Fransa'da lise öğrencilerinin eğitim sistemindeki sorunlara karşı başlattığı protestolar üçüncü haftasına girerken ülke genelindeki gerilim büyüyor. Paris bölgesinde başlayan eylemler farklı kentlere yayılırken, şimdiye kadar 5 binden fazla kişi gözaltına alındı. Hükümetin verilerine göre 24 okul yakıldı veya tahrip edildi, yüzlerce okulda ise güvenlik gerekçesiyle eğitime ara verildi.
Öğrencilerin tepkilerinin merkezinde öğretmen ve personel eksikliği, kalabalık sınıflar, kötü durumdaki okul binaları ve yoğun ders programları bulunuyor. Protestoların 6 Ekim Salı günü daha geniş katılımla sürmesi beklenirken, sendikaların da eylemlere destek vermesiyle hükümet üzerindeki baskının artması bekleniyor.
Binden fazla lisede eylem
Protestoların en yoğun günlerinden biri olan 1 Ekim'de ülke genelinde 1027 lisede eylem düzenlendi. Fransa İçişleri Bakanlığı verilerine göre bu okulların 222'sinde girişler bloke edildi. Aynı gün 1949 kişi gözaltına alınırken, 305 polis ve jandarmanın yaralandığı açıklandı.
2 Ekim'de de 735 okulun eylemlerden etkilendiği, 158 okulun çevresinde ise yetkililerin "şehir şiddeti" olarak nitelendirdiği olayların yaşandığı bildirildi. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, o gün 1747 kişinin gözaltına alındığını ve pazartesi itibarıyla toplam sayının 5 bini aştığını açıkladı. Gözaltına alınanların yüzde 85'inin reşit olmadığı belirtildi.
24 okul yakıldı veya tahrip edildi
Eğitim Bakanlığı, protestolar kapsamında 24 okulun yakıldığını veya tahrip edildiğini açıkladı. Reuters'ın 5 Ekim tarihli haberine göre olaylarda 78 eğitim çalışanı yaralandı. Protestolar nedeniyle çok sayıda okulda güvenlik gerekçesiyle eğitim faaliyetleri tamamen veya kısmen durduruldu.
Bazı öğrencilerin polis müdahalesi sırasında kullanılan araç ve silahlar nedeniyle yaralandığı yönündeki iddialar da tartışmaların merkezinde yer alıyor. Güvenlik güçlerinin müdahalesinin orantılı olup olmadığı konusunda hükümet ile protestocular ve muhalif çevreler arasında görüş ayrılığı bulunuyor. İçişleri Bakanı Nuñez ise güvenlik güçlerinin müdahalesini savunarak olaylara yönelik müdahalenin gerekli olduğunu belirtiyor.
Yüzlerce okulda eğitime ara verildi
Fransa'da yaklaşık 3 bin 700 lise bulunuyor. Eğitim Bakanlığı, güvenlik koşullarının yeterli olmadığı gerekçesiyle 5 Ekim Pazartesi günü 400 ila 500 okulda eğitimin tamamen veya kısmen durdurulduğunu açıkladı.
Protestoların özellikle okulların girişlerinin bloke edilmesi, çevrede yangın çıkarılması ve güvenlik güçleriyle yaşanan çatışmalar nedeniyle ülke genelinde eğitim faaliyetlerini etkilediği bildiriliyor.
Hükümet kriz toplantısı yaptı
Protestoların büyümesi üzerine Başbakan Sébastien Lecornu başkanlığında bakanlıklar arası kriz toplantısı gerçekleştirildi. Hükümet, başlangıçta eğitim sistemindeki sorunlara yönelik taleplerle başlayan hareketin bazı bölgelerde şiddet olaylarına dönüştüğünü savunuyor.
İçişleri Bakanı Laurent Nuñez ise CRS çevik kuvvet birlikleri ile mobil jandarmaların görevlendirilmesi talimatını verdi. Böylece yerel polis birimlerinin yanı sıra uzman toplumsal olaylara müdahale ekipleri de protestolarda daha yoğun şekilde görev almaya başladı.
Hükümet ile muhalefet karşı karşıya
Protestoların siyasi boyutu da giderek belirginleşiyor. Hükümet, Boyun Eğmeyen Fransa'yı eylemleri siyasi olarak körüklemekle suçluyor. Parti yönetimi ise şiddet olaylarını kınarken hükümetin öğrencilerin taleplerini yaşanan şiddet olaylarıyla bir bütün olarak değerlendirmesine tepki gösteriyor.
Sendikalar da eylemlere katılıyor
6 Ekim Salı günü yapılması planlanan yeni gösteriler, Fransa'daki protestolar açısından kritik bir aşama olarak görülüyor. Eğitim sendikaları ve öğrenci örgütlerinin yanı sıra CGT gibi büyük işçi sendikaları da çalışanlara eylemlere katılma çağrısı yaptı.
Protestoların lise öğrencilerinden üniversitelere, öğretmenlere ve çalışanlara doğru genişleme ihtimali hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor. Yüzlerce okulda eğitim faaliyetlerinin aksadığı ve güvenlik güçlerinin sahadaki varlığının artırıldığı süreçte gözler 6 Ekim'deki gösterilere çevrildi.
