CHP İzmir İl Başkan Yardımcısı, mimar ve yerel yönetimler uzmanı Erkut Tamay, İzmir’in Dikili ilçesinde tarımsal üretimi, araştırmayı, eğitimi ve pazarlamayı bir araya getirecek “Sevginin Kenti Dikili Bereket Üretim, Bilim ve Eğitim Kooperatifi” projesinin hayata geçirilmesi için çağrıda bulundu. Tamay, önerilen projeyle yerel ürünlerin katma değerinin artırılmasını, üreticilerin pazara erişiminin güçlendirilmesini ve bölgede 600 kişiye istihdam sağlanmasını hedeflediklerini belirtti.
Dikili’nin Deliktaş bamyası, Bademli koruk suyu, zeytin ve zeytinyağı, çam fıstığı ve Ege otlarının yanı sıra mısır, pamuk ve jeotermal seralarda yetiştirilen domates, çilek ve yaban mersini gibi ürünlere sahip olduğunu vurgulayan Tamay, bu çeşitliliğin üretici lehine sürdürülebilir bir ekonomik modele dönüştürülmesini önerdi.
Tamay, “Dikili’nin bereketini yalnızca tarlada bırakmayalım. Üreticimizin emeğini değerinde satabildiği, ürünlerimizin Türkiye’nin farklı illerine ulaştığı, gençlerimizin tarımı bilim ve teknolojiyle buluşturduğu bir yerel kalkınma modeli oluşturalım” dedi.
Üretim, satış, araştırma ve eğitim aynı merkezde buluşacak
Proje kapsamında yaklaşık 3 bin 500 metrekare kapalı alana ve 9 bin metrekarelik örnek bir yerleşkeye sahip merkez kurulması öneriliyor. Taslakta yöresel ürün satış alanları, ürün kabul ve paketleme birimleri, soğuk hava depoları, tarımsal araştırma laboratuvarı, eğitim sınıfları, dijital tarım ofisi ve uygulamalı üretim alanları yer alıyor.
Merkezde Dikili’nin yerel ürünlerinin işlenmesi, paketlenmesi ve markalaştırılmasıyla ürünlerin katma değerinin artırılması amaçlanıyor. Üreticilerin ürünlerini ortak bir sistem üzerinden pazara sunması; kalite, izlenebilirlik ve sürdürülebilir üretim standartlarının geliştirilmesi de projenin hedefleri arasında bulunuyor.
Tamay, satış ağının İzmir’in yanı sıra İstanbul, Ankara, Antalya ve Bursa gibi kentlere uzanmasını önerdi. İnternet üzerinden satış, kurumsal tedarik anlaşmaları ve ortak markalaşmanın bu ağın geliştirilmesinde kullanılabileceğini belirtti.
Üniversiteler, belediyeler, üretici örgütleri ve tarım kurumlarıyla iş birliği yapılarak toprak ve su yönetimi, topraksız tarım, gıda güvenliği ve sürdürülebilir üretim alanlarında eğitim ve araştırmalar yürütülmesi de önerilen çalışmalar arasında yer alıyor.
Kooperatif için Demirtaş–Deliktaş bölgesi önerisi
Tamay, kooperatif merkezinin konumu için Dikili’nin Demirtaş ve Deliktaş mahalleleri arasındaki bölgenin ön değerlendirmeye alınmasını önerdi. Bu öneride ulaşım olanakları ve yerleşke planlamasına elverişlilik öne çıktı.
Üretim alanlarına ve ana ulaşım güzergâhlarına erişimin kolaylaştırılmasının ürünlerin merkeze taşınması ve farklı pazarlara sevk edilmesi açısından önemli olduğunu belirten Tamay, yer seçiminin bilimsel veriler, ulaşım olanakları ve kamu yararı doğrultusunda yapılması gerektiğini ifade etti.
Tamay, “Kuracağımız merkez hem üreticimizin kolayca ulaşabileceği hem de ürünlerimizin güvenli ve verimli biçimde işlenip pazara ulaştırılabileceği bir noktada olmalı. Yer seçimini bilimsel veriler, ulaşım olanakları ve kamu yararı doğrultusunda yapmalıyız” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa’daki kooperatif modelleri örnek gösterildi
İspanya’da faaliyet gösteren Anecoop ile Danimarka’daki çiftçi kooperatiflerinin deneyimlerinin Dikili için örnek oluşturabileceğini belirten Tamay, üreticilerin ortak satış gücünü artıran, bilimsel bilgiyi üretime taşıyan ve ürünleri doğrudan pazara ulaştıran modellerin yerel koşullara uyarlanmasını önerdi.
Dikili ürünleri için ortak marka hedefi
Kooperatifin üretim ve pazarlama planlamasında Deliktaş bamyası, Bademli koruk suyu, zeytin ve zeytinyağı, çam fıstığı ve Ege otlarının yanı sıra mısır, pamuk, sera domatesi, çilek ve yaban mersininin de değerlendirilmesi öngörülüyor.
Tamay’ın önerisine göre öncelikle ürünlerin mevsimsel özellikleri, üretim miktarları, işleme ihtiyaçları ve pazar talepleri dikkate alınarak üretici envanteri hazırlanacak. Hangi ürünlerin hangi ölçekte işleneceği ve hangi pazarlara yönlendirileceği bu çalışmanın ardından belirlenecek.
Ortak ambalaj, kalite standartları, tanıtım çalışmaları ve dijital satış kanallarıyla Dikili ürünlerinin bilinirliğinin artırılması, üreticilerin bireysel pazarlama yükünün azaltılması ve ortak bir yerel markanın geliştirilmesi amaçlanıyor.
“Yerel kalkınma üreticiyle birlikte planlanmalı”
Projenin uygun kamu destekleri, kooperatif ortaklığı ve kurumsal iş birlikleriyle aşamalı olarak hayata geçirilebileceğini belirten Tamay, ilk aşamada üretici envanteri, pazar araştırması, fizibilite ve arazi değerlendirmesi yapılması gerektiğini kaydetti.
Tamay, “Dikili’nin üreticilerini, yerel yönetimlerini, üniversiteleri ve ilgili kurumları ortak akılla hareket etmeye çağırıyorum. Amacımız yalnızca bir bina yapmak değil; üreticinin kazandığı, gençlerin öğrendiği, bilimin üretime katkı sunduğu ve Dikili markasının ülke çapında güçlendiği kalıcı bir kalkınma modeli kurmaktır” dedi.
Tamay, “Sevginin Kenti Dikili Bereket Üretim, Bilim ve Eğitim Kooperatifi” projesiyle bölgede yaşayan 600 kişinin istihdama kavuşmasının hedeflendiğini belirtti.
