Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, İstanbul’da 2005 yılından bu yana aynı kiracının kullandığı bir iş yerine ilişkin kira tespit davasında, 2018’de imzalanan yeni sözleşmenin tek başına esas alınamayacağına hükmetti. 3 Mart 2026 tarihli kararda, kira ilişkisinin ilk başlangıç tarihi ile yenilenen sözleşmede belirlenen bedelin o dönemin piyasa koşullarına uygun olup olmadığının birlikte incelenmesi istendi.
Karar, kira sözleşmesinin yenilenmesinin 5 yıllık sürenin hesabını her durumda kendiliğinden sıfırlamadığını ortaya koydu. Ancak Yargıtay, kira bedelinin doğrudan artırılmasına değil, dosyanın eksik inceleme nedeniyle yeniden değerlendirilmesine karar verdi.
Kira ilişkisi 2005 yılında başladı
Karara konu iş yeri, 2005 yılında kiralandı. Aynı kiracının kullanmayı sürdürdüğü taşınmaz için taraflar 1 Mayıs 2018 başlangıç tarihli yeni bir sözleşme imzaladı.
Kiraya veren, kira ilişkisinin 2005’ten beri kesintisiz devam ettiğini, 2018 tarihli sözleşmenin ise yeni bir kira ilişkisi kurmak yerine mevcut ilişkiyi yazılı hale getirmek amacı taşıdığını ileri sürdü.
22 bin 310 liralık kira için 39 bin lira talebi
Kiraya veren, aylık net 22 bin 310 lira olan kira bedelinin emsal iş yerlerine göre düşük kaldığını belirterek, 1 Mayıs 2021’den itibaren aylık net 39 bin lira olarak tespit edilmesini istedi.
Uyuşmazlığın temelini, 2018 tarihli sözleşmenin üzerinden 5 yıl geçmemiş olması nedeniyle kira bedelinin hangi tarihe göre değerlendirileceği oluşturdu.
Yerel mahkeme 5 yılın dolmadığına hükmetti
İlk derece mahkemesi, 2018 tarihli sözleşmenin üzerinden 5 yıl geçmediği gerekçesiyle kira bedelinin hakkaniyete göre yeniden belirlenmesi talebini kabul etmedi. Mahkeme, sözleşmedeki artış şartının uygulanmasına karar verdi.
Ev sahibinin istinaf başvurusu da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi tarafından reddedildi.
Yargıtay ilk kira başlangıcının araştırılmasını istedi
Dosyayı inceleyen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yerel mahkeme kararını davacı lehine bozdu. Daire, kira ilişkisinin 2005 yılında başladığı iddiasının ve bu iddiayı destekleyen belgelerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kararda, 2018 tarihli sözleşmenin mevcut kira ilişkisinin yenilenmesi veya yazılı hale getirilmesi amacı taşıyıp taşımadığının araştırılması gerektiği vurgulandı. Ayrıca bu sözleşmede belirlenen kira bedelinin, imzalandığı tarihteki emsal ve piyasa koşullarına uygun olup olmadığının incelenmesi istendi.
Bilirkişi raporuyla kira bedeli yeniden değerlendirilecek
Yargıtay’ın bozma kararının ardından, 2018’de belirlenen kira bedelinin o tarihteki rayici yansıtıp yansıtmadığı konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınması gerekiyor.
Bedelin 2018 yılındaki emsal kira seviyelerine uygun olduğunun belirlenmesi halinde, talep edilen dönem için sözleşmedeki artış şartı ve yasal endeks artışı dikkate alınacak.
Bedelin rayicin altında kaldığının ve 2018 tarihli sözleşmenin mevcut kira ilişkisini sürdürme amacı taşıdığının tespit edilmesi halinde ise ilk kira başlangıç tarihi esas alınarak, kanuni şartları varsa kira bedeli hak ve nesafet ölçütlerine göre belirlenebilecek.
Yargıtay kararı, kira bedelinin doğrudan 39 bin liraya çıkarıldığı anlamına gelmiyor. Nihai değerlendirme, yeniden yapılacak inceleme ve mahkemenin vereceği karara bağlı olacak.
Kira bedelinde 5 yıllık düzenleme devam ediyor
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesi, 5 yıldan uzun süreli veya 5 yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesine ilişkin esasları düzenliyor. Bu değerlendirmede tüketici fiyat endeksinin 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri dikkate alınıyor.
Yargıtay’ın incelediği dosyada öne çıkan nokta ise yeni sözleşmenin imzalanmış olmasının tek başına yeterli görülmemesi. Sözleşmenin mevcut kira ilişkisini sürdürüp sürdürmediği ve yeni bedelin imza tarihindeki piyasa koşullarını yansıtıp yansıtmadığı da araştırılacak.
Eski sözleşmeler ve ödeme kayıtları önem taşıyor
Kararda, kira ilişkisinin başlangıcına ilişkin iddiaların ve bu iddiaları destekleyen belgelerin değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Bu nedenle benzer uyuşmazlıklarda ilk kira sözleşmesi, sonraki sözleşmeler ve kira ödemelerine ilişkin kayıtlar dosyanın incelenmesinde önem taşıyabiliyor.




