Cumhuriyet tarihinin önemli kültürel dönüşümlerinden biri olan Harf Devrimi’nin 98. yılı, İzmir’in Konak ilçesinde düzenlenen etkinlikle kutlandı. Konak Belediyesi ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle Alsancak’taki Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen programda, Harf Devrimi’nin toplumsal ve kültürel dönüşümdeki yeri ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün aydınlanma mücadelesi ele alındı.
Etkinliğe Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu’nun yanı sıra Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Konak Şubesi, Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) İzmir Şubesi, Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği (YKKED) İzmir Şubesi ve Dil Derneği temsilcileri, eğitimciler ve vatandaşlar katıldı.
Açılış konuşmalarının ardından belgesel gösterimleri ve sunumlarla devam eden programda, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Ulvi Puğ, “Harf Devrimi Penceresinden Atatürk’ü Anmak ve Anlamak” başlıklı bir anlatım gerçekleştirdi.
Başkan Mutlu: Aydınlanma yolundaki en önemli devrimlerden biri
Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, Harf Devrimi’nin Cumhuriyet’in aydınlanma sürecindeki önemine ve fırsat eşitliğine dikkat çekti. Çocuklardan kadınlara toplumun farklı kesimlerine ulaşmayı hedeflediklerini belirten Mutlu, şunları söyledi:
“Cumhuriyetimizin aydınlanma yolundaki en önemli devrimlerinden birini bugün hep birlikte kutluyoruz. Hepiniz büyük bir coşku ve gururla bir arada olduğumuz bu etkinliğe hoş geldiniz. 1 Kasım tarihinde ayrıca saltanat kaldırıldı. Bu da devrimlerin en önemli eşiklerinden biriydi. Yeni Türk harfleriyle ise eğitim, köylere kadar sirayet edebildi.
“Biz bir yandan ÇYDD ile çok güzel sosyal etkinlikler yapıyoruz çocuklarımız için. Fırsat eşitliğini ayaklarına götürmeye çalışıyoruz. Bir yandan da o çocukların annelerine okuma yazma öğretiyoruz. Bu etkinliği düzenleyen derneklerimiz çok aktifler. Atatürk’ün ilkelerini ve devrimlerini hem Konak’ın hem İzmir’in her bir mahallesine götürmek için cansiperane çalışıyorlar. Hepsiyle gurur duyuyorum.
“Herkesin kendini eşit hissettiği ve Cumhuriyet’in olanaklarından eşit yararlanması için üzerlerine düşen her şeyi fazlasıyla yapan çok kıymetli dostlarla bir aradayız. Gençlik merkezlerimizle, kütüphanelerimizle, semt merkezlerimizle, kültür merkezlerimizle ulaşmadığımız vatandaşımız kalmasın istiyoruz. Çocuklarımız ne verirseniz onu almaya o kadar açık ki, yeter ki onların elinden biz tutalım. Harf Devrimi’nin 98’inci yılını kutluyor, bizlere sunduğunuz destekler için çok teşekkür ediyorum.”
Uğur: Harf Devrimi diğer devrimlerden ayrı düşünülemez
ADD Konak Şube Başkanı Pelin Uğur, Cumhuriyet devrimlerinin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirtti. Harf Devrimi’nin eğitim ve çağdaşlaşma açısından taşıdığı öneme değinen Uğur, şöyle konuştu:
“Türk Harf Devrimi, Cumhuriyetimizin, tarihimizin en önemli aydınlanma hamlelerinden biridir. Yüce Atatürk, bir milletin eğitime, çağdaş uygarlığa ulaşmasını sağlamıştır. Harf Devrimi’ni, Cumhuriyet’in diğer devrimlerinden ayrı düşünemeyiz. Tüm devrimlerin temelinde akıl, bilim, laiklik ve eşit yurttaşlık anlayışı vardır.
“Bu ülkenin gerçek zenginliği okuyan, düşünen, üreten, özgürce karar verebilen insanlarıdır. Bizler, çocuklarımızın Atatürk’ü tanıması, Cumhuriyet’in kuruluş felsefesini öğrenmesi için çabalarımızı sürdürüyoruz.”
Tamtürk: Aydınlanma mücadelesini alanlarda hâkim kılmak istiyoruz
ÇYDD İzmir Şube Başkanı Aslı Tamtürk, Cumhuriyet’in laik, demokratik ve eşit yurttaşlık temelinde şekillenen yapısına dikkat çekti. Tamtürk, Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında devrimlerin önemini koruduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Cumhuriyetimizin 103. yılındayız. Büyük bir onur bizler için. Bir asrı devirebildiysek, ikinci asra girişimizi sağlayan bu devrimlerin çok büyük önemi var. Cumhuriyet çağdaş, laik, demokratik ve üniter birliğin garantisi bir rejimdi. Aynı zamanda dil birliği, kültür birliği ve anayasal olarak eşit yurttaşlık demek.
“Sonuçta siz Osmanlı gibi dağılmış bir imparatorluktan yepyeni bir devlet oluşturuyorsunuz. Askeri mücadeleyi vermişsiniz ama devamlılık çok daha kritik. İşte bu durumda bizim bir ulus inşasında o birliğimizi sağlayacak, bizi bir asır taşıyacak devrimler de, özellikle kültür devriminde üç temel saç ayağı var. Biri dil, biri alfabe, biri de tarih. Aydınlanma mücadelesini birebir alanlarda hâkim kılmak istiyoruz.”
Utku: Cumhuriyet’i ve Atatürk’ü yarınlara taşımak için çalışacağız
YKKED İzmir Şube Başkanı Özgün Utku, Harf Devrimi’nin eğitim ve toplumsal aydınlanma açısından önemini vurguladı. Utku, konuşmasında 10 Kasım’ın eğitim takvimindeki yerine ilişkin eleştirilerini de dile getirdi:
“Atatürk’ün unutturulmaya çalışıldığı günlerdeyiz. Geçen yıl 10 Kasım ara tatile denk getirildi, bu yıl ortak sınav konuldu. Neyin, neden yapıldığının farkındayız ve bunu protesto ediyoruz. Değerli paydaşlarımızla birlikte Cumhuriyet’i ve Atatürk’ü yarınlara taşımak için çalışmaya devam edeceğiz.
“Harf Devrimi deyince hepimizin aklına Mustafa Necati geliyor. Mustafa Necati, İzmir’de doğmuş ve yaşamış bir aydın. Mustafa Necati’nin, Milli Eğitim Bakanlığı döneminde yaptığı en önemli çalışma Harf Devrimi’dir. Yazı ve toplum arasında bir bağ kurulmuştur. Alfabe, eğitime ve düşünmeye giden bir yoldur. Asıl olan neyi, ne kadar ve nasıl okuduğumuzdur.”
Gezen: Başardığımız yerden geriye doğru gittik
Dil Derneği İzmir Temsilcisi Gürsel Gezen ise yazma becerisinin sorgulama, düşünme ve üretme açısından önem taşıdığını söyledi. Eğitim başta olmak üzere kurumlara ilişkin eleştirilerini dile getiren Gezen, şu ifadeleri kullandı:
“Başarmış gibi görünüyoruz ama başaramadık. Başardığımız yerden geriye doğru gittik. Son 45 yıldır başta eğitim olmak üzere tüm kurumlar yok edildi. Öğrenciler, bir metni okuyup onun ana düşüncesini bulurken yok. Yazmayan insan sorgulayıp, düşünüp, üretemez. Ama biz burada sorumluyuz. İzmir’in aydınlık insanları bu durumu görüyorlar ve üzülüyorlar.”
