Ankara’da düzenlenen 36. NATO Liderler Zirvesi’nin ikinci gününde liderler düzeyindeki kritik oturumlara geçiliyor.
Savunma harcamaları, savunma yatırımları, NATO 3.0 vizyonu ve Ukrayna’ya desteğin masaya yatırılacağı zirvede, gözler ABD Başkanı Donald Trump’ın vereceği mesajlara çevrildi. Ortak bildiride ise Rusya, İran ve Ukrayna’ya ilişkin önemli mesajların yer alması bekleniyor.
LİDERLER DÜZEYİNDE RESMİ OTURUMLAR BAŞLIYOR
Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nde bugün liderler düzeyindeki resmi oturumlara geçiliyor.
Zirvenin kaderini belirleyecek toplantılarda savunma harcamaları, savunma yatırımları, NATO 3.0 vizyonu ve Ukrayna’ya destek başlıkları ele alınacak.
GÖZLER TRUMP’IN MESAJLARINDA
Zirvede gözler ABD Başkanı Donald Trump’ın vereceği mesajlarda olacak.
7 Temmuz’da yan etkinlikler ve bakanlar düzeyindeki çalışma yemekleriyle başlayan NATO Zirvesi’nde kritik gün geldi.
ZİRVENİN BAŞARISI BUGÜN NETLEŞECEK
Zirvenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı, bugün gerçekleştirilecek liderler düzeyindeki resmi oturumların ardından netlik kazanacak.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile dostluğu nedeniyle zirveye katıldığını açıkça dile getiren ABD Başkanı Donald Trump’ın ilk açıklamaları, toplantıların son ana kadar gergin geçebileceğinin sinyalini verdi.
TRUMP GRÖNLAND VE İRAN BAŞLIKLARINI GÜNDEME GETİRDİ
Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşme sırasında Grönland konusunu yeniden gündeme taşıdı.
ABD Başkanı, İran’a yönelik saldırılar sırasında bazı Avrupa ülkelerinden beklediği desteği göremediğini söyledi.
AVRUPA’DAKİ ABD ASKERLERİ MESAJI
Donald Trump, Avrupa’daki Amerikan askerlerinin tamamını çekebileceği yönündeki açıklamalarını yineledi.
NATO çevrelerinde ise Trump’ın öngörülemez tavrının zirve öncesinden itibaren dikkate alındığı belirtiliyor.
“KAZASIZ BELASIZ BİTİRİLMESİ GEREKİYOR”
Zirve öncesinde BBC Türkçe’ye konuşan önde gelen NATO ülkelerinden birinin üst düzey diplomatı, zirveye ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmede bulundu.
Diplomat, “Her şeyden önce zirvenin kazasız belasız bitirilmesi ve mutlu bir aile tablosu çizilebilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
SAVUNMA HARCAMALARI
ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci kez göreve başlamasının ardından savunma harcamaları NATO’nun en önemli gündem maddesi haline geldi.
2025 yılında düzenlenen Lahey Zirvesi’nde üye ülkelerin savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarılması kararlaştırılmıştı.
TAAHHÜTLERİN SAHAYA YANSIMASI ELE ALINACAK
Ankara’daki zirvede bu hedef doğrultusunda kaydedilen ilerleme değerlendirilecek.
Verilen taahhütlerin sahaya nasıl yansıtılacağı da liderlerin masasında olacak.
TÜRKİYE’NİN SAVUNMA HARCAMALARI ARTTI
Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya belirlenen hedefi şimdiden aştı.
Türkiye’nin savunma harcamalarının milli gelire oranı da yüzde 2,33’ten yüzde 3,8’e yükseldi.
SAVUNMA YATIRIMLARI
Zirvenin önemli başlıklarından biri de savunma sanayisi yatırımları olacak.
Üretim kapasitesinin artırılması, altyapının güçlendirilmesi, yenilikçi teknolojilerin geliştirilmesi ve ortak tedarik mekanizmalarının oluşturulması NATO’nun öncelikleri arasında yer alıyor.
YATIRIM KARARLARI SOMUT PROJELERE DÖNÜŞÜYOR
Zirvenin ilk gününde gerçekleştirilen NATO Savunma Forumu’nda on milyarlarca dolarlık yatırım kararları açıklandı.
Bu kararlar, savunma harcamalarının somut projelere dönüşmeye başladığının göstergesi olarak değerlendiriliyor.
NATO ÜYELERİNDEN 1,2 TRİLYON DOLARLIK SAVUNMA HARCAMASI
Son 10 yılda NATO’nun Avrupa’daki üyeleri ile Kanada savunmaya toplam 1,2 trilyon dolar harcadı.
Bu ülkelerin yalnızca 2025 yılındaki savunma harcamaları yaklaşık yüzde 20 artarak 139 milyar dolarlık ek harcamaya ulaştı.
