Evrimsel biyolog Jenny Graves, Y kromozomunun genlerinin yüzde 97’sini kaybettiğini belirterek milyonlarca yıl içinde tamamen yok olabileceğini açıkladı. Bilim dünyası bu iddiayı tartışıyor.
Y KROMOZOMU GEN KAYBIYLA KARŞI KARŞIYA
Evrimsel biyolog Jenny Graves, erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomunun atalarından gelen genlerin yüzde 97’sini kaybettiğini vurgulayarak, kaybın devam etmesi halinde birkaç milyon yıl sonra Y kromozomunun tamamen yok olabileceğini ifade etti.
Genetik mekanizma gereği anneler her zaman X kromozomu, babalar ise X veya Y kromozomu aktarıyor. Baba X verdiğinde kız, Y kromozomu verdiğinde erkek çocuk dünyaya geliyor. Uzmanlar, X kromozomunun Y’ye göre çok daha geniş bir genetik materyale sahip olduğunu belirtiyor.
BİLİM İNSANLARI UYARIYOR: “Y KROMOZOMU ERİYOR”
ScienceAlert’in aktardığına göre Graves’in analizleri, son 300 milyon yıllık evrimsel geçmişte Y kromozomunun ciddi bir küçülme yaşadığını gösteriyor. Graves, insanların birkaç milyon yıl sonrası için erkeklerin yok olacağı endişesine gereğinden fazla anlam yüklediğini belirterek şu ifadeyi kullandı:
“Biz sadece 0,1 milyon yıldır insanız. Önümüzdeki yüzyılı atlatabilirsek bile şanslıyız.”
Y KROMOZOMU OLMAYAN MEMELİ TÜRLERİ VAR
Bilimsel örnekler, Y kromozomunun yok olmasının türlerin tamamen yok olacağı anlamına gelmediğini gösteriyor. Araştırmalara göre bazı memeli türlerinde Y kromozomu tamamen kaybolmuş durumda ancak üreme işlevleri devam ediyor. Üç farklı köstebek faresi türünde artık yalnızca X kromozomu bulunuyor. Y kromozomundaki cinsiyeti belirleyen genler, evrim sırasında başka kromozomlara taşınmış durumda. Bu türlerde erkeklik özellikleri ve üreme yeteneği korunuyor. 2020’de PNAS’ta yayımlanan Hokkaido Üniversitesi araştırması, iki tür dikenli farenin Y kromozomunu tamamen kaybettiğini, buna rağmen üremeyi sürdürebildiğini ortaya koydu. Uzmanlara göre bu örnekler, gelecekte insanlarda da Y kromozomu işlevlerinin başka kromozomlara taşınabileceğini gösteriyor.
Uzmanlar hâlâ iki farklı görüşte birleşmiş değil. Bir grup bilim insanı Y kromozomunun tamamen yok olacağını savunurken, diğer bilim insanları gen transferi sayesinde erkekliğin devam edeceğini düşünüyor.
