Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı başkanlığındaki heyetin hazırladığı HABAŞ faciası raporunu kamuoyuyla paylaştı. İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik tesislerinde 9 Kasım’da meydana gelen patlamayı değerlendiren raporda, işverenin yanı sıra kamu otoritesinin sorumluluğunun da araştırılması gerektiği belirtildi.
Kemal Kılıçdaroğlu’na da sunulan raporda, şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’ndaki iş kazası verilerine dikkat çekildi. Buna göre kayıp günlü iş kazası sayısı 2024’te 147 iken 2025’te 229’a yükseldi.
CHP heyeti raporu hazırladı
CHP Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı başkanlığındaki heyette CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, CHP Yüksek Disiplin Kurulu Başkanı ve İzmir Milletvekili Mahir Polat, CHP İzmir İl Başkanı Utku Gümrükçü ve CHP Aliağa İlçe Başkanı Engin Gündüz yer aldı.
Raporda, heyetin patlamanın ardından bölgede yürüttüğü çalışmalar ve yaptığı değerlendirmeler aktarıldı.
Önceki işçi ölümleri hatırlatıldı
Raporda, aynı tesiste 21 Ekim’de Hakan Doğan’ın, 5 Kasım’da ise Eyüp Eğinli’nin hayatını kaybettiği hatırlatıldı. Son ölümün üzerinden yalnızca dört gün geçtikten sonra patlamanın meydana geldiğine dikkat çekildi.
Raporda, önceki işçi ölümlerinin ardından hangi önlemlerin alındığının, eksikliklerin giderilip giderilmediğinin ve bu çalışmaların kimler tarafından denetlendiğinin açıklanması gerektiği ifade edildi.
İş kazaları bir yılda yüzde 55,8 arttı
Şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’ndaki verilere göre, kayıp günlü iş kazası sayısı 2024’te 147 iken 2025’te 229’a çıktı. Böylece bir yılda yüzde 55,8 artış kaydedildi.
Alt işveren çalışanlarındaki kaza sayısı da 38’den 83’e yükseldi. Bu gruptaki artış oranı yüzde 118,4 olarak hesaplandı.
Raporda, şirket yönetiminin ve denetim makamlarının bu artış karşısında hangi önlemleri aldığı sorgulandı. Eğitim ve toplantı sayılarının tek başına güvenli çalışma koşullarının sağlandığını göstermeyeceği vurgulandı.
“Bakan göndermekle sorumluluk bitmez”
Raporun sonuç bölümünde, iktidarın sorumluluğunun patlamanın ardından olay yerine bakan göndermekle sona ermeyeceği belirtildi.
Arama kurtarma çalışmalarının yürütülmesi, yaralıların tedavi edilmesi ve soruşturma açılmasının devletin temel görevleri olduğu ifade edilen raporda, asıl hesap verilmesi gereken dönemin işçilerin hayatını kaybetmesinden önceki süreç olduğu savunuldu.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın işletmenin denetlendiği ve ciddi bir sorun görülmediği yönündeki açıklamasına da değinildi. Raporda, bu açıklamanın Bakanlığı sorumluluktan kurtarmadığı, denetimlerin niteliğinin tartışılması gerektiği ileri sürüldü.
Kamu görevlilerinin de soruşturulması istendi
Raporda, patlamanın nedenlerinin bağımsız teknik incelemelerle ortaya çıkarılması talep edildi. Sorumluluğun yalnızca olay sırasında sahada bulunan çalışanlarla sınırlandırılmaması gerektiği belirtildi.
Bakım bütçesi, ekipmanların yenilenmesi, üretim takvimi, personel sayısı ve taşeron çalışma düzeni gibi kararların yönetim tarafından belirlendiğine dikkat çekildi. Bu nedenle yönetim kademelerinde alınan kararların çalışanların koşullarına etkisinin de incelenmesi istendi.
Şirket sahibi Mehmet Rüştü Başaran’ın da aralarında bulunduğu yöneticilerin gözaltına alınması, raporda soruşturmanın yönetim kademelerine uzanması bakımından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi. Ancak gözaltı işlemlerinin bütün sorumlulukların ortaya çıkarıldığı anlamına gelmediği vurgulandı.
Denetim görevini yerine getirmediği belirlenen kamu görevlilerinin de soruşturma kapsamında ele alınması talep edildi.
İşçilerin çalışma koşulları da araştırılsın
Raporda, kıdemli çalışanların işten çıkarılarak daha düşük ücretlerle yeniden işe alındığı yönündeki işçi anlatımlarının araştırılması istendi. İşten çıkarılma korkusu nedeniyle güvenlik sorunlarının bildirilemediğine ilişkin aile beyanlarına da yer verildi.
Bir işçinin tehlikeyi bildirdiğinde işini kaybetmekten korkmasının güvenlik mekanizmasının işlemesini zorlaştırdığı değerlendirmesi yapıldı.
Ayrıca ailelerin cenazelerini teşhis etmeye çalıştığı sırada üretimin ve ek vardiyanın sürdürüldüğüne ilişkin heyet açıklamaları rapora yansıdı. Daha sonra üretimin durdurulduğunun bildirilmesinin, aradaki süreçte hangi faaliyetlerin yürütüldüğünün açıklanması gereğini ortadan kaldırmadığı belirtildi.
Raporda, can güvenliği sağlanana kadar riskli faaliyetlerin durdurulması ve bu sürecin maliyetinin ücret kesintileri veya işten çıkarmalar yoluyla çalışanlara yüklenmemesi istendi.
Bakan Işıkhan’a istifa çağrısı
Serkan Sarı’nın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a yönelik istifa çağrısının gerekçelerine de raporda yer verildi. Bakanlığın, çalışanların hayatını koruyacak denetim düzeninin siyasi sorumluluğunu taşıdığı savunuldu.
Cumhurbaşkanının da yürütmenin başı olarak iş güvenliği politikasının sonuçları konusunda hesap vermesi gerektiği ifade edildi.
