Çocuk gelişimi ve yaralanmalar hakkında açıklama yapan Ortopedi ve Tramvatoloji Uzmanı Burak Önvural, bireyin sağlıklı eklemlere sahip olması için sporun her türlüsünü önerdiğini belirterek, “Burada yüklenici egzersizleri ön plana koymak gerek’’ dedi.
Haber Ekspres Gazetesi'nden Burcu Yanar'ın özel haberine göre, çocuklardaki spor yaralanmalarına dikkat çeken Op. Dr. Önvural, “Aslında erişkinlerinkine benziyor. Çocuk ortopedisi ile erişkin ortopedisi bazı farklılıklar gösteriyor. Çocukların metabolizması farklı, hızı farklı. 16-17 yaşlarındaki çocuk sporcularda ayak bileği bağ zedelenmeleri çok sık başımıza geliyor. Ayak bileği döndü deyip üstünkörü geçiliyor ama sonraki dönemlerde tekrarlama olasılığı çok yüksek oluyor. Çocuğun sporunun tamamen sekteye uğramasına sebep olabilir bu sebeple ciddiye alınmalıdır. Ağrı geçtikten sonra da o bağın rehabilite edilmesi gerekiyor. İkinci en sık başımıza gelen şey diz önü şişliği. Özellikle futbolcularda ve çok atlamalı zıplamalı sporlarda diz kapağının hemen altında bir şişlik olur” ifadelerini kullandı.
"Kaslar güçlendirilmeli"
Yaralanmaların nedenlerine de değinen Op. Dr. Burak Önvural, “Yaralanmalar aslında kaslar o kadar kuvvetli olmadığı için oluyor. Basketbolcularda, yüzücülerde, voleybolcularda çok sık görülebiliyor. Bir sakatlığı önlemenin ana yolu aslında o eklem ve çevresindeki kasların güçlendirilmesinden geçer. Bu kuvvetlendirme yeteri kadar yapılmadığında kronik yapılan sporlarda sakatlık yaşama ihtimaliniz çok daha sık olabiliyor. Örneğin bir yüzücü sık sakatlanıyorsa eğer omuz antrenmanlarını normalin 2-3 katı fazla yapması gerekiyor. Çok kuvvetli eklemlere ihtiyacı var. Spor sağlık için şart ama profesyonel spor sağlık için zararlı” diye belirtti.
Çocukları hormonsuz beslenme ile korumanın mümkün olmadığını söyleyen Önvural, “Günümüzde çocukları şu an hormonsuz şekilde beslenme ile korumak çok mümkün değil. Belki pratikte yapılabilecek en güzel şey hangi besinlerin insan sağlığını nasıl etkilediğini bilip ona göre hareket etmek. Özellikle süt ürünleri, tavuk gibi protein ağırlıklı tüketimde yüksek oranlı hormon olabiliyor. Bunlara alternatif kalsiyum kaynakları en azından daha dengeli beslenmek için önemli. Mesela kalsiyumu tahinden, susam yağından da alabilir. Tavukgöğsü tüketimi yerine bitkisel proteinler tüketmek sağlıklı olabilir. Örneğin; nohut gibi bezelye gibi besinler alternatif protein tüketimi için tercih edilebilir” diye konuştu.
Çocukların doğumundan gelişiminin sonuna kadar ortopedi ihtiyacı gerektiğini dile getiren Op. Dr. Burak Önvural, “Çocukların yürümeye başlama dönemi aileler için stres ve sıkıntı kaynağı olabiliyor. Kimisi 8-9 aylık yürüyebilirken kimisi için de yürüme zamanı 12-16 aylara kadar çıkabiliyor. Biz genel olarak çocuğun yürümeye başlamasının 6. ayından itibaren değerlendirmeyi daha çok tercih ediyoruz. Bu süreç içerisinde yaşının her evresinde ortopedi ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
Ayakların ortopedik şekilde rahat olabilmesinin sırlarını açıklayan Önvural, “Aslında en güzel yürüme şekli yalın ayak yürüme. Tabii bunlar toprak, çim, kum gibi yerler. Çünkü bu yerler ayak sinirlerini uyarabilecek zeminler. Bunun dışında çocuğun rahat tabanlı ayakkabılar giymesini tercih ediyoruz. Bunlar ortopedik sorunları olmayan çocuklar için önerilerimiz. Çocuğun arkadan görüntüsünde topuğu yere değiyorsa çocuğun problemi yok demektir. Eğer çok ciddi esneme varsa dışa veya içe doğru o zaman o ayağa uygun olabilecek taban destekli ayakkabıları öneriyoruz. Ayakkabının ortopedik olması ise tabanının kalın ve yumuşak olmasından geçiyor.
Yüklenici egzersizler
Bireyin sağlıklı eklemlere sahip olması için sporun her türlüsünü önerdiği ifade eden Önvural, “Burada yüklenici egzersizleri ön plana koymak gerek. Ekleme hafif de olsa ağır ve yük bindirecek egzersizler büyüme plağının aktiflendirmesini tetikliyor. Bu anlamda sporun her türlüsü bunun için çok faydalı. Özellikle 14-15 yaşlarından sonra hafif ağırlıklı antrenmanları da dahil ediyorum. Bunların yapılması genel vücut kondisyonu ve bireyin sağlıklı eklemler kazanmasında büyük rol oynuyor. Çocukların yoğun bir spora katılması çok önemli, günümüz jenerasyonu daha durağan ve telefon ile vakit geçiriyor. Ancak bu dönemde yapılacak egzersiz ve spor gelecek vücut sağlığı için daha anlamlı hale geliyor. Özellikle 30-40 yaşından sonra hiç spor yapmamış bir kişiye spor yaptırmak bir alışkanlık haline gelemiyor. Bu evrede çocuğa protein ağırlıklı besin zinciri oluşturmak onların gelişimi için de çok önemli. Oransal olarak proteinden ne kadar çok beslenirse gelişiminin maksimum evresine kadar çocuk erişebiliyor” diye konuştu.
Ağrı vücudun dostu
Sebepsiz yere oluşan bacak ağrıları için de konuşan Op. Dr. Önvural, “Çocuklarda oluşan bacak ağrıları büyüme atağı döneminde oluyor ve bu çok sık başımıza geliyor. Büyüme atağında olan ağrılar büyümenin yavaşlamaya geçildiği dönemde ise eskisi kadar şiddetli olmuyor. Bu süreçte bir tedavi önermiyoruz. Ancak sporcu çocuklarda hızla kemiğin uzaması ve boy atmasına tendonların eşlik edememesine bağlı hastalıklar oluyor. Bunlar sıçrayıcı spor yapan çocuklarda topukta, diz önünde şişlik şeklinde kendini gösteriyor. Bunları ise esneme, germe, ağrı kesici, buz uygulamak gibi tedavilerle önleyebiliyoruz. Ağrıyı aslında vücudun dostu diye nitelendiriyorum” dedi.
