Türkiye genelinde kırmızı et fiyatlarında son bir ayda yaşanan hızlı artış, et ürünlerini birçok hane için ulaşılması güç hale getirdi. Kuşbaşı ve kıyma gibi temel ürünlerdeki yükseliş, dar gelirli ve emekli vatandaşların et tüketimini ciddi biçimde sınırlandırdı.
Son veriler, birçok et ürününde yüzde 17 ile yüzde 35 arasında fiyat artışı yaşandığını ortaya koyuyor. İstanbul’da 25 Kasım–20 Aralık tarihleri arasında yağsız kıymanın kilogram fiyatı 700 liradan 900 liraya yükseldi. Kuşbaşı et 780 liradan 990 liraya çıkarken, dana döş yüzde 17, biftek ise yüzde 33 oranında zamlandı.
Bonfilenin kilogram fiyatı 1.700 liradan 2.300 liraya yükselirken, bir kilogram pirzola 1.600 liradan satılmaya başlandı. Dört adet pirzoladan oluşan paketlerde tek bir pirzolanın fiyatı 400 liraya kadar çıktı.
Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği’ne (TÜSEDAD) göre, ülke genelinde görülen şap hastalığı fiyat artışında etkili oldu. Hastalık nedeniyle besi hayvanlarında yüzde 30, süt sığırlarında ise yüzde 20 kayıp yaşandığı tahmin ediliyor.
Et ithalatına rağmen, reyonlardaki fiyat artışının devam ettiği belirtiliyor.
Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin 18 Aralık verilerine göre dana karkas kesim fiyatı kilogram başına 559,3 liraya çıktı. Bu rakam, bir önceki aya göre yüzde 12, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 59,5 artış anlamına geliyor.
Dana karkas fiyatı 20 Kasım’da 500 lira, 16 Ekim’de 463 lira seviyesindeydi.
TÜİK verilerine göre son dört yılda ortalama gıda fiyatları yüzde 584 artarken, dana eti fiyatları yüzde 825 yükseldi. Küresel karşılaştırmalara göre dünyada kırmızı etin ortalama kilogram fiyatı 6,6 dolar seviyesinde bulunurken, Türkiye’de bu rakam 17,8 dolara çıktı.
Bu tablo, Türkiye’yi kırmızı etin en pahalı tüketildiği ülkeler arasına taşıdı.
OECD-FAO Tarım Görünümü 2024–2033 raporuna göre kişi başına yıllık kırmızı et tüketimi OECD ülkelerinde 34,8 kilo, Avrupa’da 34,5 kilo olurken, dünya ortalaması 18,1 kilo seviyesinde. Türkiye’de ise alım gücündeki düşüş ve fiyat artışları nedeniyle bu rakam 16,6 kiloda kaldı.
Türkiye Kasaplar Federasyonu Başkanı Osman Yardımcı, fiyat artışlarının et kıtlığından kaynaklanmadığını savundu. Yardımcı, Türkiye’nin hiçbir bölgesinde et sıkıntısı yaşanmadığını belirterek, fiyat artışlarının maliyet kaynaklı olduğunu ifade etti.
Yardımcı, “Kasaplar eti 600 liraya alıyor, maliyeti 950 liraya yaklaşıyor. Esnaf kâr etmiyor” dedi.