İzmir’in Buca ilçesinde 1967’den bu yana “Gecekondu Önleme Bölgesi” kapsamında kalan alanlara ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı, önceki iptal kararları ve mülkiyet sorunlarına yönelik yapılan yeni düzenlemeler doğrultusunda yeniden askıya çıkarıldı.
BUCA’DA GECEKONDU ÖNLEME BÖLGESİ PLANI YENİDEN ASKIDA
İzmir’in Buca ilçesi sınırlarında bulunan ve 1967 yılında Gecekondu Önleme Bölgesi (GÖB) ilan edilen alana ilişkin imar planları yeniden askıya çıkarıldı. 50001 ada 2–3 parseller, 50134 ada 1 parsel ve 50029 ada 1 parseli kapsayan planlar, geçmişteki yargı kararları ve mülkiyet sorunlarına yönelik düzenlemeler doğrultusunda güncellendi.
TOKİ tarafından hazırlanan yeni plan, Buca Belediyesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Maliye Hazinesi mülkiyetindeki taşınmazlara ilişkin değişiklikler içeriyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi’nin teknik raporlarında planın gerekçeleri, hukuki süreç ve revizyonların nedenleri ayrıntılı şekilde açıklandı.
GEÇMİŞ MAHKEME KARARLARI PLAN SÜRECİNİ BELİRLEDİ
2017 yılında TMMOB Şehir Plancıları Odası tarafından açılan dava sonucu İzmir 3. İdare Mahkemesi, planın “hara alanı” dışındaki bölümlerini iptal etmişti. Bu karar Danıştay tarafından 2019’da bozulsa da alanla ilgili yeni imar planları da itirazlarla karşılaşmaya devam etti.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin açtığı davalar sonucunda, daha önce yapılan 1/5000 ve 1/1000 ölçekli plan değişiklikleri İzmir 7. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. Mahkeme, özellikle:
-
Sosyal ve teknik altyapının yetersiz karşılandığı,
-
Su deposu ve pompa istasyonu bulunan alanların park alanına çevrilmesinin sakıncalı olduğu,
-
Eğitim ve belediye hizmet alanlarının eşdeğer karşılanmadığı
gibi gerekçeleri öne sürdü.
2023 ve 2024 yıllarında açılan davalarda da yürütmeyi durdurma ve iptal kararları çıktı.
MÜLKİYET SORUNLARI VE DONATI AÇIĞI GİDERİLİYOR
Yeni hazırlanan nazım imar planı ile 1965–1970 yıllarında Gecekondu Önleme Bölgesi kapsamında değerlendirilen ancak yıllardır tapu verilemeyen taşınmazların sorunlarının çözülmesi hedeflendi.
-
Maliye Hazinesi mülkiyetindeki 2.850 m²’lik alan, önceki planda “Belediye Hizmet Alanı” iken bu kez Konut Alanı olarak düzenlendi.
-
Buca Belediyesi’ne ait 50001 ada 2 ve 3 parseller, hem konut hem de belediye hizmet alanı (eğitim, sosyal ve idari tesis) olarak işlendi.
-
Mevcut otopark alanı korundu.
-
İlave nüfus ihtiyacını karşılamak amacıyla 50029 ada 1 parsel Sosyal Tesis Alanı olarak planlandı.
Plan açıklamalarında, kişi başı 22,5 m² donatı standardının karşılandığı ve halihazırda rehabilitasyon merkezi olarak kullanılan yapının buna dahil edildiği belirtildi.
KONUT ALANI YÜKSEK YOĞUNLUKLU OLARAK PLANLANDI
Bölgede oluşturulan yeni konut alanı, çevredeki yapılaşma koşulları dikkate alınarak yüksek yoğunluklu konut alanı (301–600 kişi/ha) olarak tanımlandı. Planın temel hedefinin, hem hak sahiplerinin mağduriyetini gidermek hem de bölgedeki sosyal altyapı ihtiyacını karşılamak olduğu kaydedildi.
Plan açıklama raporunda şu ifadeler yer aldı:
Söz konusu İmar Planı ile; ilçe sınırları içerisinde bulunan 1965-1970'li yıllarda Gecekondu Önleme Bölgesi dahilinde bulunan taşınmazlardan 775 sayılı kapsamında değerlendirilip tapuları verilmeyen taşınmazların durumu ile ilgili olarak; Maliye Hazinesi mülkiyetinde bulunan ve imar planında "Belediye Hizmet Alanı" olarak ayrılan taşınmazın yaklaşık 2.850 m² lik kısmının "Konut Alanı" olarak ayrılarak söz konusu sorunun giderilmesine ilişkin 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı hazırlanmıştır. Bunun yanı sıra halihazırda 50001 ada 3 numaralı parselin dışına yapılmış olan ve metruk durumdaki rehabilitasyon merkezinin parsel ile uyuşmazlığı da giderilmiştir. Planın amacı, bölgede geçmişte yürütülen kamulaştırma işlemleri neticesinde tapularını alamayan ve mülkiyet sorunları yaşayan hak sahiplerinin mağduriyetlerinin giderilmesidir. Bu doğrultuda hazırlanan 1/5.000 Ölçekli Nazım İmar Planı ile;
- Buca Belediyesi mülkiyetinde bulunan 50001 ada 2 ve 3 numaralı parsellerin bir kısmı hak sahiplerine verilmek üzere "Konut Alanı", bir kısmı ise "Belediye Hizmet Alanı (İ.B.Ş.B. Belediye Hizmet Alanı (Eğitim, Sosyal, Kültürel ve İdari Tesis Alanı))" olarak planlanmıştır. Otopark alanı ise korunmuştur.
- İlave konut alanlarının ihtiyaç duyacağı sosyal donatı alanlarının karşılanabilmesi için mülkiyeti Maliye Hazinesine ait 50029 ada 1 numaralı parsel, "Sosyal Tesis Alanı" olarak düzenlenmiştir.
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği gereği getirilen nüfusa karşılık ayrılması gereken her bir donatı alanının müstakil olarak ayrılması mümkün olmadığından yönetmelik gereği ayrılması gereken toplam kişi başı 22,50 m² olan donatı alanı bölgenin ihtiyacı olan sosyal tesis alanı olarak ayrılmıştır.
- Bunun yanı sıra iptal edilen planda eğitim tesisi olarak gösterilen alan her ne kadar bir önceki planda da eğitim tesisi olarak görünse de aslında rehabilitasyon merkezi olarak kullanılmakta olup alan içerisinde bu kullanıma ait yapı bulunmaktadır. Mülga plan üzerindeki gösterimde açıklamada da bu duruma yer verilmiştir.
- 50001 ada 2 ve 3 sayılı parselin yaklaşık 2.850 m²'lik kısmının konut alanı olarak, bir kısmının da park ve belediye hizmet alanı (eğitim, sosyal ve idari tesis alanı) olarak ayrılması ile hem hak sahiplerinin mağduriyetlerinin giderilmesi hem de yeni oluşacak konut alanlarının gereksinim duyacağı sosyal altyapı alanlarının karşılanması hedeflenmiştir.
- Gelişme Konut Alanı olarak önerilen alanda bölgesel yapılaşma koşulları dikkate alınarak çevresi ile uyumlu olacak şekilde yüksek yoğunluklu konut alanı (301- 600 kişi/ha) olarak belirlenmiştir.
