ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’taki askeri misyonu 30 Eylül itibarıyla sona erdi. ABD askerlerinin ülkedeki son üslerden ayrılmasıyla, 2003’teki işgalle başlayan Amerikan askeri varlığında yeni bir dönem başladı.
ABD güçleri, DEAŞ’ın Irak ve Suriye’de geniş bir alanı kontrol altına almasının ardından 2014 yılında Irak hükümetinin davetiyle ülkeye yeniden konuşlandırılmıştı. Bu süreçte ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon DEAŞ’la mücadele amacıyla faaliyet gösterdi.
Üsler Irak makamlarına devredildi
Iraklı yetkililerin açıklamalarına göre koalisyon güçlerinin ülkedeki üs ve karargahlarından çekilme süreci tamamlandı. ABD’nin Irak’taki son askeri unsurlarının ayrılmasıyla koalisyonun ülkedeki askeri misyonu sona ermiş oldu.
Bağdat ve Washington, Eylül 2024’te koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona erdirilmesi ve ilişkilerin ikili güvenlik ortaklıkları üzerinden sürdürülmesi konusunda bir takvim üzerinde anlaşmıştı. Anlaşmaya göre Irak’taki koalisyon misyonunun sona ermesinin ardından DEAŞ’a karşı Suriye’de yürütülen operasyonlara Irak üzerinden verilen desteğin Eylül 2026’ya kadar sürdürülmesi planlanmıştı.
ABD’nin Irak’taki askeri varlığı
ABD öncülüğündeki güçler 2003 yılında Irak’ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirdi. ABD’nin muharip birlikleri Aralık 2011’de ülkeden ayrıldı.
DEAŞ’ın 2014 yılında Irak ve Suriye’de geniş alanları ele geçirmesinin ardından ABD güçleri Irak’a yeniden konuşlandırıldı. Uluslararası koalisyon da aynı yıl DEAŞ’la mücadele amacıyla oluşturuldu.
ABD’nin son çekilmesiyle 2003 yılında başlayan ve 2011’de sona eren ilk askeri dönemin ardından 2014’te yeniden başlayan askeri varlık da sona ermiş oldu.
Askerlerin bir bölümü bölgede kalacak
Irak’tan ayrılan ABD askerlerinin tamamının ülkeye döneceği anlamına gelmiyor. Reuters’ın aktardığına göre bazı Amerikan askerlerinin bölgedeki diğer noktalara konuşlandırılması planlanıyor.
ABD ile Irak arasındaki güvenlik ilişkilerinin ise tamamen sona ermesi beklenmiyor. 2024 tarihli ortak açıklamada, koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona ermesinin ardından ikili güvenlik ortaklıklarının güçlendirilmesi öngörülmüştü.
IKBY’de hava savunması endişesi
ABD güçlerinin çekilmesi Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde hava savunması konusunda endişelere yol açtı. AP’nin haberine göre Kürt yetkililer, ABD birliklerinin ayrılmasıyla birlikte özellikle hava savunma sistemlerinin bulunmamasından endişe duyuyor.
Irak’ın kuzeyindeki güvenlik durumu ve DEAŞ tehdidi de çekilme sonrasında yakından takip edilen başlıklar arasında bulunuyor. Reuters, ABD güçlerinin sağladığı istihbarat ve hava gözetleme desteğinin sona ermesinin ardından Irak güvenlik güçlerinin bağımsız operasyon kapasitesine ilişkin soru işaretlerinin bulunduğunu aktardı.
Yeni dönem ikili güvenlik ilişkileriyle başlayacak
Koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona ermesiyle ülkenin güvenlik sorumluluğunun Irak güvenlik güçlerine bırakılması hedefleniyor. ABD ve Irak’ın 2024 tarihli anlaşması da askeri misyondan ikili güvenlik ortaklığına geçişi öngörüyordu.