EKONOMİK GÜÇ ASKERİ KAPASİTEYE DÖNÜŞTÜRÜLECEK
NATO, bundan sonraki süreçte üyelerinin ekonomik gücünü askeri kapasiteye dönüştürmeyi hedefliyor.
Bunun için farklı ulusal yaklaşımların uyumlu hale getirilmesi, bürokratik engellerin azaltılması ve yenilikçi çözümlerin ön plana çıkarılması planlanıyor.
NATO 3.0 DÖNEMİ
ABD’nin Avrupa’nın güvenliğini artık geçmişte olduğu gibi tek başına üstlenmeyeceğini açık şekilde ortaya koyması, NATO 3.0 konseptini gündeme taşıdı.
Yeni dönemde Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi, özellikle konvansiyonel savunmada daha etkin rol alması bekleniyor.
ABD’NİN NÜKLEER CAYDIRICILIKTAKİ ROLÜ SÜRECEK
Nükleer caydırıcılıkta ise ABD’nin lider rolünü sürdürmesi öngörülüyor.
Ankara Zirvesi, NATO’da daha güçlü bir Avrupa vizyonunun temellerinin atıldığı platform olarak değerlendiriliyor.
DAHA GÜÇLÜ AVRUPA VİZYONU
NATO yetkilileri NATO 3.0’ı, Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlendiği yeni yapı olarak tanımlıyor.
Bu yapı, savunma harcamalarının dengelendiği ve ABD’nin ittifaka güçlü bağlılığını koruduğu bir dönem olarak ifade ediliyor.
UKRAYNA’YA DESTEK SÜRECEK
Liderlerin ele alacağı bir diğer önemli başlık ise Ukrayna’ya verilecek destek olacak.
Zirvede Ukrayna’ya desteğin gerektiği sürece devam edeceği mesajının verilmesi bekleniyor.
UKRAYNA’NIN SAHA TECRÜBESİNDEN YARARLANILACAK
NATO, Ukrayna’nın savaş alanında özellikle insansız hava araçları ve bu araçlara karşı geliştirilen savunma teknolojileri konusunda edindiği tecrübelerden yararlanmayı hedefliyor.
Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda ise mevcut politikada herhangi bir değişiklik öngörülmüyor.
ÜYELİK KONUSUNDA KISA VADEDE ADIM BEKLENMİYOR
Ukrayna’nın NATO üyeliği konusunda kısa vadede yeni bir adım atılması beklenmiyor.
Ancak askeri destek ve savunma teknolojileri alanındaki iş birliğinin sürmesi bekleniyor.
ZİRVE BİLDİRİSİ KISA OLACAK
Zirve sonunda yayımlanacak ortak bildirinin, Lahey Zirvesi’nde olduğu gibi kısa tutulması planlanıyor.
Bildiride NATO’nun kurucu belgesi olan Washington Antlaşması’nın 5. maddesi çerçevesindeki ortak savunma ilkesine bağlılık bir kez daha vurgulanacak.
SAVUNMA HARCAMALARI TAAHHÜDÜ BİLDİRİYE GİRECEK
Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın Lahey Zirvesi’nde verdikleri savunma harcamalarını artırma taahhütlerini yerine getirdiği de metinde yer alacak.
İttifaktaki görev paylaşımını simgeleyen NATO 3.0 vizyonuna ilişkin ifadelerin de bildiride bulunması bekleniyor.
“DAHA GÜÇLÜ BİR NATO’DA DAHA GÜÇLÜ BİR AVRUPA”
Bildiride NATO 3.0 vizyonuna ilişkin şu ifadelerin yer alması bekleniyor:
“Geleceği inşa ediyoruz: Daha güçlü bir NATO’da daha güçlü bir Avrupa. Avrupa müttefikleri ve Kanada, ABD ile birlikte çalışarak İttifakın savunması için daha büyük sorumluluk üstleniyor.”
RUSYA VE TERÖRİZM MESAJI BEKLENİYOR
Bildiride Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği açısından uzun vadeli tehdit oluşturduğu vurgulanacak.
Türkiye’nin hassasiyet gösterdiği “terörizmin NATO için süregelen bir tehdit olduğu” ifadesinin de bildiride yer alması bekleniyor.
İRAN BAŞLIĞI DA BİLDİRİDE YER ALACAK
Son dönemde ABD ile bazı Avrupa ülkeleri arasında gerilime neden olan İran konusu da bildiride yer alacak.
Metinde, “Müttefikler, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineler ve İran’ı Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam olarak saygı göstermeye çağırır” ifadelerinin bulunması öngörülüyor.
UKRAYNA İÇİN 70 MİLYAR AVROLUK DESTEK BEKLENİYOR
Bildiride ayrıca Ukrayna’ya 2026 ve 2027 yılları için toplam 70 milyar avro seviyesinde askeri destek taahhüdünün yer alması bekleniyor.
Ankara’daki zirvenin ikinci günü, NATO’nun gelecek dönem savunma ve güvenlik mimarisi açısından kritik başlıklara sahne olacak.
