EYT düzenlemesinin dışında kalan çalışanlar için hazırlanan kademeli emeklilik modeli, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na sunuldu. EMADDER tarafından hazırlanan modelde, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının kadınlarda 43-51, erkeklerde ise 45-53 arasında kademeli olarak artırılması öneriliyor.
Model, özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı oldukları için EYT kapsamına giremeyen çalışanları kapsıyor. EMADDER, önerilen sistemin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendirebileceğini belirtiyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NEDİR
Kademeli emeklilik talebinin temelinde, sigortalılık başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ve gerekli prim gün sayısının belirli basamaklarla artırılması bulunuyor.
Önerilen sistemde yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, çalışanların ilk sigortalı oldukları tarihe göre farklı emeklilik koşullarına tabi olması öngörülüyor.
KADINLARDA 43, ERKEKLERDE 45 YAŞ ÖNERİSİ
Gündeme getirilen modellerde 1999-2000 yılları arasında sigortalı olan kadınların 43, erkeklerin ise 45 yaşından itibaren emekli olabilmesine yönelik talepler bulunuyor.
İşe giriş tarihi ilerledikçe emeklilik yaşının da basamaklı şekilde yükselmesi öneriliyor. Bu kapsamda kadınlarda 43-51, erkeklerde ise 45-53 yaş aralığı öne çıkıyor.
Önerilerde gerekli prim gün sayısının da sigorta başlangıç tarihine göre kademeli olarak belirlenmesi isteniyor.
EYT İLE ARASINDAKİ TEMEL FARK
EYT ile kademeli emeklilik arasındaki temel fark yaş şartı olarak öne çıkıyor.
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan ve diğer şartları sağlayan çalışanlar için yaş şartı kaldırıldı.
Kademeli emeklilik talebinde ise yaş şartının tamamen kaldırılması yerine, sigortalılık başlangıcına göre daha düşük yaşlardan başlayıp aşamalı olarak yükselen bir sistem öneriliyor.
BİR GÜNLE EYT’Yİ KAÇIRANLAR DA KAPSAMDA
Kademeli emeklilik talebinin odağında, 8 Eylül 1999 tarihini bir gün, birkaç ay veya birkaç yıl farkla geçtikleri için EYT kapsamına giremeyen çalışanlar bulunuyor.
Bu kesim, 8 Eylül öncesi ve sonrasında sigortalı olan çalışanlar arasındaki emeklilik şartı farkının kademeli bir modelle azaltılmasını talep ediyor.
Çeşitli dernek ve platformlar da kademeli emeklilik taleplerini gündemde tutuyor.
HENÜZ YASALAŞMIŞ BİR DÜZENLEME YOK
Kademeli emeklilik konusunda dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, henüz yürürlüğe girmiş bir yasal düzenlemenin bulunmaması.
Gündeme gelen yaş ve prim tabloları kesinleşmiş emeklilik şartları değil, kamuoyunda tartışılan ve ilgili makamlara iletilen modellerden oluşuyor.
Bu nedenle kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaştan başlayan emeklilik imkânı şu aşamada yürürlükte olan bir hak değil. Kademeli emekliliğin hayata geçirilebilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
MALİYET TARTIŞMASI DA GÜNDEMDE
Kademeli emeklilik talepleri sürerken sistemin kamu maliyesine ve sosyal güvenlik sistemine getireceği yük de tartışılıyor.
Uzmanların değerlendirmelerine göre, nüfus yapısı ve ekonomik koşullar dikkate alındığında 40’lı yaşlarda emeklilik sağlayabilecek geniş kapsamlı bir düzenlemenin mali sürdürülebilirlik açısından önemli sonuçları olabilir.
Bu nedenle kademeli emeklilik bekleyen çalışanların gözü, hükümet ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan gelecek olası açıklamalara çevrilmiş durumda.
MODEL BAKANLIĞA SUNULDU
Kademeli emeklilik talebini gündeme taşıyan Emeklilikte Adalet Derneği, hazırladığı çözüm önerisini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na iletti.
EMADDER yönetimi, Ağustos 2026’da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile gerçekleştirdiği görüşmede, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı oldukları için EYT kapsamına giremeyen çalışanların taleplerini ve kademeli emeklilik modelini aktardı.
EMADDER’ın önerdiği modelde, sigorta başlangıç tarihine göre yaş ve prim şartlarının basamaklı olarak belirlenmesi talep ediliyor.
Dernek, modelin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı kapsayabileceğini belirtirken, kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaştan başlayan ve işe giriş yılı ilerledikçe yükselen bir emeklilik sistemi öneriyor.
Ancak söz konusu model, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanmış veya kabul edilmiş resmi bir düzenleme niteliği taşımıyor.
Kademeli emekliliğe ilişkin şu aşamada yürürlüğe girmiş bir düzenleme veya açıklanmış resmi bir takvim bulunmuyor.
