Fransa’da sömürgecilik döneminin simgelerinden biri olarak görülen “Kara Kanun”, Fransız Ulusal Meclisi’nin oy birliğiyle aldığı kararla resmen yürürlükten kaldırıldı. Karar, insan hakları ve sömürge geçmişiyle yüzleşme açısından tarihi bir adım olarak değerlendirildi.
1685 yılında yürürlüğe giren düzenleme, Fransız kolonilerindeki kölelerin yaşamına ilişkin insanlık dışı uygulamaları içeriyordu. Fransa’da kölelik 1848 yılında kaldırılmış olsa da söz konusu yasa bugüne kadar resmen iptal edilmemişti.
Fransız Meclisi’nden oy birliğiyle karar
Fransa Ulusal Meclis Başkanı Yael Braun-Pivet, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ulusal Meclis’in “insanlık, eşitlik ve evrensellik adına hukuki olarak insanlık dışı olan Kara Kanun’u oy birliğiyle kaldırdığını” duyurdu.
Braun-Pivet ayrıca Fransa’nın geçmişiyle “şeffaflık içinde” yüzleşmeye devam ettiğini ifade etti.
Sömürge topraklarında etkileri sürüyor
Fransız kolonilerinden Guadeloupe milletvekili Max Matiasin de mecliste yaptığı konuşmada, Kara Kanun’un etkilerinin bugün dahi hissedildiğini söyledi.
Matiasin, yasa yürürlükte olmasa bile resmen kaldırılmamış olmasının büyük bir çelişki olduğunu belirterek, tarihi düzenlemenin tamamen iptal edilmesini olumlu karşıladıklarını ifade etti.
Kara Kanun neyi içeriyordu
Fransa’nın 1685 yılında yürürlüğe koyduğu Kara Kanun, kolonilerde köleleştirilen insanların yaşam biçimlerini, dini uygulamalarını ve çalışma düzenlerini belirleyen maddeler içeriyordu.
Yasa kapsamında köleler “taşınabilir mülk” olarak tanımlanırken, düzenleme köle ticaretinin hukuki dayanaklarından biri olarak kabul ediliyordu.
1848 yılında köleliğin kaldırılmasıyla birlikte yasa fiilen geçersiz hale gelse de resmi olarak yürürlükten kaldırılmamıştı.
İnsan hakları açısından sembolik önem taşıyor
Uzmanlar, Fransa’nın aldığı kararın yalnızca hukuki değil, aynı zamanda sembolik açıdan da önemli olduğunu değerlendiriyor.
Kararın, Avrupa’daki sömürgecilik geçmişiyle yüzleşme tartışmalarını yeniden gündeme taşıması bekleniyor.
