalemin çöp olacak saçma sapan güneş enerjilerini buraya yapmak bizleri onları çöplüğü yapmak demektir. Bir güneş panelinin 25 yıllık ömrü var. Bu salondaki ışıkların yarısını söndürsek daha kârlı oluruz. Ne zaman bilginin, bilimin ve içimizdeki akıllı insanlara kulak vereceğiz. Bunu Türkiye’ye soruyorum. Hani bizim buluşlarımız? Teknoloji transferi yapmak istiyoruz diyoruz, taklitçilikten bahsediyoruz. Bilmediğimiz bazı şeyler alıp burada kullanıyoruz. Bunları burada buradaki en büyük suçlu da devlettir. En fazla verimsizlik içerisinde olan, en büyük parayı harcayan, buna karşılık bu kaynakları çarçur eden de devlettir. Bunu milletin bilmesi lazım. Ne zamana harcadığı paranın gerçekten yararına ve verimliğini gözeten bir yatırım olması gerektiğini düşünürse o zaman bu ülkenin bir yararı olur. Enflasyonu hakkın kararlar alacaklar lazım. Bu ekonomik kriz depremden önceydi. Bunlarla partisiz, siyasetsiz ve tarafsız yüzleşemezsek olmaz. Bu konunun partisi yok. Adaletle, refah içerisinde, insanca yaşamayı fazlasıyla hak ediyorlar. 22 yılda 17 defa eğitim sistemi değişti dediler. Sınavlarımız ortada, kadroda kimler liyakat dışında atandığı ortada. Ülkelimizi bilim ülkesi olmalıyız, teknolojiyi satın alan değil. Rekabete de düşman gözüyle bakmamalıyız” ifadelerine yer verdi.
Ekonomi ve demokrasi birlikteliği
İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener, yaptığı konuşmada “Bugünkü gündemiyle ekonomik büyümeyi destekleyecek ve finansal kaynaklar gibi alanlarda bilgi alışverişi arttırmak için değerli bir platform oluşturmakta. Küresel olarak siyasi ve ekonomi konjonktür çok hızlı değişiyor. Ülkelerin ekonomik, sosyal ve çevresel olarak yatırımlar çok daha önemli. Jeopolitik risklerin arttığı, ABD’nin yeni yönetimin dış ticarete yöneldiği yerde dayanıklılığı arttıracak bir yerde her zamankinden daha fazla ihtiyaç var. Ekonomilerin ve rekabetin itici gücü olan yaratıcı ve özgürlük gücü olan demokratik ve yaşam alanı olması görülüyor. Demokrasi ve ekonomi arasındaki ilişkide sivil toplum ve özel sektöre yatırım yapması görülüyor. Bizler ise sivil toplum ve ekonomi arasında önemli bir köprü görevindeyiz. Demokrasi ve ekonominin karşılıklı ilişkilerinin doğru işletilmesi, hukukun üstünlüğü ve toplumsal yönetimin de şart olduğunu görüyoruz. Demokrasi, ekonomik büyümeyi teşvik edecek şekliyle istikrara katkı sağlarken, güçlü ve bağımsız ekonominin de katkıda bulunması gerektiğine inanıyoruz” ifadelerine yer verdi.
‘Limanlarımız büyük avantaj’
Başkan Özgener, “2024 yılının ilk 9 ayında ülkemizdeki doğrudan yatırım girişleri 7,7 milyar dolar gerçekleşti geçen yıla göre yüzde 8 arttı. Yüzde 22 ile bu takibi perakende sektörü aldı. Ülkemize yatırımı Hollanda, Almanya ile ABD yer aldı. Yabancı sermayenin daha fazla çekilmesi için yatırımcılara sunulan imkanların net olması gerekiyor. Yüksek enflasyon ortamında çıkılmasıyla hızla yerli ve yabancı üretkenlere yönelmeliyiz. Vergi sistemi ve akılcı teşvik programları da çok etkilidir. İzmir’i ticaret be yatırım açısında çekim merkezi haline getirmeyi, kaynaklarımızı ise etkin kullanarak geliştirmediğimiz yenilikçi ve özgürlükçü projelerde çalışıyoruz. Limanlarımız, teknopark ve diğer önemli kaynaklarımız İzmir için büyük bir avantajdır.
‘Hakkımız olana razı olmalıyız’
Dr. Süleyman Elban, “Yatırım konusunda ya da yatırımcılık konusunda anlatmak, o konuda sizlere bilgi vermek gibi bir hadsizliğe düşmek içerisinde değilim. Kendim Ankara’da olduğum dönemlerde olmak üzere devletimiz ve hükümetimiz yatırım ortamının iyileştirilmesi için çaba sarf etti. Bu konuda diğer sivil toplum ve sektörlerinde belirli çalışmalar yaptı. Bizler de anladığımız kadarıyla bu konuda bir sorun olduğunu gördük. O da kim tam olarak ne yapıyor ne işle meşgul gibi bu konuda bir karmaşa var. Herkes her işi yapıyor. Bu da sonuç almamızda sıkıntılara yol açıyor. Engelli araçlar için bir yasa çıkarılıyor, ama herkes o yasayı delen girişimlerde bulunup engelli araçtan almaya yelteniyor. Tarımda, diğer alanlarda durum hep aynı. En başta finansmana erişim için herkes o yola başvuruyor. Oysaki o konuda buna ihtiyacı olanlar için hazırlanmış. Ama herkes bu konuda yararlanmak için uğraşıyor. Biraz da bu konuda etik sorunu doğuyor. Hakkımıza razı olmamak gibi bir tavrımız var. Bu da ciddi soruna yol açıyor” şeklinde konuştu.
‘Zirve’nin İzmir’imizde olması kıymetli’
Vali Elban, yatırımcılık konusunu ele alırken toplantının İzmir’de olduğu konusunda şunları söyledi:
“Yatırımcılık risk alan insan, maceracı olarak adlandırıldı, doğrudur. Hem zaman hem desermayenin ve beyin gücünü ortaya koyan bir sistem ortaya koyuyor. Belirli üretim yapmaya, çalışıyoruz. Son dönemde ekonomik kanallarında yatırımcı konusu geniş değerlendirdiği için herkes de yatırımcı. Yatırımcı dediğimiz belirli bir girdiyi alıp kullanan ve belirli bir riski alan, belirli bir üretimi yaparken de uzmanlık ve tecrübesi olması gerekiyor. Bu konuda yapılan işlerle olumlu sonuç bekliyoruz. Herkesin hakkına razı olup alanını tam bilmesi gerekiyor. Sonrasında ise herkes kendi uzmanlığında ve dünyadaki gelişmeleri de takip ederse daha az riskle belirli üretimi de dikkate alarak iyi sonuçlar alabilecektir. Çünkü bugünkü oturumun konularından biri de otomotiv. Ucuz ve temiz enerjide Çin lider konumda. Avrupa ucuz ve temiz enerji kullanan otomotiv üretmediği sürece liderlik Çin’de kalacaktır. Güzel zirvenin İzmir’imizde yapılması kıymetlidir.”
