Yemen’de İran destekli Husilerin, Babülmendep Boğazı’ndan geçen ticari gemilerden geçiş ücreti alma hazırlığında olduğu iddia edildi. Uygulamanın hayata geçirilmesi halinde küresel ticaret maliyetlerinin artabileceği, enerji sevkiyatında yeni sorunlar yaşanabileceği ve bölgedeki gerilimin farklı bir boyuta taşınabileceği belirtiliyor.
Husiler ticari gemilerden ücret almayı değerlendiriyor
Yemen’deki Husilerin, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlayan stratejik Babülmendep Boğazı’ndan geçen ticari gemilere yönelik yeni bir uygulama üzerinde çalıştığı öne sürüldü.
Reuters’a konuşan bölgesel kaynaklara göre Husiler, uluslararası ticarette kritik öneme sahip bu geçiş noktasını kullanan gemilerden ücret alınmasını değerlendiriyor.
Hazırlanan taslakta Çin’e ait gemilerin uygulamadan muaf tutulmasının planlandığı ifade edildi. Ancak uygulamanın ne zaman başlayacağına ilişkin henüz kesin bir tarih bulunmuyor.
İran'ın sürece dahil olduğu iddiası
Bölgesel kaynaklara göre İranlı yetkililer ile Husi temsilcileri arasında yapılan görüşmelerde geçiş ücreti planı gündeme geldi.
İddiaya göre İranlı danışmanlar, Husilere bu sistemin yönetilmesi için oluşturulacak yapıyla ilgili destek verdi.
Bu durum, İran’ın Husiler üzerindeki etkisinin yalnızca askeri destekle sınırlı olmadığı, ekonomik ve idari alanlarda da rol oynadığı yönündeki değerlendirmeleri gündeme getirdi.
Babülmendep Boğazı neden önemli?
Babülmendep Boğazı, dünya deniz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Bu güzergâh üzerinden:
- Avrupa-Asya ticaretinin önemli bölümü,
- Petrol ve LNG sevkiyatları,
- Konteyner taşımacılığı,
- Küresel tedarik zincirlerinin büyük kısmı gerçekleştiriliyor.
Boğazda yaşanabilecek yeni bir kriz, yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ekonomiyi de doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir.
Küresel ticaret maliyetleri artabilir
Uzmanlara göre Husilerin ticari gemilerden ücret almaya başlaması halinde deniz taşımacılığı maliyetlerinde artış yaşanabilir.
Ek maliyetlerin navlun fiyatlarına yansıması durumunda:
- İthal ürün fiyatlarında yükseliş görülebilir.
- Küresel enflasyon üzerindeki baskı artabilir.
- Teslimat süreleri uzayabilir.
- Bazı şirketler daha uzun deniz rotalarını tercih edebilir.
Özellikle enerji, otomotiv, elektronik ve perakende sektörlerinde maliyet baskısının artabileceği değerlendiriliyor.
ABD ve İsrail açısından yeni gerilim başlığı
Husiler, son dönemde İsrail bağlantılı olduğunu öne sürdükleri gemilere ve bölgedeki ticari deniz trafiğine yönelik saldırılar düzenledi.
ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri ise Kızıldeniz’de deniz güvenliğini sağlamak amacıyla operasyonlar yürütüyor.
Husilerin Babülmendep geçiş ücreti uygulamasını hayata geçirmesi halinde Washington yönetiminin bu adımı uluslararası deniz ticaretine yönelik yeni bir tehdit olarak değerlendirebileceği belirtiliyor.
Çin gemilerine muafiyet planı dikkat çekti
Planın en dikkat çeken ayrıntılarından biri Çin gemilerinin uygulamadan muaf tutulmasının düşünülmesi oldu.
Bu durum, Husilerin bölgesel dengeler ve İran’ın uluslararası ilişkileri doğrultusunda hareket ettiği yönündeki yorumları güçlendirdi.
Çin, İran’ın önemli enerji müşterilerinden biri olurken aynı zamanda Kızıldeniz hattını kullanan ülkeler arasında yer alıyor.
Kızıldeniz’de ekonomik kriz ihtimali
Uygulamanın hayata geçirilmesi halinde Husilerin uluslararası deniz trafiğinden düzenli gelir elde edebileceği belirtiliyor.
Bu gelişmenin Kızıldeniz’deki güvenlik krizini ekonomik boyutuyla da yeni bir aşamaya taşıyabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre böyle bir adım, küresel ticaret yollarının güvenliği konusunda yeni diplomatik ve askeri tartışmaları beraberinde getirebilir.
