Ege TV'de yayınlanan "Şehnaz Yılmaz ile Farklı Bakışlar" programında, Dokuz Eylü Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Temel Eğitim Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Koştumoğlu, fotoğraf sanatının tarihsel gelişimi ve teknolojik evrimi üzerine değerli bilgiler paylaştı. Haber Ekspres Gazetesi'nden Burcu Yanar'ın özel haberine göre, resimden fotoğrafa geçiş sürecini, fotoğraf makinelerinin toplumsal etkisini ve dijitalleşmenin getirdiği değişimleri ele alan Koştumoğlu, yapay zekanın fotoğraf sanatındaki rolüne de dikkat çekti.
Fotoğraf makinesi nasıl ortaya çıktı?
Resimden fotoğrafa geçiş sürecini anlatan Prof. Dr. Mehmet Koştumoğlu, “19. Yüzyılda fotoğraf kimyasalı bulundu. Aslında fotoğraf makinesi çok daha önceden bulunmuştu. Eski Yunan’da bile vardı. İspanya’da bulunan eski mağaralardaki resimlerden bu yana özellikle orta çağda ve sonrasında rönesansla birlikte gelişen sanat üzerinde insanlar kiliselerde veya saraylarda soyluların evindeki resimlere gıptayla bakıyorlardı. Fakat çok pahalıydı. Bu resimleri yapan ressamlar belli yerlerde ikame ediliyordu. O yüzden fotoğrafın kimyasalının bulunuşu ve bu görüntünün oluşumundan sonra halk tarafından genel olarak çok hızlı bir şekilde sahiplenildi. Halkın kabul ettiği bir şeydi. Resim yaptıramıyorlardı ama fotoğraf çektirebiliyorlardı. Elimizde 200 yıllık fotoğraflar mevcuttur. Bu fotoğraflar başta siyah beyazdı. 1920’lerde Almanların Leica dedikleri 35 mm ile 36 pozluk filmler oluşması bir standart oluşturdu” diyerek fotoğrafın gelişimi hakkında bilgiler verdi.
Fotoğraf makinesinin gelişim süreci
Teknolojik gelişim süreçlerinden de bahseden Prof. Dr. Koştumoğlu, “1910’larda Amerika’da Kodak firması kuruldu. İlk defa kutu makineyi yaptılar. Yaklaşık 10 poz çekiyordu ve slogan şuydu; ‘Siz düğmeye basın gerisini biz hallederiz.’ İkinci dünya savaşı sıralarında Almanlar tarafından renkli fotoğraf kuruldu. 1950’li 60’lı yıllara geldiğimizde poloraid ortaya çıktı. 1990’lı yıllarda ise dijitaller ortaya çıktı. Artık herkesin elinde” diye konuştu.
Fotoğraf sanat mıdır, teknoloji midir?
Fotoğrafla sanatın iç içe olduğunu söyleyen Başkan Koştumoğlu, “Fotoğrafta birebir sanat olduğunu söylerken şunu da söylemek lazım. Fotoğraf dijitalle çektiğiniz zaman sanat olmuyor diye bir şey yok. Dijital fotoğraf makinesi ile çekilen ve cep telefonu ile çekilen fotoğraf arasında pek de bir fark yoktur. Her şeyden önce fotoğraf makinesi bir kopya makinesidir. Belgelemedir. Bunun içine her şey girer. Ünlü fotoğraf sanatçısı kendisini foto muhabiri olarak nitelendirir” sözlerine yer verdi.
Teknoloji ve fotoğraf
Akademisyen Mehmet Koştumoğlu, yapay zekanın fotoğrafın gelişime katkısı hakkında da konuşarak, “Artık photoshopların ve fotoğrafın içine de artık yapay zeka girdi. Teknoloji inanılmaz gelişiyor. Gerçeküstücülük ortaya çıkıyor. Bugün bir Salvador Dali’nin yaptığı resimle bugün çektiğimiz bir fotoğrafta kullandığımız yapay zeka hepimizi Dali yapıyor” açıklamasında bulundu.