İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, 23 Ağustos 2026 tarihinde Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere sunulan hizmetler karşılığında ücret alınmasını öngören tasarının 3. maddesini kabul etti. İran resmi haber ajansı IRNA’nın aktardığı açıklamaya göre düzenleme, denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve diğer hizmetleri kapsıyor.
Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, ücretlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine izin verilen ülkelerin gemilerinden İran riyali veya Tahran’ın belirleyeceği başka bir para birimiyle tahsil edileceğini açıkladı. Ancak düzenlemenin henüz yasalaşmadığı, tasarının Meclis Genel Kurulu ve ardından Anayasayı Koruyucular Konseyi aşamalarından geçmesi gerektiği belirtildi.
Hürmüz Boğazı’ndan hizmet karşılığı ücret alınması planlanıyor
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, “Hürmüz Boğazı’nın Güvenliğinin ve Kalkınmasının Sağlanmasına Yönelik Stratejik Eylem Planı” adlı tasarı üzerindeki görüşmelerini sürdürdü.
Komisyon, daha önce görüşülmesi ertelenen 3. maddeyi kabul etti. Madde kapsamında Hürmüz Boğazı’nda sağlanan denizcilik ve çevre hizmetleri ile özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve diğer hizmetler karşılığında ücret alınması öngörülüyor.
Ücretler riyal veya başka para birimiyle alınabilecek
Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, ücretlerin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesine izin verilen ülkelerin gemilerinden tahsil edileceğini söyledi.
Kaşkavi’ye göre ödemeler İran riyaliyle veya İran tarafından belirlenecek başka bir para birimiyle yapılabilecek.
Tasarının kıyı ülkelerinin haklarına vurgu yaptığı belirtildi
Kaşkavi, tasarıda Hürmüz Boğazı’na kıyısı bulunan ülkelerin haklarının dikkate alındığını belirtti.
Kaşkavi’nin açıklamasına göre tasarıda uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımı özgürlüğünün tanınmasının yanı sıra kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerine saygı gösterilmesi ve bu hakların ihlal edilmesinin önlenmesi vurgulanıyor.
Umman’ın deniz hukuku sözleşmesine atıf yapıldı
Kaşkavi, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nin kendine özgü kuralları ve koşulları bulunduğunu ifade etti.
Kaşkavi ayrıca Umman’ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ni kabul etmesinin ardından siyasi bir bildiri yayımladığını ve sözleşme hükümlerinin ülkenin ulusal egemenliği ile güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini vurguladığını aktardı.
Tasarının yasalaşması için süreç devam ediyor
İran’daki yasama sürecine göre komisyon tarafından kabul edilen maddelerin ardından komisyon raporunun Meclis Genel Kuruluna sunulması gerekiyor. Genel Kurulun tasarıyı kabul etmesi halinde metin Anayasayı Koruyucular Konseyinin incelemesine gönderiliyor.
Konseyin onayından geçen metin, son aşamada cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giriyor. Dolayısıyla komisyonun 3. maddeyi kabul etmesi, ücret uygulamasının şu anda kesin olarak yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.